İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/545 K.2021/458

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin tarihli, 2021/154 esas ve 08/03/2021 karar sayılı dosyası dairemize gönderilmiş olmakla, yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili dava dilekçesi ile; davalılardan ...’nın sevk ve idaresinde bulunan ...

Plakalı otomobilin, ... plakalı traktörü ile gitmekte olan maktul ...’e arkadan çarpması neticesinde 01.04.2018 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, maktul ...'in olay yerinde vefat ettiğini, davacıların muris ...’i erken yaşta kaybetmiş olmanın derin üzüntüsü içerisinde olduklarını, yaşanan elem ve acı karşısında hukuken yapılabilecek tek girişimin manevi tazminat istemek olduğunu, olayın niteliğine, murisin ve tarafların sosyo-ekonomik konumlarına göre, davalı ...’dan manevi tazminat talepleri bulunduğunu, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davacı ... için şimdilik 500,00 TL;

davacı ... için şimdilik 500,00 TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatının, davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden itibaren, davalı ... yönünden sigorta teminatları ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 50.000,00 TL;

müvekkil ... için 25.000,00 TL, müvekkil ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, talep edilen tazminat taleplerinin tahsil kabiliyetinin sağlanması bakımından, kazaya karışan ve davalı ... adına kayıtlı bulunan ... plakalı araç ile davalı adına kayıtlı taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece. İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir.

Ölümlü trafik kazası nedeniyle eş ve çocuklar tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasında dava dilekçesiyle manevi tazminat talebinin tahsil kabiliyetinin sağlanması bakımından davalı ... adına kayıtlı bulunan ve trafik kazasına karışan ... plakalı aracın üzerine ve adına kayıtlı başkaca araç ve taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz talep edilmiştir.

Dava konusu olay haksız fiil olan trafik kazasından kaynaklandığından oluşan maddi ve manevi zararların tazmini yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muacceliyet kazanır ise de manevi tazminat istemleri hakkında bir karar verilmesi yargılama yapılmasını gerektirdiği gibi yargılama sonunda hüküm altına alınacak miktar somut olayın meydana geliş şekli, kusur durumu, oluşan zararın ağırlığı,

olay tarihindeki genel ekonomik durum ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve olay sonrası tutum ve davranışları da dahil olmak üzere bir çok objektif ve subjektif etken göz önüne alınmak suretiyle hakimin takdirine bağlı olarak belirleneceğinden maddi tazminat gibi miktarı objektif ölçülere göre belirlenen bir tazminat türü değildir.

Bu durumda manevi tazminat istemine ilişkin ihtiyati haciz istemi, açıklanan ölçülere göre hakimin takdir edeceği miktara ilişkin olduğundan ihtiyati haczin kabulü için gerekli yasal koşullardan olan belirli veya belirlenebilir bir miktarın mevcut olması koşulunu sağlamadığından manevi tazminat istemlerine ilişkin olarak talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddine... Şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalılardan ...’nın kusurlu olması ve kaza nedeniyle ölüm olayının meydana gelmesi hususları göz önüne alınacak olursa, dava sonunda hüküm altına alınabilecek manevi tazminatın tahsilinin önemli ölçüde zorlaşması ya da imkansız hale gelme durumu söz konusu olduğunu, davalı ... adına kayıtlı olan “...” plakalı aracın trafik kaydında herhangi bir takyidat bulunmayıp yargılama sırasında devrinin 3.kişilere yapılarak kaçırılması kuvvetle muhtemel olduğunu, ihtiyati haciz geçici hukuki koruma yollarından olup ileri doğması muhtemel kayıpların önlenmesi amacını taşıdığından, kayıpların önlenmesi için mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dairemizce HMK'nın 355 maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Dava; haksız fiil hükümlerine göre davalı ... ve araç sürücüsü ve işletin davalıya karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Talep; davalı araç sürücüsü ve işleteni davalı hakkında ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz şartları değerlendirildiğinde; geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir.(HMK m. 406)

Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların yada onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir.(TC Anayasası m.36, HMK m.33) ihtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.

İİK 257 - 268 maddelerindeki düzenlemeye göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın para alacağı olması, rehinle teminat altına alınmamış olması, muaccel olması ve muaccel olmakla birlikte karşı tarafın mal kaçırma durumunun olması, alacağın varlığına dair yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olması gerekir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Dosya kapsamı nazara alındığında haksız eylemin gerçekleştiği tarihte davacının maddi ve manevi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir.

İhtiyati haciz talep edilen davanın ilk açıldığı aşamada zararın miktarının net olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyetle bağdaşmaz. İİK 257.madde. “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” hükmünü içermektedir.

Açıklanan nedenlerle, İİK-257-264. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin tümden reddine karar verilmesi uygun görülmediğinden, haciz talep eden davacı tarafın istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 30/11/2017 tarih, 2016/18144 esas ve 2017/11201 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.)