İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1979 K.2022/1990

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/11/2022 ek karar tarihli ve 2022/128 Değişik İş Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; karşı tarafın, müvekkiline 17/02/2022 vade tarihli, 420.000 Euro bedelli (dilekçe tarihi itibariyle TL karşılığı 7.640.262 TL) bonoya istinaden borcu bulunduğunu, söz konusu bononun zamanında ödenmediğini, borçlunun kaçma ve mallarına kaçırma hazırlığında olduğunu ileri sürerek, toplam 420.000 Euro için karşı tarafın menkul ve gayrimenkul mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 23/09/2022 TARİHLİ DEĞİŞİK İŞ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Tetkik edilen dilekçe ve aşağıda vasıfları yazılı belgenin münderecatından talep İİK'na uygun görüldüğünden (420.000,00) Euro senet bedelini karşılayacak miktarda karşı taraf borçlunun haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının kanun sınırları dahilinde borca yeter miktarının İİK nun 257/1 maddesi uyarınca İHTİYATEN HACZİNE, karşı tarafların ve üçüncü şahısların muhtemel zararlarına karşılık olarak takdir olunan (1.146.039,30) TL nakit veya müddetsiz bir banka (kesin) teminat mektubunun ibrazında kararın bir örneğinin talep eden vekiline tebliğine..." şeklinde karar verilmiştir.

Karara, karşı taraf vekili tarafından itiraz edilmiş, yerel mahkemece karşı tarafın itirazı duruşmalı olarak değerlendirilmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden/karşı taraf vekili ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde özetle; tarafların kardeş olduklarını, takip alacaklısı ...'un, müvekkili aleyhine Karşıyaka 2. İcra Müdürlğü'nün 2022/5554 esas sayılı takip dosyası üzerinden takip başlattığını, ödeme emrinin müvekkiline 03/10/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtiyati hacze dayanak yapılan bononun tanzim tarihi ile vade tarihi arasında 12 yıl olduğunu, 12 yıl vade tanıyan alacaklının ihtiyati hacze başvurmadan alacağını temin edebileceği hukuki yolunun mevcut olduğunu, 12 yıllık vadenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

ihtiyati hacze dayanak bono ile ilgili ödememe protestosunun dahi mevcut olmadığını, takip konusu senedin düzenleme tarihinden sonraki tarih olan 20/10/2010 tarihinden sonra takip alacaklısı ... vekili tarafından müvekkiline gönderilen 01/09/2021 tarihli belgede "... ... tarafından bana verilen borç senedinin işleme konulmayacağını ve hükümsüz olduğunu kendi tarafımdan beyan ediyorum..." ibaresinin yazılı olduğunu, belgenin 01/09/2021 tarihli olduğunu, müvekkili hakkındaki takibin ise 1 yıl sonra yani 26/09/2022 tarihli olduğunu belirterek yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 09/11/2022 TARİHLİ EK KARARI

İlk derece mahkemesince; "...İhtiyati haciz dayanağı 17/02/2022 vadeli 420.000,00 Euro bedelli bononun tanzim tarihinin 20/10/2010 olduğu, 01/09/2021 tarihli belge ile ...'un "... tarafından...verilen borç senedinin işleme konulmayacağını ve hükümsüz olduğunu" kabul ettiği, her ne kadar ... vekili bu belgenin olaydaki senet ile hiçbir ilgisi bulunmadığını ileri sürmüş ise de, senedin tanzim tarihi ve tarafların durumlarına göre bu beyanın ne ile ilgili olduğu konusunda beyan ve delil sunmadığı, böylece muteriz tarafın karar dayanağı bonodan dolayı borçlu olmadığını yaklaşık ispat seviyesinde ispatladığı..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın KABULÜNE, mahkememizin 23/09/2022 gün 2022/128 D.iş sayılı ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunu, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre bononun tanzim tarihi ile vade tarihi arasında belli bir süre olacağına, başka bir anlatımla süre kısıtlaması bulunduğuna dair hukuksal bir düzenleme mevcut olmadığından bonoya karşı ileri sürülen her türlü iddia ve savunma yazılı delille kanıtlanabileceğini, Yargıtayın uygulamasının oldukça katı olduğunu ve yaklaşık ispatı dahi kabul etmediğini, dolayısıyla, kabul gerekçesi olarak senedin tanzim tarihine dayanılmasının usule,

yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, borcun itfa edildiği iddiasına dayanak olan 01.09.2021 tarihli yazının somut olaydaki senet ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, olaya konu senede ilişkin olduğuna dair iftiralarla dolu suç duyurusu dilekçeleri dışında, hiçbir somut belge de sunulmadığını, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre borcun olmadığıır, itfa veya imhal edildiğine dair belgenin takip konusu borç sebebiyle verildiğinin kabul edilebilmesi için belgede takip dayanağı senede açıkça atıfta bulunulmasıırı zorunlu olduğunu, borcun olmadığını, itfa veya imhal edildiği hususunun yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini,

bu konuda ispat yükünün ise iddia edene ait olduğunu, bu nedenle müvekkilnin herhangi bir açıklama yapmaya ve delil sunmaya zorlanamayacağını belirterek yerel mahkemenin 09/11/2022 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haczin kaldırılmasına dair verilen ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece; ihtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1.maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz "Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır."

İhtiyati haciz kararına itiraz başlıklı 2004 sayılı İİK'nın 265/1. Maddesi ise" Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." şeklindedir.

İhtiyati haciz isteyenin lehtar, karşı tarafın ise keşideci olduğu somut olaya konu bono uyarınca keşidecinin lehtara borçlu olmadığını ancak yazılı delille ispat etmesi gerektiği, keşideci tarafından ibra edilen fotokopi belgede hangi borç senedinden bahsedildiğinin tüm vasıflarıyla açıkça belirtilmediği anlaşılmasına rağmen fotokopi belgedeki beyanının ne ile ilgili olduğu yönünde hatalı şekilde ihtiyati haciz isteyen/lehdara ispat yükü yüklenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.