İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/2444 K.2021/1878

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/10/2021 tarihli, 2021/644 esas ve 2021/604 karar sayılı dosyası dairemize gönderilmiş olmakla, yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından mahkememize verilen dava dilekçesinde, davalı taşıyıcı aracılığıyla İstanbul'a seyahat ettiğini, davalı taşıyıcıya ait uçağın, iniş esnasında pistten çıktığını ve söz konusu kazada birçok kişinin hayatını kaybettiğini, müvekkilinin ise ağır derecede yaralandığını, kazanın birçok sebebi olmakla birlikte temel etkenin pilotaj hatası olduğunun tartışma götürmez bir gerçek olduğunu, müvekkilinin o günden sonra normal hayatına geri dönemediğini, kaza sonrası yaşadığı bedensel yaralanmanın hem fiziki hem de psikolojik olarak etkisini gösterdiğini, kaza sonrası hayatının tamamen değiştiğini, yerle bir olduğunu,

müvekkilinin vücudunda meydana gelen çeşitli yaralanmalardan dolayı müvekkil vücudunu eskisi gibi kullanamadığını, yalnız yaşayan müvekkilinin her işini kendi başına yapmak zorunda olduğunu, müvekkilinin mevcut durumda alışverişini bile yapamadığını, zira müvekkilinin küçücük bir poşeti bile taşıdığında dayanılmaz ağrılar hissettiğini, evinin temizliğini dahi yapamayacak durumda olduğundan evdeki eşyaların büyük çoğunluğunu çıkarttırdığını, evde avize dahi bırakmadığını, minimal bir düzeyde yaşamak zorunda kaldığını,

bütün bu durumların ağırlığı ve kaza sırasında yaşadığı travmalardan kaynaklanan psikiyatrik rahatsızlıkların da etkisinde kalan müvekkilinin neredeyse tamamen çalışamaz duruma geldiğini, müvekkilinin bedensel yaralanmalarının ciddi boyutlarda olduğunu, müvekkilinin iş gücü kaybına uğradığını, bu kapsamda olmak üzere müvekkili nezdinde meydana gelmiş olan geçici iş göremezlik ve kalıcı iş göremezlik(efor kaybı, iş gücü kaybı) zararlarının tazminat karşılığının hesaplanarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini,

müvekkilinin bakıma muhtaç duruma düşmüş olması nedeniyle müvekkil ile ilgili hesaplanacak olan bakıcı giderinin de tazminat karşılığının bilirkişi vasıtasıyla hesaplanmasının sağlanmasını ve müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin tedavisinin halen devam ettiğini, vücudunun çeşitli yerlerinde tıbbi tedavi amacıyla bulunan platin vb. şeylerin henüz çıkarılmadığını, müvekkilinin tedavisinin ömür boyu devam etmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, davalı tarafından karşılanan tedavi giderleri mahsup edilerek;

müvekkilin yapmış olduğu ve ileride yapacağı tüm tedavi giderlerinin tespitini ve davalı şirketten tahsilini talep etiklerini, tazminat talebine konu uçak kazasının, müvekkilinin sakin ve mutlu hayatını yerle bir ettiğini, hayatı bir kabusa dönen müvekkilinin halen uykusundan sıçrayarak uyandığını ve her an bir kazayla karşılaşabileceği korkusuyla yaşadığını, müvekkil için uçağın, korkunç bir şeye dönüştüğünü, uçak sesi duymaya dahi tahammül edemediğini, hatta duyduğu her seste korkmaya başladığını, bahse konu kazanın müvekkilinde ciddi manevi tahribat oluşturduğunu,

bu kapsamda olmak üzere manevi tazminatın davalıdan tahsiliyle müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirket nezdinde gerçekleşen müvekkilin seyahatinin sigorta güvencesinde olmasının yasal bir zorunluluk olduğunu, ancak davalı şirketin bütün taleplerine rağmen poliçeyi taraflarına göndermediğini, sigorta şirketi hakkında da herhangi bir bilgi vermediğini, bahse konu sigorta poliçesinin de davalı yandan istenmesini ve sorumlu olan sigorta şirketinin tespitini talep ettiklerini, davalı şirket ile yapılan görüşmeler sonucu, şirket tarafından 24.03.2020 tarihinde 60.000,00 TL ödeme yapıldığını,

