İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1588 K.2022/1542

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/06/2019 tarih ve 2017/580 Esas - 2019/678 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 28/04/2015 tarihinde ... ili, ... ilçesinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığı, kazanın ... şöförünün dikkatsizliği ve kural ihlali sonucu meydana geldiğini, davalı ...

Genel Müdürlüğü'nün aracın işletini olduğunu, davalı ...'nin ise, aracın sigortacısı olduğunu, davacının Seferihisar Necati Hepkon Hastanesinde tedavi gördüğünü, kaza ile ilgili İzmir Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/302 esas sayılı dosyasında 2017/48 karar sayılı kararı ile sanığa hapis cezası verildiğini, sanığın kusurunun ağırlığı asli ve tam kusurlu olması nedenleri ile cezasının ertelenmediğini, davacının yakın arkadaşının aynı kazada hayatını kaybettiğini, yaşadığı bu feci kazanın izlerini hayatının her anında taşıyacağını, zira kafa bölgesinde sabit iz oluştuğunu, davacının 2016 yılı itibariyle emekli olduğunu,

yaşadığı olay neticesinde yaşamının tamamen değiştiğini ileri sürerek, 90.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsiline ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; aynı kazaya ilişkin dava dışı ... tarafından İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan 2017/140 esas sayılı manevi tazminat davasının açıldığı ve yargılamasının devam ettiğini, davalılar arasında bağlantı olduğu gerekçesiyle davaların birleştirilmesinin istendiğini, ayrıca mahkemece araştırılması istenen hususların açıklandığını, davalıya ait araç sürücüsünün tüm dikkat ve özenine rağmen kazanın meydana geldiğini, hükmedilecek manevi tazminat yönünden talep edilen bedelin fahiş olduğunu savunarak hakimin takdir hakkını kullanırken Yargıtay İçtadı Birleştirme kararının göz önünde bulundurulmasını ve sonuçta davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, "...28/04/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, bedensel ve manevi yönden zarara uğradığı iddiasıyla davalılar araç işleteni ...

Genel Müdürlüğü ve araç zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı ... aleyhine maddi ve manevi tazminat istemi ile iş bu davanın açıldığı, yargılama devam ederken davacı tarafça maddi tazminat istemi yönünden davadan feragat beyanında bulunulduğu, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin olduğu, bu haliyle maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Manevi tazminat istemi yönünden ise meydana gelen kazada davacının özellikle kafa bölgesinden ağır yara aldığı ve kalıcı iz kaldığı, kaza nedeniyle uzun süre tedavi gördüğü, gerek bu durumun bedensel açıdan yarattığı eziyet ve günlük hayatını tamamen etkileyecek maraz bırakması nedeniyle davacının manevi açıdan bundan sonraki hayatını etkileyecek şekilde zarara uğradığı,

davacının manevi zararının tazmini için hükmedilecek bedelin bir tarafın bu sebeple tamamen zenginleşmesini engellemesi yanında karşı tarafın da zorda kalmasına neden olmaması gerektiği..." gerekçesiyle davanın maddi tazminat istemi yönünden feragat nedeniyle REDDİNE, davanın manevi tazminat istemi yönünden KISMEN KABULÜNE, 30.000,00 TL manevi tazminatın 28.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada davalının ve ihbar olunanın tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kazadan sonra kalıcı olarak sakat kaldığını, müvekkilinin iyi bir ekonomik durumunun bulunduğunu, kazaya kadar çalışmaya devam ettiğini, kazadan sonra kalıcı sakatlığı bulunduğundan çalışamaz hale geldiğini, müvekkili için talep edilen tazminat miktarının indirilmesine neden olabilecek bir hususun bu davada mevcut olmadığını, müteveffaya atfedilecek ve tazminatta indirim nedeni olabilecek bir kusuru bulunmadığını,

kabul edilen manevi tazminat rakamının davacının ekonomik sosyal durumunu karşılamaya ve yaşadığı acıyı biraz olsun dindirmeye yönelik olmadığını, davalılar ile uzlaşmaya vardıklarından maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini, maddi tazminat alacağı yönünden tarafların lehine herhangi bir alacak, yargılama gideri ve avukatlık ücreti takdir edilmemesi gerekirken,

davalı ... lehine avukatlık ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/580 Esas - 2019/678 Karar sayılı kararının reddedilen manevi tazminat ve maddi tazminat yönünden davalı yana vekalet ücreti takdir edilmesine yönelik kararının ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmştir.

Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu kazanın meydana gelmesinde idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, manevi tazminat tutarının, kusur durumu, olayın oluş biçimi, tarafların mali ve sosyal durumları ile bağdaşmayacak ölçüde fahiş olduğunu, Yerel Mahkeme kararında maddi tazminat istemi yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olmasına karşın.

İdare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesi yönünde hüküm kurulduğunu, söz konusu hükmün hatalı olduğunu, manevi tazminat yönünden kısmen kabul kararı verilmesine karşın idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, belirterek İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11.06.2019 tarih 2017/580 esas, 2019/678 karar sayılı kararının kaldırılarak davanın reddine ve icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; feragat nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı ve davalılardan ... Genel Müd. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

1-) 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu edilen kazada, davacıda meydana gelen yaralanma sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen giderilmesinin gerektiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, kazanın meydana geldiği olay tarihindeki paranın alım gücü, ve manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı da göz önünde bulundurularak davacı için takdir edilen manevi tazminatın hak ve nesafet kuralları çerçevesinde belirlendiği görülmüş ve tarafların istinaf itirazları bu sebeple yerinde görülmemiştir.

2-) Davacının davanın açıldığı tarihte dava açmakta haklı olduğu, sigorta tarafından dava tarihinden sonra yapılan ödeme nedeniyle sigorta şirketi yönünden maddi tazminat talebinden feragat ettiği, hakkın özünden feragat etmediği gözetilerek reddedilen maddi tazminat yönünden davalı ... Genel Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulü karşısında reddedilen miktar yönünden ise davalı ... Genel Müdürlüğü lehine vekalet ücreti tesis edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, tarafların bu konudaki istinaf itirazları haklı görülmüştür.

Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının taraflar lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.