İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1626 K.2024/1700

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/10/2021 tarih ve 2021/33 Esas - 2021/194 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı/ karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın Türk Patent Enstitüsü'ne 25/12/2014 tarihli başvurusu ile TR 2014/15821 Y sayılı faydalı model belgesi, Faydalı Model Sahibinin ...

San ve Dış Tic Ltd Şti olduğunu, buluşu Yapanın ... adına olduğunu “Oyuk ve Girintili Yüzeylere Kaplama Yapan Baskı Ünitesine Sahip Bir Kertme Makinası" başlığını taşıdığını, buluşun asıl amacının, çekmece ve mutfak dolap kapaklarında kullanılmak üzere, kulp sisteminin yerine kullanılan oyukluğu oluşturan ve bu oyuk ve girintili yüzeylere kaplama yapan orta kayıt bir kertme makinası olduğnu, bu model, dolap kapaklarında kulp sistemi yerine geçecek oyukluk ve bu oyukluğun dış kaplaması ile ilgili olarak gelişmeleri kapsamakta olduğunu, Ege Bölgesi San.

Odası tarafından bu faydalı modelin müvekkilinin kullandığına dair ekspertiz raporunun düzenlendiğini, davalı tarafın Torbalı 4.Noterliği'nin 04.12.2020 tarihli ve 13398 yevmiye No'lu E-Tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere internet sitesi üzerinden satışa sunduğu ahşap kapak yapan 2. El makinaların da müvekkilinin adına tescilli ve koruma altında bulunan faydalı modelinin satışa sunduğu 2. el makinalara sonradan monte etmek suretiyle ekleyerek internet sitesi üzerinden satışa arz ettiğini müvekkil adına patentli olan faydalı model sayesinde J KULP kapakları şeklinde tabir edilen ürünleri üretip,

€ tespit ile tespiti yapılan görselde teşhir ederek satışını yaparak haksız kazanç elde etmekte olduğunu, haksız kazanç sağlamakta olduğunu, maddi ve manevi olarak müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, faydalı Model ve tasarıma tecavüzün tespitini, önlenmesini, bilirkişi raporunun hukuka uygun şekilde kullanmış olsalardı ödemesi gereken lisans bedeli üzerinden hesaplanmasını, şimdilik 10.000 TI. maddi, 5.000 TL manevi tazminatın davalının, e-tespit tutanağı ile tespit edildiği 04/12/2020 tarihinden beri itibaren işleyecek ticari temerrüd faiz ile birlikte alınmasını,

"Tecavüz oluşturan veya cezai gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz makina gibi araçlara tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasını, davalıların uhdesindeki cihaz ve makina gibi araçların üzerine monte edilmiş müvekkiline ait faydalı buluşun makinadan çıkarılarak imhasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde dava konusunun "tasarım" hakkına tecavüzün tespiti ile önlenmesine , "tasarım" hakkına tecavüz nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararının tazmini ile hüküm özetinin ilanına, yine sonuç ve istem kısmında "tasarım" hakkına tecavüz nedeniyle hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiş olduğunu, davasına dayanak olarak gösterdiği sınai hak belgesinin "faydalı model"e ilişkin olduğunu, "tasarım" ve "faydalı model" 'in birbirinden farklı sınai haklar olduğunu ve farklı hukuki düzenlemeye tabi olduklarını,

davacının davasına dayanak yaptığı sınai hak belgesi "tasarım"a ilişkin olmadığını, dava konusunun ve talep sonucunun "tasarım"a ilişkin olduğunu, HMK md.26'da yer alan talep sonucuyla bağlılık ilkesi gereğince, davacının "tasarım"a ilişkin sınai hak belgesi olmadığını ve davanın usulden reddini, tecavüzün varlığına delil olarak gösterilen noter e-tespit tutanağında yer alan fotoğraftaki ürünün müvekkilinin internet sitesi üzerinden veyahut herhangi bir mecradan satışa sunduğu bir ürün olmadığını, sözü edilen ürünün müvekkiline ait olmadığını, ürünün üreticisisinin Alman menşeli ... firması olduğunu, söz konusu ürünün dava dışı ...

