İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1643 K.2022/868

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/10/2019 tarihli 2016/646 Esas ve 2019/573 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

16/10/2016 tarihinde müvekkillerinin murisi ... ve ...’in oğlu, ...’nin kardeşi olan ...’nün, sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsiklet ile geçiş üstünlüğü olan ana caddede yasal hız sınırında seyir halinde iken, ... plakalı araç ile karıştığı trafik kazasının ...'nün ölümü ile sonuçlandığını, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın tam kusurlu olduğunu, davacılara 6 yıldır sigortalı olarak çalışan müteveffanın baktığını, ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kaldıklarını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, anne ... için 52.500,00-TL, baba ... için 17.500,00-TL ve kız kardeş ... için 5.000,00-TL olmak üzere toplam 75.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 09.08.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile; talebini artırmış, ... için 95.094,69-TL, ... için 50.575,13-TL toplamı 150.669,82-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından müvekkili aleyhine tarafları ve konusu aynı olan Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/600 E.s. dosyası ile dava açıldığını, derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi,

Karşıyaka 7. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2016/750 E.s. kamu davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini, müvekkilinin kazada hiç bir kusurunun bulunmadığını, murisin tedbirsiz ve dikkatsiz şekilde motosiklet kullanması neticesinde kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin müteveffanın kullandığı motorsiklete çarpmadığını, ...'nün kullandığı motorsikletin müvekkilinin aracının önünden hızlıca geçtiğini park halindeki bir araca çarptığını polislerin ifadeye çağırmasından sonra öğrendiğini, davacıların müteveffanın almakta olduğu maaşla geçindikleri iddiasını kabul etmediklerini,

talebe konu tazminat tutarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davadan önce müvekkili sigorta şirketine başvuru yapılmadığından, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 6463 310 25605884 nolu, 20.10.2015 - 20.10.2016 vadeli zorunlu mali mesuliyet-trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin poliçe sebebiyle sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranı ve poliçe limiti ile sınırlı, ölüm başına azami teminatın 310.000,00-TL olduğunu, kusur oranının Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nce belirlenmesi,

tazminat hesabının aktüerler siciline kayıtlı bilirkişi tarafından ve trh 2010 tablosu ile genel şartlar ek 2’de yer alan esaslar dikkate alınarak yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ''... Davanın kısmen kabulü ile. Davacı ...tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının reddine, davacı anne ... için toplam 95.094,69-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...

Sigorta A.Ş.’den 24.11.2016 dava tarihinden itibaren, davalı ...’dan ıslah ile dava dilekçesinde talep edilen faiz başlangıç tarihinin değiştirilmesi mümkün olmadığından, 52.500,00-TL kısmına 24.11.2016 dava tarihinden itibaren, bakiye 42.594,69-TL kısmına 16.10.2016 kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda yürütülecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacı baba ... için toplam 50.575,13-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ...

Sigorta A.Ş.’den 24.11.2016 dava tarihinden itibaren, davalı ...’dan ıslah ile dava dilekçesinde talep edilen faiz başlangıç tarihinin değiştirilmesi mümkün olmadığından, 17.500,00-TL kısmına 24.11.2016 dava tarihinden itibaren, bakiye 33.075,13-TL kısmına 16.10.2016 kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda yürütülecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine...''şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığa tatbiki gereken 01/06/2015 tarihli trafik sigortası genel şartları uyarınca davacıların destek zararı, vefat edenin vergilendirilmiş gelirine göre hesaplanması gerekirken, asgari ücretin 1.437 katı gelir baz alınarak hesaplanmak suretiyle hüküm kurulmasının trafik sigortası genel şartlarına aykırılık teşkil ettiğini, davaya konu ...

Plaka sayılı aracın, 20/10/2015 tarihinde ( 01/06/2015 tarihinden sonra) Mecburi Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yeni genel şartlar uyarınca sürekli sakatlık tazminatı hesaplamalarının Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değil, genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirleneceğini, dava konusu uyuşmazlığa 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Trafik Sigortası Genel Şartları uygulanacağından, TRH 2010 yaşam tablosuna ve müteveffanın vergilendirilmiş kazancına göre yapılmasının zaruri olduğunu,

davacının dosyaya müteveffa ...'nün vergilendirilmiş kazancına ilişkin her hangi bir gelir belgesi ibraz etmediğini, bu durumda davacıların destek zararının , asgari ücret baz alınarak hesaplanmasının Trafik Sigortası Genel Şart hükmü gereğince zorunlu olduğunu,Trafik Sigortası Genel Şartlarına aykırı olarak asgari ücretin 1,437 katı ücret baz alınarak zarar hesaplaması yapıldığını, dosyada mübrez 28.06.2019 tarihli Bilirkişi Ek- Raporunda müteveffanın 27 yaşında evleneceği varsayılarak,

