İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/807 K.2025/1134

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati Haciz İsteyen vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, borçlu tarafından düzenlenip kendisine verilen 06/04/2025 vade tarihli,8303760 seri no'lu ve 250.000,00 TL bedelli çekten dolayı alacaklı olduğunu, çekin ilgili bankaya ibrazı sonucunda karşılığı olmadığı anlaşıldığını, müvekkilinin, borcun tahsili için çeşitli yollara başvurduğunu ancak sonuç alamadığını, borçlunun, kendisiyle iletişime geçilmesine rağmen borcunu ödememekte ısrarcı davrandığını, bu durumun, müvekkilinin mağduriyetini arttırmakta ve alacağın tahsilini daha da zorlaştırdığını, alacaklarının rehinle teminat altına alınmadığını, dolayısıyla yapılacak bir takibin sonuçsuz kalma olasılığı yüksek olduğunu,

borçlunun mal kaçırma ihtimali de göz önünde bulundurulduğunda, böyle bir sonucun önüne geçebilmek adına borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "...Çek lehtarı ... Şti olup, bu şirketin çek üzerinde cirosunun bulunmadığı, cirodaki kopukluluk sebebiyle ihtiyati haciz talep eden ... Ltd. Şirketinin yetkili hamil olmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili çekin arka sayfasına en üst kısmına bakıldığında lehtar ... Şti.'nin cirosu olduğu açık ve net şekilde görüldüğünü, bahsedilen gerekçe gerçeğe aykırı olup çek üzerinde çek lehtarının cirosu olduğunu, kararın kaldırılmasını, borçlu ... Şti.'nin yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarına ve alacaklarıyla diğer haklarına borca yetecek miktarda ihtiyaten haciz konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılarak talep gibi ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine yöneliktir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince dosya üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde, çek lehtarı ... Şti olup, bu şirketin çek üzerinde cirosunun bulunmadığı, cirodaki kopukluluk sebebiyle ihtiyati haciz talep eden ... Ltd. Şti'nin yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İş bu karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından tarafından istinaf edilmiştir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 1’nci fıkrası uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi hâlinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca “Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa”. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258’inci maddenin 1’nci fıkrası uyarınca, “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur….” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiği veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK’nın 257/II hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır. Daha açık bir anlatımla sadece alacağın varlığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli veya tek şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

İhtiyati haciz istemine ilişkin ...bank Bergama/ İzmir Şubesine ait, 06.04.2025 keşide tarihli ve 250.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinden; keşideci ... tarafından ... Ltd. Şti lehine keşide edildiği ve lehtar ve ilk ciranta durumunda bulunan .... Ltd. Şti tarafından da ihtiyati haciz talep eden ... Ltd. Şti'ye ciro edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda ihtiyati haciz istemine konu çek lehtar ve ilk ciranta tarafından ihtiyati haciz talep edene ciro edildiğinden çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince İİK 257. maddesi gereğince koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür.

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1).b.2 maddesi uyarınca kaldırılarak İİK 257. maddesi gereğince koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz isteminin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.