İnş. Ltd. Şti.'e ait olduğunu, noter e-tespit tutanağında yer alan fotoğrafın da bu şirketin ... ....Cad. No:... ...-... adresindeki işletmesinde çekilmiş olduğunu, müvekkilinin ise bu fotoğrafı, makinenin sahibi olan önceden de tanıdığı ... ... Ltd.

Şti.'e hayırlı olsun amacıyla instagram hesabında hikaye olarak paylaşmış olduğunu, paylaşımda ürünün müvekkil tarafından satışa konu edildiğine dair en ufak bir açıklama/bilgi bulunmamakta olduğunu, ürünün müvekkilinin internet sitesinde veya işletmesinde satışa sunulduğuna dair dosyada tek bir delilin olmadığını, ürünün malikinden ve üreticisi firmanın Türkiye distribütöründen sorulması suretiyle de ispatlanacağını, müvekkilinin eyleminin SMK md.141'de tahdidi olarak sayılmış tecavüz hallerinden herhangi birisine girmediğini, fotoğraftaki makinenin üreticisi ve maliki dava dışı üçüncü şahıslar olduğunu,

davacının kanunda yeri olmayan taleplerinin bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı dava dilekçesinde davalı/karşı davacı vekili özetle; davaya dayanak olan davacı/ karşı davalı tarafın 2014/15821 sayılı FM belgesinin yenilik unsuru taşımadığını ileri sürerek hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...asıl dosya davacısı dava dilekçesinin sonuç kısmında tasarım olarak belirtmiş ise de davasının adına tescilli 2014/15821 nolu faydalı modele tecavüzün önlenmesi olduğu, 22/09/2021 tarihli bilirkişi raprunda da belirttiği üzere dosyaya sunulan 11/08/2010 ve 18/01/2013 tarihli Youtube içeriğindeki ürünler karşısında asıl dosya davacısına ait 2014/15821 nolu faydalı modelin yeni olmadığı, karşı dava yönünden 2014/15821 nolu faydalı modelin hükümsüzlük şartlarını barındırdığı, hükümsüzlüğün geçmişe etki edeceğinden asıl dosya kapsamında davacının tecavüz iddiaları yerinde görülmediği..." gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, 2014/15821 nolu faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davacılar/karşı davada davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi tarafından eksik ve teknik incelemeden uzak bir rapor düzenlendiğini, bilirkişinin dosyadaki e-tespit tutanağının siyah beyaz olmasından mütevellit bu durumun tespit edilmediğini belirtirken, video da bu durumun mevcut olup olmadığı ile ilgili hiç bir değerlendirme yapmadığını, haliyle FM belgesindeki hiç bir ayrıntı değerlendirmeden düzenlenen bir rapor olduğunu, bilirkişinin faydalı modele ilişkin makinede mevcut parça ile ilgili teknik inceleme yapmadığını,

rapora dayanak yaptığı web adresindeki video incelendiğinde de renklendirme özelliği olup olmadığına değinilmediğini, bilirkişi tarafından renklendirme ve üretilen üründeki renk çeşitliliğinin arttırılmasına ilişkin hiç bir değerlendirme yapmayarak, e-tespit tutanaklarının siyah beyaz olmasından dolayı tespit edilememiş diyerek, teknik incelemeden yoksun bir rapor düzenlediğini, istinaf dilekçesinde eklenen uzman görüşünün tam aksine yapılan bir değerlendirmenin söz konusu olduğunu, ek olarak patent kurumuna yaptıkları itirazlarının kabul edildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, faydalı modele tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat; karşı dava ise faydalı modelin hükümsüzlüğünün tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm asıl davada davacılar - karşı davada davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacıya ait faydalı modelin konusu olan makinenin yenilik kırıcı referanslardan farklı olarak J formlu oyuklara baskı yapıldığı belirtilse de, faydalı modele ait istemde oyuk formu ile ilgili bir kısıtlama olmadığı, istemin her türlü oyuk bölüme baskı yapabilen bir yapılanmayı koruduğu,

dolayısıyla J formlu çizim kullanılmasının faydalı modelin istemi çerçevesinde sahibine koruma sağlamayacağı, incelemeye esas videodaki makinenin de oyuk ve kanallı yüzeylere şerit kaplama yapabildiği anlaşılmakla, asıl davada davacılar - karşı davada davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.