İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1320 K.2022/922

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2019 tarihli 2018/519 Esas ve 2019/145 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.05.2014 tarihinde müvekkili şirketin maliki bulunduğu ... plakalı araç ile, davalı ...'nun sürücüsü, davalı ... A.Ş.’nin maliki olduğu ... plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazası yaptıklarını, uzman görüşü-bilirkişi raporunda davalı ...'in asli ve tam kusurlu, müvekkiline ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu tespitinde bulunulduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 11.088,00-TL değer kaybı ile 781,40-TL günlük kullanamama bedeli toplamı 11.869,40-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine davadan önce herhangi bir başvuru olmadığını, müvekkili yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ... plakalı aracın, müvekkili sigorta şirketine trafik poliçesi ile sigortalandığını, sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında, poliçede belirtilen üst limit ile sınırlı ve tespit edilen gerçek zarar miktarı kadar sorumlu olduklarını, davacıya ait araçta oluşan hasar bedelinin aracın kasko poliçesini yapan ...

A.Ş. tarafından kasko poliçesine istinaden açılan hasar dosyası kapsamında, 24.07.2014 tarihinde müvekkili sigorta şirketince ... A.Ş.'ne yapılan 10.289,00-TL ödeme ile tazmin edildiğini, zarar gören araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesi için trafik poliçesi genel şartları çerçevesinde objektif ve sağlıklı bir hesaplama yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "...Davanın KISMEN KABULÜNE; 10.000,00-TL değer kaybı, 750,00-TL ikame araç bedeli toplamı 10.750,00-TL maddi tazminatın, davalılar sürücü ... ile araç maliki ... A.Ş.'den 15.05.2014 kaza tarihinden, davalı ... şirketinden 11.03.2015 dava tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz yürütülmek sureti ile, müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin 1.119,40-TL isteminin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sigortalılarına izafe edilen kusur yönünden bu konu ayrı bir uzmanlık alanı gerektirdiğinden trafik uzmanı ayrı bir bilirkişiden kusur konusunda özellikle sigortalılarının kazanın gerçek oluş şeklini ortaya koyan beyanları dikkate alınarak yeniden bir rapor aldırılması gerekirken, bu dahi yapılmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hüküm tesis edildiğini, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle yeni, sıfır, orjinal bir araç olmayıp, 2012 model, 46.556 km'yi aşmış, kullanılmışlık ve yıpranmışlık düzeyi yüksek bir araç olduğunu,

araçta oluşan hasara göre 10.000,00 TL gibi fahiş değer kaybı bedeline hükmedilmesinin doğru olmadığını, en önemli istinaf sebeplerinden birinin de tamamıyla hatalı şekilde müvekkil sigorta şirketi aleyhine hükmedilen araç mahrumiyeti tazminatı olduğunu beyanla, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminatına ilişkindir İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir

1-TTK'nun 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2. maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Somut olayda, davacının tescil maliki olduğu ... plakalı araç üzerinde dain mürtehin sıfatı bulunan ve menfaati olan dava dışı ... A.Ş.' den, dava açmaya ve tazminatın davacıya ödenmesine muvafakatı olup olmadığı konusu araştırılmamıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, dava dışı bankadan, borç olup olmadığı ve varsa miktarı sorulmalı, bakiye borcu varsa davanın açılmasına ve tazminatın davacıya verilmesine muvafakati olup olmadığı konusu araştırılmalı, muvafakati sağlandığı takdirde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi halde davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli değildir.

2-Kabule göre ise; davalı ..., ZMSS poliçesi gereği davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak zarardan sorumlu olduğu ve ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği, dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedeli) davalı trafik sigortacısının sorumlu olmadığı gözetilmeden, bu zarar kalemini de içeren tazminattan davalı ... şirketinin sorumluluğuna karar verilmesi de doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle; davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355/1 ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının belirtilen hususa ilişkin olarak kaldırılmasına, kararın kaldırılması sebep ve şekline göre davalı ... vekilinin sair istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ...vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2019 tarihli 2018/519 Esas ve 2019/145 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a-)-6) maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Kararın kaldırılması sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine, istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına,

6-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

9-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,