İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/11 K.2022/119

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/10/2021 tarihli ve 2021/1038 esas sayılı ara kararına ait dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar/ihtiyati haciz talep edenler vekili dava ve talep dilekçesinde özetle; davacı müvekkillerinin iki murisinin ölümü ve iki davacının ağır yaralanmasına neden olduğu için, KYTK.

85. maddesi gereği trafik kaydına 1 ay süreli tedbir şerhi konulduğunu, Salihli Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile 1 ay sürenin uzatılmasına karar verildiği, dava dilekçesinde talep etmelerine rağmen tedbir ve ihtiyati haciz konulması taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek, maddi ve manevi tazminat taleplerinin yüksek olması nedeniyle tedbir talebi ret olunmuş ise karar verildiğinde infaz aşamasında kazaya karışan araçların ve davalıların taşınmaz ve araçlarının mal kaçırılması durumunda müvekkilleri için telafisi güç ve imkansız mağduriyet yaşanacağını iddia ederek,

Savcılık tedbir şerhinin dava açıldığı için devamına karar verilmesini ayrıca sürücü ... ve işleteni ... Şti.' nin Hatay ili Antakya' da bulunan taşınmazlarını ve Hatay ili Trafik Şubede kayıtlı diğer araçlarının trafik kaydına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini ve yargılama harç ve giderleri ile birlikte vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin 28.10.2021 tarihli ara kararına göre; "...davacılar vekilinin olay tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemiyle bu davayı açtığı, tensip ara kararıyla oluşturulan ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin ret kararına rağmen yeniden aynı konuda bu kere ihtiyati haciz talep ettiği, davalılar açısından henüz muaccel bir borcun bulunmadığı, İİK'nun 257.

Maddesi gereğince vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz kararı verebilmek için borçluların muayyen bir ikametgahının olmaması ya da mal kaçırma hazırlığı içinde bulunmalarının gerektiği, dosyaya yansıyan böyle bir durumun bulunmadığı, vadesi gelmiş bir borcun oluşmadığı, alacağın varlığı ve miktarının yargılama sonucunda tespit edilebileceği, bu aşamada yaklaşık ispat şartının dahi oluşmadığı...." gerekçesiyle, şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazada tamamen kusurlu davalı araç sürücü ... ve davalı işleten ...

Şti.'in ... plakalı aracın, Zorunlu Mali Mesuluyet Sigorta poliçe limitlerinin, açtıkları hukuk davasında istinafa konu dosyadaki davacı zararlarını karşılamama durumunun olduğu gibi, ayrıca dava ile talep ettikleri 390.000,00 TL manevi tazminatı karşılayacak davalıların aracının kasko poliçesinde manevi tazminat teminatı/kloz'u olmadığını, kazaya karışan araçda dava karara çıkana kadar, kaza yapıp hurda olma ihtimali olduğu gibi, 2012 model olan eski bir araç olup zaten bu kadar eski model aracın ekonomik değerinin de zararı karşılama ihtimalinin düşük olduğunu,

Salihli Ağır Ceza Mah. 2021/387 esas sayılı dosyasında talep ettikleri ... plakalı tır ve ... plakalı tır römorku için 2.11.2021 tarihinde verilen tedbirin devamı kararı kalktığında müvekkilleri açısından yine manevi tazminat talepleri açısından hiçbir teminat olmayacağını, ayrıca müvekkillerinin zararının davalılar aracının ZMMS poliçe limitini aştığında ona ilişkin de bir teminat olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, trafik kazası sebebiyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemli olarak açılmış davada ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece; ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olup, hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1.maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması'dır.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Dosya kapsamında yer alan Salihli C.

Başsavcılığınca yapılan soruşturma dosyasında alınan 15.09.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna göre davalı sürücü ...'ın tam ve asli derecede kusurlu olduğu, muris sürücü ...'ya ise atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı tespit edilmiştir. Buna göre HMK'nun 390. maddesi kapsamında yaklaşık ispat koşulunu anılan adli tıp kurumu raporu sağlamaktadır.

İhtiyati haczin talep edildiği, davanın ilk açıldığı aşamada zararın miktarının net olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyetle bağdaşmaz.

Anılan rapor ve ekli belgeler uyarınca bir miktar tazminat alacağının doğduğunu kabul ihtimal ve ispat dahilinde olduğundan davalılar sürücü ve işleten hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin tümden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 30/11/2017 tarih, 2016/18144 esas ve 2017/11201 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.) Bu itibarla,

davacılar vekilinin maddi-manevi tazminata ilişkin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararına yönelik istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin buna ilişkin ara kararının kaldırılmasına ve talebin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.