İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1153 K.2022/1155

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 ek karar tarihli 2021/65 D. İş Esas ve 2021/65 D.İş Karar sayılı dosyası üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; borçlu ... tarafından keşide edilen 05/01/2021 düzenleme, 05/02/2021 vade tarihli 328.000,00 TL bedelli kambiyo senedi vadesi gelmiş olmasına rağmen müvekkiline ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan, mahkemece uygun görülecek teminat karşılığı borçlunun, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00 TL borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi, menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

CEVAP

Karşı taraf-borçlu vekili cevap dilekçesinde özetle; bononun üzerindeki yazıların ve imzaların müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin kendi halinde ücretli bir çalışan olduğunu, herhangi bir ticari işletmesi yahut ticari bir faaliyetinin bulunmadığını, takibe dayanak bonoda gösterilen ölçekte büyük meblağlı işlemleri bulunmadığını, kaldı ki müvekkilinin ne bono lehtarını ne de karşı tarafı tanımadığını, bu şahıslarla bir ticari ilişkiden öte herhangi bir kişisel ilişkisinin dahi olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince 19/04/2022 tarihli ek karar ile"... Alacaklı vekilinin iş bu dosyada bulunan teminatın kendilerine iadesi talebinin REDDİNE...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati Haciz Talep Eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

29/11/2021 tarihinde borçlu ... yönünden icra takibinin kesinleşmesinin, icra dairesinin 01/12/2021 tarihli takibin davalı borçlu yönünden kesinleştiği yönündeki derkanarı ve ihtiyati haczin kaydi hacze dönüşmesi sebebiyle teminatın iadesine kararı dikkate alınarak teminatın iadesine karar verilmesi gerekirken talebin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 29/11/2021 tarihinde ihtiyati haczin kaydi hacze dönüşmesi ile ihtiyati haciz kararını ortadan kalktığını, aksinin kabulü halinde 06/01/2022 tarihli ihtiyati hacizden feragat dilekçesi ile ihtiyati haczin ortadan kalktığını,

tazminat davası açmak için kanunda öngörülen 1 aylık sürenin dolduğunu, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; İhtiyati haciz talepli dosyaya yatırılan teminatın iadesi istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 217. maddesine göre;

(1) İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz taleplerinde teminat olarak yatırılan para, banka mektubu, tahvil ya da benzeri evrakın iadesinin istenmesi hâlinde yazı işleri müdürü teminatın iadesi için kanunî şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırıp bu hususu belgelendirerek görüşü ile birlikte dosyayı hâkim veya başkana sunar. Teminat gösterilmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığının anlaşılması hâlinde mahkemece, teminatın iadesine karar verilir.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep edenin istemi üzerine mahkemece 03/11/2021 tarihli karar ile ihtiyati haciz talebinin % 15 teminat karşılığı kabulüne karar verildiği, ihtiyati haciz isteyenin sonrasında 22/02/2022 tarihli dilekçesi ile teminatın iadesini talep ettiği, mahkemece ise teminatın iadesine talebinin, koşullar oluşmadığı gerekçesi ile 19/04/2022 tarihli ek karar ile talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

HMK 341. maddeye göre istinaf edilebilen ilk derece mahkemesi kararlarının neler olduğu belirlenmiştir.Buna göre (1) (Değişik : 7251 - 22.7.2020 / m.34) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.........."

Bu durumda; itiraza konu teminatın iadesi talebinin reddine ilişkin kararın 6100 sayılı HMK' nın 341. maddesi anlamında istinafı kabil bir karar olmadığı, niteliği itibariyle kesin olan mahkeme kararlarına karşı istinaf kanun yoluna başvurulamayacağından, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Öte yandan; mahkemece verilen kararlara karşı tarafların hangi kanun yoluna ve hangi sürede başvuracağının tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi, bu belirlemenin tarafların iradesini yanıltmayacak bir şekilde doğru olarak yapılması gerekeceği, başka bir deyişle, verilen karar ara ve ek kararlarda, yargı mercii tarafından hem kanun yolunun hem de kanun yoluna ilişkin başvuru süresinin tarafları hataya düşürmeyecek şekilde doğru olarak gösterilmesi gerekecektir.

Aksi takdirde, bu durumun tarafların haklarını arayabilmelerini zorlaştıracağı, dolayısıyla mahkemece verilen kararda kanun yolunun hatalı belirlenmesi durumunda, hatalı belirlemenin sonuçlarının taraflara yükletilmeyeceğinden gerek istinaf başvuru harcı ve gerekse istinaf karar harcının istinaf edene iadesi cihetine gidilmiştir.