İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/695 K.2025/1060

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; karşı tarafın ...

Türkiye Aliağa Tesisleri'nde yürütmekte olduğu "..." kapsamında, iskele kurulum ve izolasyon hizmetleri sağlamak amacıyla ... ile sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, M0120250000000107SAYILI FATURA ile 360.955,03 TL tutarında alacaklı olduğunu, söz konusu faturanın vadesinin 14/03/2025 tarihinde dolduğunu, alacaklarının muaccel hale geldiğini, müvekkilin hazırlamış olduğu faturalarının ... ve ... yetkililerinin işin her aşamasında yaptığı denetimler neticesinde oluşturulduğunu ve hakediş sürecinde hiçbir itiraz ile karşılaşılmadığını, alacaklarının kaynağının sözleşmeye,

hizmet verilen şirketler tarafından yapılmış onaylara tabi olduğunu, karşı tarafın ticari defterlerin mahkemece celp edilmesini, ... şirketinin, ... şirketinden almış olduğu ihale dışında Türkiye’de hiçbir ticari faaliyeti bulunmadığını, 2025 yılı için açılan yeni ihaleyi kazanamadığını ve Türkiye’deki tüm bağlantılarını koparmaya başladığını ileri sürerek uygun görülecek teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilerek,

ihtiyati haciz kararı neticesinde karşı tarafın ...’dan alacağı tüm hakediş ve alacaklarına, banka hesapları ve varsa malvarlığına, ... ile ... arasında yapılmış olan sözleşmeye istinaden yatırılmış teminat bedelinin müvekkiline ödenmesi için ... Şirketine haciz ihbarnamesi gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMECE

"...Talep İİK'nun 257 vd.maddelerine göre yapılmış ihtiyati hacze ilişkindir.

Anılan maddeye göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile diğer haklarını haczettirebilir. Buradan anlaşıldığı üzere ihtiyati haciz kararı verebilmenin şartlarından birisi alacağın varlığıdır. Alacaklının alacağı hakkında mahkemeye kanat verecek deliller göstermesi gerekir; mahkemenin ispat sınırını aşan bir alacak hakkında ihtiyati haciz kararı verebilmesi için alacaklı, alacağının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlamalıdır.

Bu bağlamda, tacirler ticari delil sistemi gereğince defterler ve faturalar aracılığıyla yaptığı iş ve hizmetleri, hukuki ilişkileri, hukuki ilişki çerçevesinde tahakkuk eden alacağı ve tutarını ispat edebilirler. Ancak bunun için her iki tarafın tacir olması, her iki tarafın da defterlerine kaydı gereken bir ticari iş olması, defterlerin muhasebe tekniğine ve yasaya uygun tutulması, tüm defterlerdeki kayıtların birbirini teyit etmesi ve dayanak belgeler ile uyumlu olması, karşı tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş defterlerinin aksi kayıt içermemesi gerekir (HMK.m.222).

Somut olayda, ihtiyati haciz isteyen şirket tacir olup dosyaya sunduğu faturaya dayanarak karşı taraftan alacağına karşılık onun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Sadece fatura ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme suretinin sunulmuş olması, talepte bulunanın diğer defter ve belgeleri ile karşı tarafın tüm ticari defter ve belgelerinin talep içeriğinde bulunmaması, faturalara konu alacağın çekişmeli yargıda delillerle birlikte karşılaştırılarak alacağın kesinliği ve miktarının belirlenmesinin mümkün olacağı gözetildiğinde; ihtiyati haciz isteyenin talep konusu alacağının varlığını yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamadığı, talepte bulunan tarafından talep dilekçesi ekinde yer alan belgelerin tek taraflı olarak her zaman düzenlenebilen belgelerden olması,

yine karşı tarafın mal varlığını azaltmaya yönelik girişimde bulunduğunun somut delillerle talep edence ortaya konulamadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. '' gerekçesi ile;

