İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1179 K.2022/1191

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Karşıyaka 4. İş Mahkemesi'ne 2015/97 Esas sayılı dosyasında görülen iş kazasına ilişkin davada SGK'nın işçiye bağladığı maaş ve diğer yardımlar nedeniyle rücu talep edildiğini, kusur oranlarının belirlenmek suretiyle tazminata hükmedildiğini, tazminat miktarının tamamının müvekkilinin ödemesi nedeniyle diğer davalıların hisselerine düşen miktarına göre takip başlattığını, davalı şirketin takibe itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamı ve davalıya ait mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

MAHKEMECE

Davacı tarafça davalıya işçi alacağından kaynaklı rücu hakkını kullanarak icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından borca ve yetkiye itiraz edildiği yönündeki iddialar, İzmir 16.İcra Müdürlüğünün 2019/11821 E. sayılı dosyası, İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/496 E. Sayılı dosyası, Karşıyaka 3.İş Mahkemesinin 2012/116 E. Sayılı dosyası ve Karşıyaka 4.İş Mahkemesinin 2015/97 E. Sayılı dosyası ve sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde;

bu yöndeki iddialar konusunda dosya kapsamı ve delil durumuna göre alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden İİK'nın 72/2 maddesi gereğince talep edilen ihtiyati tedbir/haciz konusunda buna göre ihtiyati tedbir/haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir/haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçesinde İİK 72/2 maddeye dayanmış ise de bu maddenin uygulanma koşullarının olayda bulunmadığını, yaklaşık ispat koşullarının oluştuğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir/haciz talebinin reddine dair verilen kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece; yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından bahisle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olup, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Uyuşmazlık derdest davada ihtiyati tedbir/haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İİK.'nun 257-(1) maddesi hükmü uyarınca, kural olarak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu için ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, aynı maddenin 2. fıkrasında yer alan koşullardan birinin varlığı halinde henüz vadesi gelmemiş bir para alacağı içinde ihtiyati haciz talebinde bulunmak mümkündür. Bu koşullar ise şu şekilde düzenlenmiştir;

“ 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa,

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa.”

Anılan Yasa'nın 258. maddenin 1. fıkrası uyarınca; “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur…” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiğini veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK.’nın 257-(2) hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak, kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK.'unda bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı, vurgulanmak istenmiştir.

Karşıyaka 4. İş Mahkemesi'nin 2015/97 E. Sayılı dosyasında davacı SGK Başkanlığı tarafından borçlular ... Şirketi, ... AŞ. ve ... aleyhine alacak davası açıldığı, mahkemece Davalı ... A.Ş. hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verildiği, kararın 20/05/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davanın konusunun bir miktar para alacağına ilişkin olup tedbirin dava konusu hakkında uygulanabileceğine, ihtiyati tedbir kararı verilmesi yasal koşullarının bulunmadığının anlaşılmasına, Karşıyaka 4. İş Mahkemesince aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ...

AŞ. hakkında açılan davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiş bulunmasına yaklaşık ispat koşullarının oluşmamasına göre HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.