İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/646 K.2024/1525

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2021 tarihli 2021/434 Esas ve 2021/1222 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kaza tarihinde müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araca ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç müvekkilinin aracına çarptığını, kaza sonrası araçta maddi hasar meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kazada kusurlu olduğunu, aracın davalı ... A.Ş. tarafından zmms poliçesi ile, diğer davalı ...

A.Ş. tarafından İMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek zararın karşılanması için öncelikle ... A.Ş'ye başvurulduğunu ve 24/03/2021 tarihinde 29.500-TL hasar ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödemenin müvekkilin gerçek zararını karşılamadığını, sonrasında 21/05/2021 tarihinde 2.041-TL ödeme yapıldığını, ZMMS teminat limitini aşan kısım için İMMS sigortacısı ...

A.Ş.'ye de başvuruda bulunulduğunu, bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, hasar tespiti amacı ile İzmir 3. Sulh Hukuk 2021/50 D.İş sayılı dosyası açıldığını belirterek şimdilik 11.459 TL bakiye hasar bedelinin davalı ... A.Ş den, zmms teminat limitini aşan 10 TL bakiye hasar bedeli, 10 TL bakiye değer kaybının davalı ... A.Ş.' den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu araçta hasar bedelinin karşılandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun genel şartlara göre belirlenen hasar miktarından iskonto uygulanmak suretiyle sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin kdv den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin sorumluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacak belirli iken belirsiz alacak davası açılamayacağını, araç değer kaybı zararının ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında kalan zararlardan olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davacıya diğer kişilerce yapılan ödemelerin belirlenmesi ve davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtları olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ''....DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE, Davacının hasar bedeli talebinin KABULÜ ile, 23.459,00 TL'nin 11.459,00 TL'sinin davalı ... A.Ş' den eksik ödeme nedeniyle temerrüt tarihi olan 24/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, bakiye 12.000,00 TL'sinin ise davalı ... A.Ş'den 30/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, Davacının değer kaybı talebinin REDDİNE....'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde yapılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının hukuka aykırı olduğunu, HMK’nın dava şartlarına ilişkin 114-1/h maddesi kapsamında konu davada belirsiz alacak davası açmakta “hukuki yarar yokluğu” nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, dava konusu araçta oluşan hasar bedeli karşılanmış olup işbu bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gerektiğini, hasarın taraflarına ihbar edilmesi akabinde müvekkili sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını ve davacının müracaatı üzerine ...

Ltd.

Şti. tarafından yapılan ekspertiz raporu neticesinde dava konusu araçta toplamda 29.500,00-TL hasar oluştuğunun tespit edildiğini, müvekkili sigorta şirketine sunulan onarım teklifleri sonucunda 25.000-TL olarak mutabık kalındığını, müvekkili sigorta şirketinin KDV dahil toplamda 29.500-TL’yi 24.03.2021 tarihinde davacı vekiline ödediğini, her halükârda müvekkili sigorta şirketinin ancak ZMS Sigortası Genel Şartları B.2. maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, hasar gören parçanın onarımının mümkün olup olmadığının, mümkün ise onarılması, değil ise eşdeğeri parça ile değiştirilmesi,

bu da mümkün değilse ancak yenisi ile değiştirilmesi durumlarının değerlendirilerek hasar miktarının tespiti gerektiğini, yapılması gereken, onarıldığı iddia edilen aracın onarım gören veya değiştirilen parçalarının başvuru konusu kaza sonucu hasarlanmış olup olmadığının, hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığının tespiti, uyumlu olduğunun tespiti durumunda, onarımı yapılan veya değiştirilen parçalarda meydana gelen zarar tutarının ZMS Genel Şartları B.2 maddesinde öngörülen şekilde denetlenerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi olduğunu,

müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun genel şartlara göre belirlenen hasar miktarından iskonto uygulanmak suretiyle sınırlı olduğunu, iskonto uygulanması için parça tedariki yapılması gerekmediğini, zira burada başvuranın yetkisiz ve anlaşmasız serviste aracın onarımını gerçekleştirerek sigorta şirketinin iskonto uygulanmasına ilişkin hakkını elinden aldığını ve gerçek zarardan değil, kendi fiili ile artırmış olduğu fiili zarardan sorumlu tutulmasını sağlamaya çalıştığını, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca,

müvekkili sigorta şirketinin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, ancak başvuran tarafından dosyaya fatura sunulmadığını, uyuşmazlık konusu kazada sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğundan işbu davanın reddi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini ve bu uyuşmazlık hakkında yeniden inceleme yapılmasını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava öncesinde İzmir 3. Sulh Hukuk 2021/50 D.İş sayılı dosyası ile zarar tespiti yaptırılmasına rağmen ...

A.Ş. aleyhine ikame edilen davanın fazlaya dair haklar saklı tutularak belirsiz alacak davası nevinde açılmasının hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki davanın usulden reddi gerekirken kabulünün hukuka uygun olmadığını, dava öncesinde ZMSS sigortacısı tarafından ödeme yapılarak zararın karşılandığını, buna karşın, tespit raporunda belirlenen meblağın da üzerinde bir tazminata hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ZMSS sigortacısı tarafından zararın karşılanması için KDV Dahil toplamda 29.500-TL’nin 24.03.2021 tarihinde davacı vekiline ödendiğini, bu durumda, tüm gerçek zararın giderildiğini, buna karşın,

tespit raporuna belirlenen meblağın da üzerinde bir meblağ üzerinden hüküm kurulmasının maddi temeli bulunmadığını, bu sebeplerle, sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına ilk derece mahkemesi ile kurulan kararın yapılacak olan istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını istediklerini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yukarıda belirtilen gerekçeler ve kamu düzeninden olan resen nazara alınacak gerekçelerle reddine, aksi halde müvekkili şirket lehine yeni bir hüküm kurulmasına, masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar nedeni ile maddi tazminatın (bakiye hasar bedeli, değer kaybı) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında davalılardan tazmini istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davacının hasar bedeli talebinin kabulüne, değer kaybı tazminatı talebinin reddine karar verilmiş olup, karar davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; tazminat tutarının ancak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilebilecek olması nedeni ile davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı;

kusur durumunun belirlenmesi ve tazminat tutarlarının hesaplanmasına yönelik düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu; raporda belirlenen kusur durumunun oluşa uygun olduğu, yerleşik uygulamaya göre gerçek zararın tespitinde iskontosuz orjinal parça değerlerinin esas alınması ve tazminatın KDV dahil hesaplanması gerektiği anlaşıldığından.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... A.Ş. vekili ve davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.