İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/717 K.2021/1276

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/05/2018 tarihli, 2016/308 Esas ve 2018/546 karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 24.10.2015 tarihinde İzmir – Çeşme Otobanı Buca Kavşağı yakınlarında hararet yaparak arıza nedeniyle emniyet şeridinde gerekli tedbirleri alarak durmak zorunda kalan sürücü davacı .... idaresindeki .... plakalı araç ve ona yardım amacıyla gelen ve hemen önünde emniyet şeridinde park eden .... idaresindeki .... plakalı araçlara davalılardan .... Ltd.

Şti. ne ait ve sürücü .... sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın Buca istikametinden Gaziemir istikametine seyri esnasında bahse konu mevkiye geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek önce otoyolun solundaki bariyerlere çarptığını, daha sonra otoyolun en sağındaki emniyet şeridinde çekici bekleyen müvekkillerinin araçlarına çarpması ile maddi hasarlı ve müvekkilleri ...., ...., ...., ...., ...., ...., ....’in yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiğini, .... yönünden kaza nedeniyle müvekkiline ait .... plakalı aracın pert olduğunu, aracın bedelinin davalılardan ....

Sigorta A.Ş. tarafından 31.000,00 TL, Sovtaj (Hurda değeri) bedelinin de 9.300,00 TL olarak belirlendiğini, müvekkiline davalı sigorta tarafından sadece 4.340,00 TL ödendiğini, sovtaj bedeli olarak da sigortaya bağlı ....

Şirketi tarafından 9.300,00 TL ödendiğini, müvekkilinin araçtan kaynaklı karşılanmayan maddi zararın aracın 31.000,00 TL değeri olduğu düşünüldüğünde davalı Sigorta Şirketi tarafından ödenen bedel düşüldükten sonra 17.360,00 TL kaldığını, müvekkilinin aracının pert olması nedeniyle hayatını ailesiyle birlikte idame ettirmesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL ikame araç bedeli talep ettiklerini, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ve cismani zarar nedeni ile .... yönünden 150 TL tedavi gideri ve 500 TL geçici iş göremezlik tazminatı, .... yönünden 120 TL tedavi gideri,

.... yönünden 30 TL tedavi gideri, .... yönünden 150 TL tedavi gideri, .... yönünden 120 TL tedavi gideri, .... yönünden 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 150 TL tedavi gideri talep ettiklerini, .... yönünden müvekkiline ait .... plakalı aracın ağır hasar gördüğünü piyasa değeri 9.000,00 TL olan .... marka aracın 3.300,00 TL tamir gideri olduğunu, tamir giderinin sadece 730,00 TL sının davalı aracın sigortası olan diğer davalı ....Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, aracın tamir için serviste 50 gün kaldığını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL ikame araç bedeli talep ettiklerini,

müvekkilinin maddi anlamda 2.570,00 TL tamir gideri anlamında zararı ve aracında tamir sonrası 1.000,00 TL değer kaybı olduğunu, müvekkilinin kaza sonrası piyasa değeri 9.000,00 TL olan aracını ancak 8.000,00 TL ye satabildiğini, müvekkilinin uğradığı cismani zarardan kaynaklı 10.000,00 TL manevi ve araç tamiri gideri ve değer kaybı ve işten kalma toplamı olarak da 4.070,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmişlerdir.

Davalı .... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. 25.10.2015 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği .... plakalı aracın 12.01.2015 başlangıç-08.01.2016 bitim tarihli ve 4101500047777 numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile .... Ltd.

