İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1253 K.2022/1421

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2022 tarihli 2022/196 Esas ve 2022/323 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2020/176 esas ve 2020/137 karar sayılı dosyasında sigortalı ...'ün maluliyeti nedeniyle oluşan kurum zararının tahsili amacıyla terkin edilen ...Şirketi ile diğer davalılar aleyhinde açtıkları davanın kabulüne karar verildiğini, bakiye alacakları için İzmir 14. İş Mahkemesi'nin 2020/327 esas sayılı dosyasında alacak davası açtıklarını, yargılama sırasında şirketin terkin edildiğinin görüldüğünü, terkin edilen şirket ile davacı kurum arasında görülmekte olan dava sırasında yapılan terkin işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın görülebilmesi için şirketin ihya edilmesi gerektiğini bildirerek, ... Şti.'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmadığı gibi, duruşmalara da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;".... davanın kabulü ile; ... Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı iken 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesi gereğince sicil kaydı terkin edilen ... Şirketi'nin İzmir 14. İş Mahkemesi'nin 2020/327 esas sayılı dosyasının görülüp sonuçlandırılması ve ilamının infazı işlemleriyle ilgili ek tasfiye işlemleriyle sınırlı olmak kaydıyla Ticaret Sicili'ne yeniden tescili ile ihyasına, kararın Ticaret Siciline tescil ve ilanına, ek tasfiye işlemlerinin yapılması için ihya edilen şirketin terkinden önceki son yetkilisi Muhtar...'ın, ek tasfiye memuru olarak atanmasına, Tasfiye memuruna, ihya edilen şirketin terkinden önceki son yetkilisi olması nedeniyle takdiren ücret verilmesine yer olmadığına...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Müdürlüğü yetkilisi istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ...Müdürlüğüne ikame edilen ihya davalarından işbu davada müvekkili aleyhine karşı vekalet ücretine hükmedildiğini, oysa işbu davanın kanundan kaynaklanan ve ...müdürlüğünün davanın ikame edilmesine sebebiyet vermediğini, bu nedenle de HMK kapsamında davanın vasıf ve mahiyeti gereği yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılacağını, işbu dava gibi bir davada davalıya yargılama gideri ve ücreti vekalet tahmil edildiğini, usul ve esasa ve de Avukatlık Kanununa aykırı hüküm tesis edildiğini beyan ederek kararının kaldırılması gerektiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın geçici 7. maddesi kapsamında ticaret sicilinden re’sen terkin olunan şirketin ihyası istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, İzmir 15. İş Mahkemesinin 2020/327 E. sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere şirketin ihyasına karar verildikten sonra, ek tasfiye işlemlerinin yapılması için şirketin terkin edilmeden önce son yetkilisi Muhtar ...’ın ek tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

1-TTK’nın geçici 7. maddesinin 2. fıkrası “davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümleri uygulanmaz” düzenlemesini içermekte olup, davacının talebine dayanak yaptığı İzmir 15. İş Mahkemesi'nin 2020/327 esas numaralı davanın 07/10/2020 tarihinde açıldığı ve şirketin, TTK'nın Geçici 7. maddesine göre 01.09.2015 tarihinde re'sen terkin edildiği anlaşılmıştır.

İzmir 15. İş Mahkemesi'nin 2020/327 esas numaralı davanın dayanağı olan İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2020/176 Esas, 2020/137 Karar sayılı davası 14/01/2007' de açılıp 22/06/2020 tarihinde karara çıkmış ve 31/03/2021 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkemece sadece İzmir 15. İş Mahkemesi'nin 2020/327 Esas sayılı dosyası ile sınırlı ihya kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Zira, asıl alacak için ilk açılan İzmir 5. İş Mahkemesinin 2020/176 Esas, 2020/137 Karar sayılı dava dosyasında verilen kararın infazı içinde ihya kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

2-Mahkemece davalı ...Müdürlüğü yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuştur. TTK'nın geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerle sicilden re'sen terkin edileceği düzenlenmiştir.

Aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi ile Ticaret Sicili Müdürlüklerince; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği,

4/c bendine göre terkin sebepleri bulunan şirketlerin faaliyetlerini devam ettirme isteğinde bulunmaları halinde, münfesih olma nedenini verilen süre içinde ortadan kaldırıp ticaret siciline bildirmelerinin ihtar edileceği, aynı maddenin 11. bendi uyarınca, ihtara rağmen süresinde işlem yapmayan şirketin unvanının ticaret sicilden re'sen silineceği,

aynı maddenin 15. bendinde "...ticaret sicilden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak şirketi veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği," düzenlemeleri yer almaktadır.

