İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/2038 K.2021/1576

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/09/2021 tarih ve 2021/28 Esas, 2021/529 Karar sayılı karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmış olmakla, raportör hakim tarafından okunan rapor dinlendi, dosyada bilgi ve belgeler değerlendirilerek gereği düşünüldü:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, taraflar arasında tıbbi malzeme satımına dayalı ticari ilişki bu bedelleri gönderilen malların teslim edilmediğini belirterek, alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesi ile, taraflar arasındaki satışın ticari nitelikte olmadığı, tarafların ticari işletmesi ile ilgili niteliği bulunmadığını ve Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğun belirterek, görev itirazında bulunmuş ve davanın dava şartı yokluğundan olmazsa usulden ve esastan reddi gerektiği savunmuştur.

Mahkemece, davanın itirazın iptali istemine yönelik olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini, davalının yerleşim yerinin İstanbul-Büyükçekmece olduğunu, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatılmış olup, usulüne uygun bir icra takibinin bulunmadığı gerekçesi ile icra dairesinin yetkisizliği nedeni ile HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermiştir.

Mahkeme kararına karşı, davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurarak, sözleşmeden doğan para borçlarının ifası için yetkili icra dairesinin sözleşmenin ifa yeri olduğunu, ifa yerinin ise, Karşıyaka İcra Müdürlüğü olarak, İcra Dairesinin yetkisinin bulunduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Dava, ticari satıma dayalı alacağın tahsiline yönelik icra takibine vaki yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi, davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde açıkladığı sebepler ile HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin hususlar çerçevesinde yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1. maddesine göre yargı yolu ve mahkemenin görevi dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen ve öncelikle dikkate alınmalıdır. Bir davada görev ve yetki uyuşmazlığı birleştiği takdirde önce görev meselesinin çözülmesi gerekir. Çünkü, yetkisizliğe ilişkin itirazı halledecek mahkeme, esas davayı görmeye salahiyettar olan mahkemedir.

Aynı şekilde, görev hususu HMK 114/ 1-c maddesinde düzenlenmiş olup, icra dairesinin yetkisizliği özel dava şartı olup HMK. 114/2 maddesinde düzenlenmiştir. Buna yerel mahkemenin önce görevli olup olmadığını değerlendirmesi, görevli mahkemenin diğer dava şartlarını incelemesi gerekecektir.

Somut olayda, davalı yanın süresinde verdiği cevap dilekçesi ile yerel mahkemenin görevine de itirazının bulunduğu, bu durumda HMK 114/1-c maddesi gereğince önce görev hususunun çözümlenmesi, daha sonra dava şartlarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekeceğinden, yerel mahkemenin görevli olup olmadığı hususunda olumlu veya olumsuz bir karar vermeksizin, diğer dava şartlarından davanın usulden reddine karar vermesi yerinde olmamıştır. Davacı tarafın istinaf isteminin bu kapsamda kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın ticari dava olup olmadığı saptandıktan sonra dava şartı yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine idesine karar verilmesi HMK nun 353/1-a-4 maddesi gereğince ve kesin olarak karar vermek gerekmiştir.