Şti. adına maddi hasarlarda araç başına kaza tarihi itibariyle 29.000,00 TL sine sürekli sakatlık halinde de 290.000,00 TL sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, manevi tazminat taleplerinin Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) sigortası poliçesi teminatına dahil olmadığını, davacı vekilinin dava dilekçesinde söz konusu kaza sebebiyle müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu meydana gelen hasar sebebiyle araçta aynı zamanda aracın kullanılmamasından doğan zarar oluştuğunu ayrıca davacıların maluliyetine sebebiyet verildiğini belirterek huzurda toplam 84.154,00 TL nin tahsili için işbu davanın açıldığını,

Mahkememizce sebepsiz zenginleşmeye mahal vermemek amacıyla öncelikle kazaya karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının tespiti, kusur oranlarının belirlenmesi sonrasında da araçta meydana gelen hasarın tespitinin gerekli olduğunu, davacının aracını kullanamamasından doğan zararın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) sigortası poliçesi teminatına girmediğini, belirlenecek tazminat miktarlarında poliçe sorumluluk limitleri dikkate alınarak karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen, duruşmalara katılmadıkları gibi cevap dilekçesi de sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...... maddi tazminat davası yönünden;

A)Davacı ....'ın maddi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE; 17.360,00 TL araç hasar bedeli , 500,00 TL ikame araç bedeli, 805,70 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 150,00 TL tedavi gideri, olmak üzere toplam 18.815,70 TL tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı .... Sigorta AŞ. 18.315,70 TL, sinin 17.360,00 TL lik kısmından temerrüt tarihi olan 15.02.2016 tarihinden ve 955,70 TL lik kısmından dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine,

B) Davacı ....'ın maddi tazminat talebinin KABULÜNE; 120,00 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine

C)Davacı ....ın maddi tazminat talebinin KABULÜNE; 30,00 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine

D)Davacı ....'ın maddi tazminat talebinin KABULÜNE; 120,00 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine

E)Davacı ....'ın maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE; 60,00 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine

F)Davacı ....'ın maddi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE; 268,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 270,00 TL tedavi gideri, olmak üzere toplam 538,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı .... Sigorta AŞ. dava tarihi olan 15.03.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ....'a verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine,

G)Davacı ....'in maddi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE; 2.570,00 TL araç hasar bedeli , 500,00 TL ikame araç bedeli, olmak üzere toplam 3.070,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı .... Sigorta AŞ. bunun 2.570,00 TL lik kısmından temerrüt tarihi olan 24.12.2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ....'e verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine

2-Manevi tazminat davası yönünden,

Davacıların manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE;

Davacı .... için 5.000,00 TL , Davacı .... için 4.000,00 TL, Davacı .... için 1.500,00 TL, Davacı .... için 1.500,00 TL, Davacı .... için 1.500,00 TL, Davacı .... için 5.000,00 TL, Davacı .... için 1.500,00 TL manevi tazminatın davalılar .... ve .... Ltd.Şti,nden kaza tarihi olan 24.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak adı geçen davacılara verilmesine, Davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine....." karar verilmiştir.

Karara karşı davalılardan sigorta şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı Sigorta şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;yerel mahkemece verilen kararın eksik inceleme sonucu verildiğini, bu sebeple müvekkili şirketin hak kaybına uğradığını, davacıların zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan duraklamak veya park etmek kuralını ihlal ettiklerinin kaza tespit tutanağından da görüldüğünü, buna rağmen bu husus değerlendirilmeden kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca sigortalı sürücü ....'nun direksiyon hakimiyetinin kaybolmasında, davacılara ait park halindeki araçları son anda fark etmesinin etkisi olup olmadığının da araştırılmadığını, bilirkişi raporlarının gerçeği yansıtmadığını,

müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen ödemelerin günümüz koşullarına ve alım gücüne denkleştirilmeden belirlenen tazminat bedellerinden mahsup edildiğini, bu durumda hukuken himaye edilmesi müvekkili şirket açısından mağduriyet oluşturacağından tazminat tutarları yeniden belirlenmesi gerektiğini, sürekli iş göremezlik oranı hakkında rapor alınmasının ve SGK nın sorumluluğunda bulunan tedavi gideri yönünden doktor bilrkişinin de bulunduğu heyetten rapor alınmasının gerektiğini, ikame araç bedelinden, müvekkilinin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi(sürekli -geçici iş göremezlik/ hasar bedeli/ ikame araç bedeli/değer kaybı, tedavi gideri) ve bedensel zarar nedeniyle manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Somut olayda; 25.10.2015 tarihinde, davalılardan ....Ltd Şti'ne ait davalı sürücü ....'nun sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın, davacı sürücü .... idaresindeki .... plakalı araç ve sürücü .... idaresindeki .... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen yaralamalı ve maddi hasarlı zincirleme trafik kazası sonucu davacılar yaralanmış ve davacılardan ....'a ait .... plakalı araç ile ....e ait .... plakalı araç hasara uğramıştır.

