İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/628 K.2025/1114

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sırasında verilen ihtiyati tedbir isteminin reddine dair ara karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati tedbir isteyen davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkemece yapılan açık yargılama sırasında 10/02/2025 tarihli ara kararda; ''...İhtiyati tedbir talep eden vekilinin 07.02.2025 harç tarihli ihtiyati tedbir talepli dilekçesi ile; müvekkili şirket 2015 yılından itibaren davalı ...

AŞ’nin davalı ile müvekkili arasında 5 seneliğine 01.07.2023 tarihinde Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin davalıya satın aldığı petrol karşılığı ödemelerini zamanında yaptığını, 2024 Mart ayına kadar müşteri çeklerinin ödemesini yaptığını, ancak bu çeklerin ödemeler düzenli yapıldıktan sonra iade edildiğini, çeklerin teminat çeki niteliğini taşıdığını, verilen çeklerin büyük bir kısmının keşide tarihinin bulunmadığını, müvekkilinin çeklerini imzalayarak verdiğini, keşide tarihinde olmadan uzun vadeli hale getirilen çok sayıda çeklerin verildiğini,

davalı şirketin kendisine verilen teminat çeklerin kullandığını ve müvekkilini tehdit ettiğini, ödeme yapmasına rağmen çekleri alamadığını, 8.500.000 TL değerinde ... ... ... Mah. .../... parselde bulunan zeytinliğin davalı firmanın sahibi ...’nın üzerine 11.03.2024 tarihinde devrettiğini, aralarında geçen whatsapp yazışmalarından da durumun belirleneceği, müvekkilinin çeklerin imzasını Gebze olmadığını, teminat çeklerinden ayrı başka çekler kullanıldığını, ...

AŞ’nin finans müdürü ... bu çekleri doldurduğunu, İzmir 1. ATM’nin 2025/13E – 2024/298 E – 2024/313 Esas sayılı dosyalarında menfi tespit davası açtıklarını, müvekkilinin verdiği birçok teminat çeklerinin takibe konu edildiğini, çeklere ileri keşide tarihi atılarak bankaya ibraz edildiğini, müvekkilinin davalıya kayıtsız şartsız ödeme kaydı vermediğini, çeklerin teminat amacı taşıdığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince, davalının yöneticisi ...’nın akaryakıt kaçakçılığı yaptığını belirterek vade tarihleri gelen ve henüz gelmeyen davalının elinde bulunan; ...

Bankası Altınova Şubesi, 2010555 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.750.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi (İzmir 9. İcra dairesi 2025/915 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), 201329 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.000.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi, 2011535 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.500.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi(İzmir 9. İcra dairesi 2025/914 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), 2011779 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.250.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi, 3194216 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 100.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi( İzmir 9. İcra dairesi 2025/912 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), 3194217 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 100.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi(İzmir 17. İcra dairesi 2025/651 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), 3191983 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 70.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi (İzmir 9. İcra dairesi 2025/912 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), 2009837 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 500.000,00.TL miktarlı çek ...bank Ayvalık Şubesi, Z5915063 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.000.000,00.TL miktarlı çeklerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Talep; İİK m. 72/2 ve 72/3f ya dayalı olarak kambiyo senedi vasfı bulunan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Davacı taraf bu çeklerin ödenmesinin durdurulması için talepte bulunmuştur.

İhtiyati tedbir talep eden taraf dilekçesinde dilekçesinde davalı ile olan sözleşme kapsamında ... ili ... İlçesi, ... Mah. ... Mevki ... parselde bulunan taşınmazının 8.500.000 TL’ye davalıya devrettiğini, bu alacağa teminat altına aldığını, çeklerin karşılıksız kaldığını belirterek dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiştir.

Aynı zamanda tedbiren de İİK m. 72/2’ye tabi olarak henüz icra takibine geçilmeyen çekler olan 201329 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.000.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi, 2011779 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.250.000,00.TL miktarlı çek, 2009837 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 500.000,00.TL miktarlı çek ...bank Ayvalık Şubesi, Z5915063 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.000.000,00.TL miktarlı çekler ve icra takibine konu edilen - 2010555 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.750.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi (İzmir 9. İcra dairesi 2025/915 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen) - 2011535 Seri Numaralı, 08.01.2025 tarihli ve 1.500.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi(İzmir 9. İcra dairesi 2025/914 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen), - 3194216 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 100.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi ve 3191983 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 70.000,00.TL miktarlı çek ...

Bankası Altınova Şubesi (İzmir 9. İcra dairesi 2025/912 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen - 3194217 Seri Numaralı, 03.01.2025 tarihli ve 100.000,00.TL miktarlı çek ... Bankası Altınova Şubesi(İzmir 17. İcra dairesi 2025/651 E. Sayılı dosyada icra takibine konu edilen) çekler hakkında İİK m. 72/3’e göre ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında bir bayilik anlaşmasının bulunduğu, davalı ...

AŞ’nin davacıya çeşitli faturalar düzenlediği, davacının bir kısım ödemelerde bulunduğu, hatta ödemeler yetmeyince taşınmazını temlik ettiği belirlenmiş olup, davacının iddia ettiği üzere bu çeklerden borçlu olmadığına ilişkin olarak yaklaşık ispat kurallarına göre yeterli delilleri ibraz edilmediğini, çeklerin teminat çeki olduğunun ispatlanamadığını, yine çeklerin şirket yetkilisi temsilcisine ait olmadığını iddia etmiş ise de buna ilişkin yeterli delil ibraz edilmediğini,

bu nedenle İİK m. 72/2 ve İİK m. 72/3’e göre istenen ihtiyati tedbiren takiplerin durdurulması talebinin yaklaşık ispat kuralları gereği ispatlanamadığından talebin reddi gerekmiştir.

Kaldı ki henüz icra takibine konulmamış olan çeklerin kimin tarafından ve hangi icra dairesi tarafından icraya konulacağı da bilinmemekte olup, ancak açılan dava ile İİK m. 72/2f dan yararlanma hakkına sahip olan davacının, bu çekleri takibe koyacak olan kişilere göre kambiyo senedi vasfı taşıyan ve üçüncü kişiler tarafından takibe konulabilecek olan bu çekler için ayrıca üçüncü kişilerin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığı takdirde ihtiyati tedbiren de çeklerin ödenmesinin durdurulmasının mümkün olmadığı..." gerekçesi ile.

İhtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat kurallarına göre iddiasında ispatlayacak deliller ibraz edilmediğinden ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE karar verilmiş, verilen bu ara karara karşı ihtiyati tedbir isteyen davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir isteyen davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu çekler ile ilgili yaklaşık ispata yarar kanıtların sunulduğunu, davalı şirketin kendisine teminat olarak verilen çekleri haksız olarak çek tarihlerini ve çek miktarlarını doldurarak kullandığını ve takibe koymakla müvekkilini tehdit ettiğini, teminat olarak verilen çeklerin geçerli olmadığını, ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Talep, menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar.

Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir.

Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle uyuşmazlığın yargılama gerektirmesine, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmamasına, ara kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati tedbir isteyen davacılar vekili yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.