İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1112 K.2024/2285

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının yıllardır tekne alım satımı yaptığından bahisle müvekkilinin davalıya güvenerek bir tekne alma konusunda anlaştıklarını, davalının müvekkiline tam istediği gibi kullanılmamış, temiz, teknik özellikleri yönünden tam donanımlı ve aksamı orjinal olan ...

Marka 2015 model bir tekne bulduğunu, bu markanın en iyi tekne markalarından biri olduğunu, teknenin satış bedelinin 184.000 Euro olduğunu ve bu bedelin 2015 model ... marka bir tekne için son derecede uygun olduğunu, teknenin hiçbir eksiğinin bulunmadığını bu nedenle de müvekkiline hiçbir sorun çıkarması ihtimali bulunmadığını söylediğini, davalının bu yönde verdiği bilgi ve güvence üzerine müvekkilinin tekneyi almaya karar verdiğini, müvekkili tarafından 22/11/2023 tarihinde davalının hesabına satış bedeline mahsuben 20.000 Euro avans gönderildiğini, avans gönderiminin ardından davalı tarafça İtalyadan getirilen ...

415 DE- HANK0067A313 gövde seri numaralı,... ...

D2-869645-02440w motor no’lu; yelkenli teknenin satışının 07/12/2023 tarihli yalnızca davalının imzasını taşıyan ve Urla 2. Noterliğinin 07/12/2023 tarih ve 17066 yev.nosu ile onaylı satış sözleşmesine istinaden gerçekleştirildiğini, satış işlemi gerçekleşen dava konusu teknenin 07/12/2024 günü Çeşme Gümrük Limanına giriş yapmasını müteakip önceden ödenen 20,000 Euro avansa ilave olarak 08/12/2023 tarihinde müvekkil tarafından davalının yine ....bank nezdindeki hesabına önce 80.000 Euro ve daha sonra 84.000 Euro olmak üzere havale işlemi gerçekleştirildiğini,

böylelikle önceden yapılan avans ödemesi ile birlikte toplam 184,000 Euro tekne bedelinin davalıya nakden ve defaten ödendiğini, akabinde teknenin aynı gün davalının görevlendirdiği kişilerce ...

Balıkçı Barınağına götürüldüğünü, müvekkilinin yıllardır hayalini kurduğu tekneye sahip olmanın sevinci içinde teslim aldığı teknenin sigortasını yapmak için sigorta şirketine başvurduğunu ve sigorta bedelinin tespiti vs işlemler için sigorta şirketince görevlendirilen eksper işlemleri sonucunda davalı/satıcının satıştan önce varlığına ilişkin güvence verdiği,

fiyatın belirlenmesinde etken olan pekçok nitelik ve özelliğin teknede mevcut olmadığının, söz konusu yelkenli teknenin nitelik ve/veya niceliğini etkileyen, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcı müvekkilin beklediği faydaları ortadan kaldıran ve önemli ölçüde azaltan maddi, ekonomik gizli ayıplar bulunduğuna muttali olduğunu, müvekkilinin eksper tarafından tespit edilen ve 25/01/2023 tarihinde muttali olduğu bu gizli ayıpları İzmir 38. Noterliğinin 26/01/2024 tarih ve 7060 Yev. sayılı ihtarnamesiyle satıcı/davalıya ihbar ettiğini,

teknenin kullanımını engelleyen esaslı nitelikteki gizli ayıplar nedeniyle TBK 227.maddesinde belirtilen seçimlik haklar arasında yer alan "Satılanın iade edilerek bedelin geri alınması hakkını kullandığını ve ödenen 184.000 Euro'nun 10 gün içinde iadesini" talep ettiğini, davalı yanın ise Gebze 4. Noterliğinin 15/02/2024 tarih ve 2553 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile müvekkilinin taleplerine olumsuz yanıt vererek bedel iadesini yapmadığını, herhangi bir kusuru bulunmayan müvekkilinin satın aldığı tekne nedeniyle davalı yanca aldatılarak zarara uğratıldığını, sattığı malın tam bedelini alıp,

gizli ayıplı mal teslim eden teslim öncesi ve sonrasında ayıpları hileyle gizleyerek alıcının/müvekkilin iradesini sakatlayan davalının anılan zarardan sorumlu olduğunu belirterek malın ayıplı çıkması nedeniyle davalıya iadesi ve iade edilen mal bedeli 184.000 Euro ile müvekkili tarafından tekne sigorta bedeli olarak sigorta şirketine ödenmiş olan 1.587 Euro ve marina bağlama ücreti olarak ödenmiş olan 2.000 Euronun toplamı olan 187.587 Euronun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi ile davalıya ait ...bank nezdindeki TR ...

