İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1648 K.2022/1590

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/12/2017 tarihli 2016/110 Esas ve 2017/159 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin fotoğrafının davalı tarafından satışa sunulan ve hazırlanan "..." kitabının kapağında izinsiz kullandığını, kitabın ticari olarak çeşitli kanallarla dağıtıldığını belirterek, müvekkilinin kişilik hakkının ve fotoğraf üzerindeki hakkının ihlali nedeniyle hukuka aykırı eyleminin tespitini, kitabın satışının tedbiren durdurulmasını, 2.000 TL maddi, 5.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kitabın 40 öğrenci ile birlikte çalışma etkinlikleri sırasında oluşan metinler esas alınarak meydana getirildiğini ve internet ortamında paylaşıldığını, bu çalışmaya katılanlara da kendisi tarafından gönderildiğini, ticari bir amacının olmadığını, kitapla ilgili bir sorumluluğu olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ''...Davanın kısmen kabulüne, 1.000 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminatın, davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine..'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; öğrencilerle hazırladıkları özet-soru kapsamlı dosyaların bir hostinge yüklenerek FTP bağlantısı ile dileyen tüm öğrencilere dağıtıldığını ve bu dosyalardan basılarak çoğaltılan fotokopileri dileyen tüm öğrencilere gönderdiğini, söz konusu bastırıp öğrencilere maliyetine gönderdiği kitabın A4 kağıdına basılmış ve spiral helezon şeffaf kapakla birleştirilmiş bir fotokopi kitap olduğunu, maliyetine bastırıp gönderdiği spiral kapaklı kitabın, iddia edilen kitapla hiçbir alakası olmadığını,

cevap dilekçesinde çalışma sonucu çıkarttığını bahsettiği kitabın iddia edilen kapağa ait kitap olmayıp spiral ciltli fotokopi kitaptan ibaret olduğunu, iddia edilen kapağa ait kitabın herhangi bir örneğini, kapakta kullanılan fotoğrafın ne olduğunu dahi ne daha önce ne de sonra hiç görmediğini, ayrıca domain olan... ismi ile hiçbir bağlantıları olmadığını, yoktur.

Limit sıkıntısı yaşamamak için FTB şifreleri ile paylaşımda bulunduğu domainden herkesin dosyayı FTB bağlantısı ile çekebildiğini ve değiştirebildiğini, dosyadaki hiçbir delilin telif hakkını yapan kişi olduğunu, kitabı tasarladığını, bastırdığını, dağıtımını yaptığını, sattığını ispat edemediğini, davada adı geçen yayınevi ile hiçbir bağlantısının ve ticari ilişkisinin olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davacının başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kişi fotoğrafının izinsiz olarak kitap kapağında kullanılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.

Reklam uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 01/11/2017 tarihli raporda özetle; dava dosyasında belirtilen gerekçelere dayalı olarak, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca söz konusu kişinin izni olmadan fotoğrafı kullandığını,(Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.86) içlerinde Davacı ... 'ın da bulunduğu 3 kişiden oluşan bir grup fotoğrafının ... adlı çalışma kitabının kapak görselinde kullanılması esnasında izni alından yayınlanmış olmasından kaynaklanan bir ihlal söz konusu olduğunu, İzmir'de faaliyet gösteren reklam ajanslarının ve grafik tasarım,

görsel danışmanlık hizmeti veren firmalarının bu konudaki fiyatlandırması işin mahiyetine göre farklılıklar gösterdiğini, profesyonel model kullanımındaki ücretlendirmede günlük bedelin işin mahiyetine göre değişmekle birlikte -taban fiyatının 1.000,00 TL' dan başladığını, burada resmin kullanılacağı materyalin (kitap,broşür veya basılı herhangi bir mecra)etkinlik alanı,reytingi ve popülaritesine göre bu rakamın arttığını, bu bağlamda adı geçen kitap kapağında kullanılan resim kitabın içeriğini destekleyici ve söz konusu meslek ekibinin bir grup fotoğrafı olduğu,

profesyonel kaygı amacıyla çekilmediği görülen bu fotoğrafın Türkiye haritasının çerçeveli bir görsele kolaj tekniği kullanılarak sadece bir bölümünde yer almasından oluştuğunu, kitabın oluşturuluş biçimine göre amatör bir teknik kullarılarak oluşturulan bu çalışma ek kitap kapağı görselindeki kişinin model olarak fiyatlandırılmasının da en alt birim olan 1.000,00 TL gibi bir fiyat aralığında gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Davalının yasal sürenin geçmesinden sonra sunduğu cevap dilekçesi ekinde bulunan davalının banka hesap dökümleri incelendiğinde, dava konusu acil afet kitabının satışının yapıldığının görüldüğü, alıcılar ... ve ...'ın dava konusu kitaba atıfta bulunarak, ... kitabı açıklaması ile davalının hesabına kitap karşılığında 40,00 TL yatırdığı, yine dava konusu kitaba atıf yapılmaksızı farklı bir kişinin de 40,00 TL tutarında ödeme yaptığı, dolayısıyla dava konusu kitabın 40,00 TL karşılığında satışının yapıldığının anlaşıldığı;

diğer taraftan, dosyada örneği bulunan ... isimli kitabın incelemesinde kitapta davalı ... adının koordinatör olarak yer aldığı, ayrıca mizanpaj olarak da adının yer aldığı, dolayısıyla davacının resminin izinsiz olarak kitap kapağında kullanılmış olmasında davalının sorumluluğunun bulunduğu, söz konusu kitap kapağında davacının fotoğrafının izinsiz olarak kullanılmasının FSEK 86.maddeye göre haksız rekabet oluşturduğu, davacının maddi ve manevi tazminat talep edebileceği anlaşıldığından; mahkemenin kararı usul ve yasaya uygun bulunmakla, davalının itirazının reddi gerekmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.