KARAR

Açıklanan nedenlerle İhtiyati haciz isteyen vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin fatura ve sözleşmeye dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını, ancak karşı tarafın ticari defterlerinin talep içeriğinde yer almamasını gerekçe göstererek taleplerinin reddedildiğini, ancak, müvekkil şirketin ihtiyati haciz talebine konu olan karşı tarafın ticari defterlerinin müvekkil şirketin elinde bulunmadığını ve anılan defterlerin müvekkil şirket tarafından temin edilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, ihtiyati haciz talep edilen şirketin ticari defterlerinin, şirketin gizli verileri olup,

bir mahkeme kararı olmaksızın müvekkil şirketin defterleri elde etmesinin imkansız olduğunu, öte yandan, müvekkil şirketin ihtiyati haciz talebine dayanak gösterdiği faturanın, ticari e-fatura olup, oluşturulduktan sonra doğrudan muhatabın e-fatura portalına düştüğünü, ticari e-faturaların, düzenlendiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz edilmediği takdirde kesinleştiğini, davalı şirketin, müvekkil şirketin hizmet karşılığında oluşturduğu faturaya yönelik herhangi bir itirazda bulunmadığını, bu durumda, söz konusu faturanın davalı tarafından zımnen kabul edilmiş olup, bu hususun fatura portal bilgi belgesi ile de sabit olduğunu,

faturanın kabul edildiğine dair portal bilgi belgesinin dilekçelerinin ekinde sunulduğunu, müvekkilin ihtiyati haciz talep ettiği faturaların karşı tarafça onaylandığını gösterir e-fatura portal dökümünün dava dilekçesinin ekinde sunulduğunu, bu doğrultuda, faturaların davalı şirket tarafından kabul edildiğinin açıkça ispatlandığını, alacak iddialarının açıkça ispat edilmiş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince borçlu şirketin ticari defterlerinin dosyada bulunmaması dolayısı ile taleplerinin hukuka aykırı şekilde kabul edilmediğini, ihtiyati haciz talebine konu alacağın sözleşmeye dayandığını, müvekkil şirketin,

sözleşme doğrultusunda mal ve hizmet verdiğini, vermiş olduğu hizmetlerden kaynaklı yapılan işin davalı taraf ve ... şirketinin onayıyla hakediş belgesi düzenlendiğini, hakediş belgesinin davalı taraf ve ... şirketince doğrulanarak imzalandığını, müvekkil şirketle borçlu şirket arasında düzenlenmiş sözleşmeye, müvekkil şirketin vermiş olduğu hizmetlerden kaynaklı taraflarca imzalanmış hakediş belgesine,

müvekkil şirketçe oluşturulmuş ayrıca borçlu şirketçe onaylanmış ticari faturaya ve müvekkil şirketin borçlu şirketten alacaklı olduğunu gösterir muavin defterlerine rağmen Karşıayaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ispat vasıtası olarak yalnızca karşı tarafın ticari defterlerini esas alması ve müvekkil şirketin bu defterleri elde etme imkanının bulunmaması dolayısı ile dosya sunmaması sonucu borçlunun ticari defterlerinin bulunmaması gerekçesiyle taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ayrıca dava konusu faturanın karşı tarafça kabul edildiğinin açık olduğunu, E-Fatura Portal Bilgi Döküm Belgesi'nde,

faturanın davalı tarafından kabul edildiğinin net bir şekilde görüldüğünü, bu nedenle, müvekkil şirketin alacağının kesin ve tartışmasız olduğunu, öte yandan, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın kesin bir şekilde ispat edilmesinin şart olmadığını, yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, müvekkilin alacağının kaynağının açıkça sözleşmelere ve hizmet verilen şirketler tarafından yapılan onaylara dayandığını, ayrıca, alacağın yaklaşık ispatı hususunda emsal Yargıtay kararlarının da mevcut olup, emsal içtihatlar doğrultusunda müvekkil şirketin talebi doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini belirterek,

yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep : ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."

Tüm dosya kapsamın göre; ihtiyati haciz talebinde bulunan taraf karşı tarafla aralarındaki sözleşmeden kaynaklı düzenlenen fatura bedeline dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ise de; dosya kapsamında sunulan belgelerin değerlendirilmesinde; fatura konusu hizmetin verilip verilmediğinin sunulan delillerle yaklaşık ispat ölçüsünde ortaya konulmadığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre yaklaşık ispat kuralının somut olay yönünden gerçekleşmiş olmamasına, alacağın olup olmadığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olmasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı,

inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.