Somut olayda; davalı ...müdürlüğü tarafından yukarıda açıklandığı şekilde yasal ilanların ve tebligatların, şirketin sicilde kayıtlı adresine ve yetkilisine gönderildiği, herhangi bir eksiklik bulunmadığı, dolayısıyla davalının terkin işleminin yapılmasında kusurlu olmadığı anlaşılmakla, davalının yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır. ( Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 22/03/2022 tarihli ve 2021/8222 esas - 2022/2204 karar sayılı ilamı).

3-6102 Sayılı TTK'nın 547. maddesine göre tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğunun anlaşılması halinde tasfiye memurunun atanması gerekecektir. İhyası istenen şirket 6102 sayılı yasanın TTK'nın geçici 7/15. maddesine dayanılarak resen terkin edilmiştir.

Hakkında açılmış dava varken terkin işlemi yapılması aynı yasanın geçici 7. maddesine aykırı olup, esasen tasfiyesi de yapılmadığından ve yapılacak tasfiye işlemi de yasaya uygun olmayacağından yalnızca taraf teşkilinin sağlanması bakımından ihya kararı verilmesi ile yetinilerek, tasfiye memuru atanmasına gerek olmadığı halde (Emsal.

Yargıtay 11.H.D.'nin 19/09/2018 tarih, 2018/3714 E.- 2018/5439 K. sayılı ilamı) mahkemece bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle kaldırılması gerekmiş ise de anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmeyeceğinden kararın HMK'nın 353/1/b/2. maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulmasına karar verilmekle (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/2158 Esas, 2022/3470 Karar sayılı ilamı aynı doğrulttudadır.) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2022 tarihli 2022/196 Esas ve 2022/323 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;

a-Davanın kabulü ile; ... Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı iken 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesi gereğince sicil kaydı terkin edilen ... Şirketi'nin İzmir 5. İş Mahkemesinin 2020/176 Esas - 2020/137 Karar sayılı kesinleşen davası ile İzmir 14. İş Mahkemesi'nin 2020/327 esas sayılı dava dosyasının görülüp sonuçlandırılması ve ilamının infazı işlemleriyle ilgili ek tasfiye işlemleriyle sınırlı olmak kaydıyla Ticaret Sicili'ne yeniden tescili ile ihyasına,

b-Kararın Ticaret Siciline tescil ve ilanına,

c-Ek tasfiye memuru atanmasına yer olmadığına

ç-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan ve davalı yasal hasım konumunda bulunmakla harç alınmasına yer olmadığına,

d-Davalı yasal hasım konumunda olduğundan ve yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına,

e-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,"

ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

2-Davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,

3-İSTİNAF AŞAMASINDA;

a-İstinaf başvurusu sırasında davalıdan alınan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,

b-İstinaf başvuru harcı olarak davalı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının Hazineye gelir olarak kaydına,

c-İstinaf incelemesi esnasında davalı tarafça harç dışında yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve davacı kurum harçtan muaf olduğundan 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının davalı üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

d-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre zarfında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere 29/09/2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

İlk derece mahkemesince, davalı ...müdürlüğü yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuş olup, Dairemiz sayın çoğunluğu tarafından verilen iş bu kararda yargılama giderleri davacı SGK'na yükletilmiştir. ...Müdürlüğü TTK'nın 547/2 maddesine göre açılan ihya davalarında yasal hasım olup, eldeki dava TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca açılan ihya davası olduğundan, iş bu davada, davalı ... Müdürlüğünün yasal hasım sıfatı bulunmamaktadır.

6100 Sayılı HMK nın 326. Maddesinde, kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

İhyası istenilen şirket hakkında, terkin tarihinde İzmir 5. İş Mahkemesinin 2020/176 esas sayılı dosyasının yargılamasının devam ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ...Müdürlüğü tarafından resen terkin edilen şirkete usulüne uygun terkin ihtarı yapılmış ise de TTK nın geçici 7. Maddesine göre, hakkında görülmekte olan dava bulunduğundan, bu hususa riayet edilmeksizin davalı tarafça yapılan terkin işlemi usulsüz olmuştur.

Şu durumda usulüne uygun terkin yapmayan davalı ...Müdürlüğü kusurlu olup, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmalıdır.

Bu itibarla, Dairemizce yeniden kurulan hükümde davacı SGK lehine yargılama giderleri ve vekalet ücreti takdir olunarak, bu giderlerin davalı ... Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacı üzerinde bırakılması usul ve yasaya aykırı bulunmaktadır.