IBAN no'lu hesabı ve tespit edilecek sair TL ve döviz banka hesapları ile üzerine kayıtlı taşınmazları üzerine 3.kişilere devrinin önlenmesi hususunda duruşma yapılmaksızın dava sonuna kadar öncelikle teminatsız, aksi kanaat var ise teminatlı şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

MAHKEMECE

"...Mahkemelerin görevi, dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gereken bir husustur ve 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin kanunla belirleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.

Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a), b), c), d), e) ve f) bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.

TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde Kanun'un kapsam ''Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.'' şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesinin (1) nolu bendinde ise tüketici işlemi, ''Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.'' biçiminde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 73. maddesinde ise tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesinin görevli olduğu hüküm altına alınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tükecinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alındığında iş bu dosya kapsamına göre taraflar arasında tekne satışından kaynaklı uyuşmazlığın bulunduğu, davacı tarafın tacir olmadığı, 6102 sayılı TTK'da ticari davaların mutlak ve nispi ticari dava olmak üzere ikiye ayrıldığı, bahse konu uyuşmazlığın mutlak nitelikte bir ticari davaya vücut vermediği gibi davacı yanın tacir de olmadığı göz önüne alındığında ortada nispi anlamda da bir ticari davanın bulunmadığı,

bu kapsamda mahkememizin görevsiz olduğunun değerlendirildiği ve uyuşmazlık satımından kaynaklandığından ve satımın hem 6098 sayılı yasada hem de 6502 sayılı yasada olduğu göz önüne alınmakla yapılan inceleme neticesinde satımın 6502 sayılı yasanın 83. Maddesi göz önüne alındığında davacı yan yönünden tüketici işleri sayılması gereken bir işlemden kaynaklandığı anlaşılmakla görevsizlik kararı verilmekle birlikte dosyanın Tüketici mahkemeleri nezdinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılarak açılı davanın görevsizlik nedeni ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine ve karar kesinleştiğinde ve

talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ' gerekçesi ile;

HÜKÜM

Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere; 1- Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İZMİR NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu tekne satış işleminin davacının delil dilekçesine sunmuş olduğu satış sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere ... isimli şirket ile yapıldığını, müvekkil ...'in şirket yetkilisi olarak yalnızca bu işlemi gerçekleştirdiğini, müvekkilin gerçek kişi olarak anılan davada taraf sıfatı olamayacağından davanın müvekkil aleyhinde açılmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı yanın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu şekilde müvekkilin yıllardır tekne alım-satımı yaptığına, tekne konusunda uzman sayılabilecek bir kişi olduğuna yönelik beyanların da gerçeği yansıtmadığını,

taraflar arasında geçen bu alım satım işleminin müvekkil ... açısından ticari veya mesleki bir faaliyet olmadığını, dava konusu alım satım işleminin müvekkil ...'in yetkili olduğu ... şirketi ile ... şirketi arasında yapıldığını, ... şirketi yetkilisi ...'in bu alım satım ilişkisinde tüketici sıfatına haiz olamayacağını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: alacak istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Davacı taraf; davalıdan davaya konu tekneyi satın aldığını ancak aldıktan sonra belirtilen bir çok özelliğinin teknede olmadığını sigorta sözleşmesi düzenlenirken öğrendiğini, bu nedenle sözleşmeden dönme, bedel iadesi, ödenen sigorta bedeli ve bağlama ücretini talep etmiştir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince davacının tacir olmadığından bahisle Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek dava şartı yokluğundan dava reddedilmiş ise de; öncelikle davanın taraflarının kim olduğu mahkemece değerlendirilmemiştir. Dava dilekçesinde ; davacı taraf; ...-... , davalı taraf ise; ...-... olarak gösterilmiştir.

Davaya konu tekneye ilişkin satış sözleşmesinde ise; satıcı ..., alıcı ... olarak gösterilmiş, sözleşmede sadece satıcı şirketin yetkilisi ...'in imzasının olduğu, alıcı imzasının olmadığı, tekneye ilişkin seyir izin belgesinde de teknenin donatanın ... olarak yazıldığı görülmektedir.

Tarafların gerçek şahıs mı şirketler mi olduğunun öncelikle belirlenmesi gerekmektedir. Bu hususta gerekirse tarafların beyanları alınıp sunacakları deliller değerlendirilip, şayet şirket adına davacı tarafça dava açılmışsa şirketin yetkilisi olduğuna dair gerekli imza sirküleri ve belgeleri sunması ve geçerli bir vekaletname sunması için süre verilmesi, davayı yönelttiği davalı tarafın şirket olduğu bildirildiğinde de davalı şirkete de usulüne uygun tebligat yapılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yeterli araştırma yapılmadan dava şartından davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.