27 yaşına kadar ebeveynlerine %25’er, sonraki 2 yıl %16’şar, sonraki 2 yıl 14’er, anne ve babanın bakiye ömür sonuna kadar %12,5 ve baba destekten çıkınca babanın payı anneye aktarılarak çalışıldığını, oysa ki ; müteveffanın 26 yaşında evleneceği varsayılarak , 26 yaşına kadar ebeveynlerine %25’er, sonraki 2 yıl %16’şar, sonraki 2 yıl 14’er, anne ve babanın bakiye ömür sonuna kadar %12,5 ve baba destekten çıkınca babanın payı anneye aktarılarak çalışılması gerektiğini, bilirkişi tarafından hazırlanmış olan raporda ; müteveffanın 25 yaşında askere gideceği varsayılmış ve 2018 yılı için destek hesaplaması yapılmamış olduğunu, oysa ki ;

müteveffanın kaza tarihinde askerlik yaşından büyük olduğu görülmüş ve askerlik hesaplaması yapılmaması gerektiğini, raporda ; baba için yaşam olasılıkları hesaplanırken kişinin rapor tarihindeki 58 yaşı esas alınarak işleyecek aktif dönemde ( N58 – N77 ) / D58 formülü kullanıldığını oysa ki ;

baba için yaşam olasılıkları hesaplanırken kişinin rapor tarihindeki 57 yaşını doldurmamış olması nedeni ile 57 yaşı esas alınarak işleyecek aktif dönemde ( N57 – N77 ) / D57 formülünün kullanılması gerektiğini, izah edilen sebeplerle belirlenen zarar miktarına itiraz ettiklerini, bu itirazlarının Mahkemeye iletilmesine rağmen Mahkemenin söz konusu eksikliği gidermeden eksik inceleme ile hüküm kurduğunu, yerel mahkemenin, gerekçeli kararında sadece "dosya kapsamına göre davanın kabulü gerekir" demekle yetindiğini ,

yasal dayanak belirtmeden ve savunmalarına neden itibar edilmediğini açıklamadan hüküm tesis ettiğini belirterek yasa hükümlerine, usule ve içtihatlara aykırı kararın "tehir-i icra talepli" olarak kaldırılmasını, itirazları doğrultusunda esasa dair yeniden inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı davacıların murisi ...'nün vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Somut olayda.

16/10/2016 günü müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki tescil maliki ... olan "..." plaka sayılı motosiklet ile seyretmekte iken olay mahalli 8143. sokak kavşağına geldiğinde, seyir yönüne göre sağ taraftan 8143.sokak üzerinden gelen ve aynı kavşağa giren tescil maliki ve sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki "..." plaka sayılı otomobile çarptığı çarpmanın etkisi ile yolun soluna savrularak yolun solunda park halindeki "..." plaka sayılı vasıtaya da çarpması neticesi dava konusu kaza meydana geldiği,

dava ile meydana gelen trafik kazası sonucu 19/10/2016 tarihinde vefat eden ...’nün annesi ..., babası ... ve kızkardeşi ... tarafından, ... plakalı araç maliki ve sürücüsü ... ile aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta A.Ş.' den destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle tescil maliki davalı ... adına düzenlenen ZMMS poliçesi ile 20/10/2015 - 2016 tarihleri arasında kaza tarihini de kapsar şekilde davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığı, ölüm ve sakatlık poliçe teminat limitinin şahıs başına 290.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.

Karşıyaka 7. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen ceza davada kapsamında alınan İstanbul Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden alınan 16/11/2017 tarihli, 13134 sayılı raporda özetle; davalı ...’ın asli, müteveffa ...'nün tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Makine mühendisi, sigorta uzmanı ve tazminat hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/01/2018 tarihli düzenlenen heyet raporunda özetle; sürücü ...’ın kazada asli ve tam kusurlu olduğu, motosiklet sürücüsü ...’nün kusurunun bulunmadığı, yine park halindeki ... plakalı araç sürücüsünün kazada kusurunun bulunmadığı, Davacı ...için “yaşı, çalışmasına engel bir rahatsızlığınını olmaması, ayrıca hayatta olan ve birlikte yaşadığı anne - babasından destek alması vb nedenler” ile DTKT talep edebilme koşullarının bulunmadığı kanaatine vanldığı, davacı anne ... için 83.206,72-TL, baba ... için 45.616,36-TL olmak üzere, toplam 128.923,08-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı,açıklanmıştır.

Tarafların itirazları üzerine Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden alınan 21/01/2019 tarihli, 339 sayılı raporda özetle; davalı ...’ın %65 oranında, davacıların murisi ...'nün %35 oranında kusurlu bulunduğu belirtilmiştir.

18/01/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporuna taraflarca yapılan itirazlar değerlendirilmek üzere düzenlenen 28/06/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde ölen kişinin %35 kusurlu olduğu kabul edilerek ve üniversiteyi bitirdikten sonraki kazancının asgari ücretin üzerinde, 1,437 katı olacağı benimsenerek, 2019 yılı verileri ile yeniden yapılan hesaplama sonucunda davacı anne ... için 95.094,69-TL, baba ... için 50.575,13-TL olmak üzere toplam 145.669,82-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davacı ...için yaşı, çalışmasına engel bir rahatsızlığının olmaması,

ayrıca hayatta olan ve birlikte yaşadığı anne ve babasından destek alması gibi nedenler ile destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilme koşullarının bulunmadığı açıklanmıştır.

18/01/2018 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi kurulu arasında bulunan bilirkişi ...’dan alınan 26.08.2019 tarihli ek raporda; dosya kapsamında bulunan kamera görüntü CD.’sinin incelenmesi sonucu, dava konusu trafik kazasında vefat eden motorsiklet sürücüsünün kaza anında kask takmış olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu; mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından davalı sigorta vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.