İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/2302 K.2023/411

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/07/2020 tarih ve 2018/309 Esas - 2020/383 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... plakalı araçların 07/11/2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştıklarını, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin kazada kusurlu olan ... plakalı aracın KZMM sigortasını ve İMM sigortasını tanzim eden şirket olup dava konusu araçta meydana gelen hasardan poliçe limitleri ile sorumlu olduğunu,

kaza sonrasında dava konusu araçtaki hasar bedelinin tespiti maksadıyla İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/195 D.iş dosyasıyla delil tespiti talep edildiğini ve bilirkişinin düzenlemiş olduğu raporda müvekkiline ait araçta 79.877,00 TL hasar oluştuğunun belirlendiğini, belirlenen hasar bedelinin tazmini için 11/12/2018 tarihinde davalının resmi kayıtlı elektronik posta adresine başvuru yapıldığını ancak olumlu yada olumsuz bir yanıt alınamadığını, dava öncesinde arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 35.000,00 TL ile değer kaybına mahsuben 10,00 TL olmak üzere toplam 35.010,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/195 D.İş sayılı dosyasında sarf edilen 662,60 TL delil tespit gideri ile 485,00 TL delil tespit vekalet ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline, işbu dava nedeniyle sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının beyanına göre dava açılmadan önce müvekkili şirketin elektronik posta adresine 11.12.2018 tarihinde başvuru yapıldığını, davanın ise 26.12.2018 tarihinde açıldığını bu durumda yasa gereği davanın en erken 16. günde açılması gerekirken 15. gün açıldığının anlaşıldığından dava şartı noksanı yönünden davanın reddinin zorunlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla zararın tespitinin ne şekilde yapıldığının belli olmadığını, talep edilen tutarın son derece fahiş olduğunu,

müvekkili şirketin yokluğunda ve ekspertiz incelemesine de izin vermeden tek taraflı rapor hazırlanarak tespit edilen hasar tutarı üzerinden dava açılmasını kabul etmediklerini, ayrıca sigortalı aracın tamiri seçeneği ile yetinilmeyerek sağlam hali ile hasarlı hali arasındaki farkın da tespit edilmesi ve gerçek zarar miktarının da buna göre tespit edilmesi gerektiğini, sigortalı aracın 31.12.2016 tarihinde de kazaya karıştığı, bu tarihteki kilometresinin dahi 150.000-Km’nin üzerinde olduğu tespit edilmiş olup, başkaca hasar ve kazaların da mevcut olduğunu savunarak,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili hakkında açılan davanın öncelikle dava şartı yokluğundan olmak üzere reddi ile gider ve ücreti vekaletin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...07/11/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı ... şirketinin, kazanın meydana gelmesinde sürücüsü tam ve asli kusurlu olan aracın zorunlu mali sorumluluk ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu ve kazanın sigorta poliçelerinin teminat süresi içerisinde meydana geldiği , bu nedenle davalı sigorta şirketinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuruyla neden olduğu hasar bedelinden sigortalının sigortacısı olarak sorumlu olduğu;

alacağını temlik eden araç maliki ...'ın aracını kullanan ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı ve kullandığı araçta kaza nedeniyle 60.000,00 TL değerinde hasar meydana geldiği; davalı tarafından düzenlenen sigorta poliçelerinin incelenmesinde, zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminat limitinin 36.000,00 TL olduğu, ihtiyarı sorumluluk sigortasının teminat limitinin ise 15.000,00 TL olduğu, davacının ise davalının sorumlu olduğu toplam teminat limitinin üzerinde tazminat talep ettiği;

davacı her ne kadar hasar bedeli yanında değer kaybı bedelini de talep etmiş ise de, yerleşik uygulamaya göre hasar gören aracın tamirinin ekonomik olmayacağının ve pert total işlemine tutulması gerektiğinin tespiti halinde araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği kabul edildiğinden davacının değer kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği; ayrıca davacı ...'ın dava konusu alacağını ...'e devir ve temlik ettiğine dair 11/10/2018 tarihli temlik sözleşmesi de nazara alınarak..." gerekçesiyle davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,

51.000,00 TL hasar tazminatının ( 36.000,00 TL'si Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve 15.000,00 TL'si İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) 26.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı taraftan alınarak alacağı temlik alana verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bunun üzerinde hiç durulmadan, menfi-müsbet karar verilmeden esas hakkında karar verilmesinin hukuk kurallarına aykırı olduğunu, dava açılmadan önce sigorta şirketine müracaat edilerek 15 gün süre beklenilmesi hususunun bir dava şartı olduğunu, davacının müvekkili şirkete davadan önce müracaatının bulunmadığını, müracaat ettiğini ispat edemediğini, bu nedenle dava şartıının gerçekleşmediğini,

davacının kendi beyanına göre bile dava açılmadan önce müvekkil şirketin elektronik posta adresine 11.12.2018 tarihinde başvuru yapıldığını, davanın ise 26.12.2018 tarihinde açıldığını, bu durumda bile KTK madde 97 gereği davanın en erken 16. günde açılması gerekirken 15. gün açıldığının anlaşıldığını, yasal düzenlemeye göre dava açılacak en erken tarihin 27.12.2018 tarihi olduğunu, bu durumda davacının ispata muhtaç beyanına göre dahi KZMM Sigorta poliçesi kapsamında müvekkili şirkete dava açılabilmesinin ön şartı olan 15 günlük bekleme süresi geçmeden dava açıldığından,

dava şartı noksanı yönünden davanın reddi gerektiğini, sigortalı aracın kilometre saatinde oynama yapılmış olduğunu, yaklaşık 200.000-km civarında olması gerektiğini, evvelce yüksek hasarlı 5 adet daha kazaya karıştığı bilirkişi raporu ile tespit edilmesine rağmen 2012 model araç için belirlenen 130.000.00-TL rayiç değerin son derece yüksek olduğunu, keza aracın airbag sistemi faal olduğundan hasarlı değerinin de daha yüksek çıkması gerektiğini, bu konuda ek rapor alınması taleplerinin de karşılanmadığını ve bu savunmalarının da üzerinde durulmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar ve değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı sigorta vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece benimsenen bilirkişi asıl ve ek raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu,

davalı araç km'sinde değişiklik yapıldığını, aracın 200.000 km civarında olması gerektiğini belirterek rayiç bedele itiraz etmiş ise de, bilirkişi raporlarında rayiç bedelin tespitine yönelik emsal araçların kmlerinin 250.000-300.000 km arasında yani davalının belirttiği kmlerin de üzerinde davalı lehine olacak şekilde tespit edildiği,

davacının mail yoluyla davalıya davadan önce başvuru yaptığı, kaldı ki başvuru şartının tamamlanabilir dava şartı olması ve başvurunun da yapılmış olmasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.