bakiye alacak için yapılan görüşmelerde de, müvekkile 150 bin TL manevi tazminatla birlikte düşük miktarda maddi tazminat teklif edildiğini, bu nedenle anlaşmanın sağlanamadığını beyanla, davanın kabulü ile; gerçek zarar ortaya çıktıktan sonra HMK 107/2 kapsamında arttırım yapma hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.500,00 TL müvekkilin sürekli iş gücü kaybı(efor kaybı), 500,00 TL geçici iş gücü kaybı,

500,00 TL bakıcı gideri ve 500,00 TL tedavi masrafları olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın 05.02.2020 tarihinden(kaza tarihi) itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline(şirket tarafından yapılan ödemelerin ve karşılanan giderlerin mahsubuna), 150.000,00 TL manevi tazminatın 05.02.2020 tarihinden(kaza tarihi) itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "...davacının 60 yaşında olduğu ve herhangi bir işte çalışmadığı ya da ticari faaliyet göstermediği, buna ilişkin hiçbir beyan ve delilin dosyada bulunmadığı, uyap üzerinden yapılan GİB ve SGK sorgulamasında, davacı adına kayıtlı herhangi bir işletmenin bulunmadığı, davacının kamu emeklisi olduğu, bahsi geçen seyahatin mesleki ve ticari bir amaç kapsamında yapılmış olduğuna yönelik bir delil bulunmadığı, bu itibarla davacının tüketici sıfatının bulunduğu, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi niteliğinde olduğu, bu nedenle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu..." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yolcu olarak bulunan müvekkilinin uçak kazası neticesinde uğramış olduğu maddi ve manevi zararın giderilmesi talebiyle açılmış olduğunu, olaya uygulanacak olan mevzuata bakıldığında, usule ilişkin konularda davaya bakan mahkemenin ulusal hukukuna atıf yapıldığını, dolayısıyla ulusal mevzuat çerçevesinde usuli sorunların çözülmesi gerekeceği, konuyla ilgili olarak Sivil Havacılık Kanununda herhangi bir hüküm bulunmadığını, 6102 sayılı TTK'nin 4. maddesi uyarınca, hava taşımacılığı nedeniyle açılan davalar mutlak ticari dava olduğundan,

dava konusunun değerine bakılmaksızın görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, taşıma işlerinin TTK 850 vd. maddelerinde düzenlendiği ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dairemizce HMK'nın 355 maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır. Dava, uçak kazası nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Bununla birlikte. Kanun yollarına başvuru bakımından yolcuların tüketici olup olmaması burada önem arz etmektedir. Her ne kadar SHY - Yolcu Yönetmeliği sadece tüketici sıfatına sahip yolculara uygulanmak üzere çıkarılmamış olsa da Tüketicinin Korunması Kanunu’na göre taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Tüketici Hakem Heyetleri ile Tüketici Mahkemelerinde çözüme kavuşturulması öngörülmüştür (TKHK m. 3/l).

Buna göre belli bir parasal sınırın alındaki işlemler için Tüketici Hakem Heyetlerine, bunun üstündeki işlemler içinse Tüketici Mahkemelerine başvurulacaktır. Karıştırılmaması gereken husus ise; ancak hava yolu ile yolcu taşıma, yolcu bakımından ticari bir iş ise. (TTK m. 3), Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulacaktır.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20/09/2017 tarihli, 2016/7391 esas ve 2017/4560 karar sayılı ilamı bu yöndedir.)

Hal böyle olunca.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/1-k maddesinde tüketicinin; "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", 3/1-ı maddesinde ise tüketici işleminin; "mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme hukuki işlemi" ifade edeceği düzenlendiği, aynı kanunun 73/1 madde ve fıkrasında da;

tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davala bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu anlaşılmakla mahkeme kararının yerinde olduğu, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.