Davalılardan ....Sigorta A.Ş. tarafından, davalılardan ....Ltd Şti'ne ait, davalı sürücü ....'nun sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın 12/01/2015 - 12/01/2016 tarihleri arasında, karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin araç başına maddi 29.000,00 TL, kişi başına bedeni zararlarda 290.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında alınan 22/05/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre, davaya konu trafik kazasının oluşumunda .... plaka sayılı araç sürücüsü olan davalı ....’nun 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52-b ve 48. Maddelerdeki kurallarını ihlal ettiğinden %100 (yüzdeyüz) oranında asli kusurlu olduğu, .... plaka sayılı araç sürücüsü .... ve .... plakalı araç sürücüsü ....’ in ise herhangi bir kusurlarının olmadığı, davacılardan ....’ a ait .... plaka sayılı araçla ilgili hasar bedeli zararı araç pert-total kabul edildiğinden aracın kaza tarihindeki piyasa değeri olan 31.000,00 TL olarak tespit edildiği,

sigorta şirketi tarafından 13.640,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödeme düşüldükten sonra bakiye alacağının 17.360,00 TL olduğu, ikame araç bedelinin 500,00 TL bulunduğu; davacılardan ....’ e ait .... plaka sayılı araçla ilgili hasar bedeli zararının 3.300,00 TL. olduğu, sigorta tarafından yapılan 730,00 TL ödeme düşüldükten sonra bakiye alacağının 2.570,00 TL. olduğu, araçta yaş ve kullanılmışlık durumu dikkate alındığında değer kaybı meydana gelmeyeceği, davacının talep edebileceği ikame araç bedelinin 500,00 TL.

Bulunduğu; davacılardan; .... için 1.400,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 150,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.550,00 TL maddi tazminat; .... için 120,00 TL tedavi gideri, .... için 30,00 TL tedavi gideri; .... için 60,00 TL tedavi gideri, .... için 120,00 TL tedavi gideri; .... için 1.300,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 270,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.570,00 TL maddi tazminat hesaplandığı bildirilmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin kusura yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; ceza dosyasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 04/10/2016 tarihli rapora göre, davalı sürücü ....'in asli kusurlu olduğu, davacı sürücüler .... ve ....'a atfı kabil bir kusur bulunmadığı bildirilmiş olup, anılan raporun iş bu dosyada alınan bilirkişi heyeti raporu ile uyumlu olduğu, dolayısıyla davalı sigorta şirketinin kusura yönelen istinaf itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekilinin diğer istinaf itirazlarının incelenmesinde ise; haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22/06/2021 tarih ve 2021/3089 E, 2021/3441 K sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

Somut olayda, davacılar .... ve .... için İzmir Adli Tıp Şube Müdürlüğünün tek hekim raporu ile sürekli iş göremezlik oranı ile geçici iş göremezlik süresinin belirlendiği, bu raporun tazminat hesabında esas alındığı, ayrıca bir kısım davacıların sadece tedavi gideri talebi bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyetinde doktor bilirkişinin bulunmadığı, bu yönüyle rhükme esas alınan raporun yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; öncelikle üniversite hastanelerinden (Ege Üniverisitesi) veya Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'ndan alınacak kurul raporu ile davacılardan .... ve .... hakkında iş göremezlik oranı ve süresi belirlenerek, anılan davacılar için, TRH 2010 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve % 1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması; bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması için raporu düzenleyen bilirkişi heyetine doktor bilirkişi de katılarak ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre ve davacıların kararı istinaf etmediği, bu durumda davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşacağı gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

Kabule göre ise, davalı sigorta şirketinin poliçe teminat kapsamında bulunmayan ikame araç zararından sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

Bu nedenlerle; davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan kabulü ile, istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın. 353/(1)-a-6. maddeleri gereğince kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.