İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/142 K.2023/152

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/10/2022 tarihli 2022/145 D.İş Esas ve 2022/142 D.İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir/haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; ... A.Ş.'nin İzmir .... Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösterdiği deponun müvekkili sigorta şirketi tarafından 31.03.2022-31.03.2023 vadeli işyeri paket abonman sigorta poliçesi ile sigortalandığını, söz konusu işyerinde bulunan emtialar için 5.365.000,00-EUR teminat sağlandığını, sigortalı işyerinin hemen bitişiğinde faaliyet gösteren...

Şti'ne ait geri dönüşüm tesisinde 07.09.2022 tarihinde saat 14:13 sularında alevli yangın meydana geldiğini, ... Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan 07.09.2022 tarihli yangın raporu uyarınca, söz konusu yangının aynı yerde faaliyet gösteren....

Şti.'ye ait geri dönüşüm imalathanesinde çalışır vaziyetteki şaft kırıcı makinesinden çıktığı, bu makinenin içerisinde plastik atıklar olduğu, yapılan araştırma ve soruşturmada plastik atık içerisinde bulunan metal kutu, parfüm kutusu, boya kutusu vb. materyallerin makine içerisinde parçalanarak kıvılcım çıkarması ve plastik atıkları tutuşturması sonucu yangının çıktığının tespit edildiğini, yangın neticesinde buradan sızan dumanlardan sigortalı firmanın yaklaşık 2000m² lik kapalı alana sahip ambalaj deposu bölümünde bulunan ve gıda paketlemesinde kullanılacak olan ham kağıt rulolarının islenerek zarar gördüğünü, sigortalı ...

A.Ş.'ye ait emtialarda meydana gelen hasara ilişkin müvekkili sigorta şirketine yapılan hasar ihbarına istinaden hasar dosyası oluşturulduğunu ve ekspertiz raporu düzenlendiğini, sonrasında 557.380,48 Euro tazminatın sigortalıya 20/09/2022 ve 20/10/2022 tarihlerinde ödendiğini belirterek, karşı tarafın muhtemel sigorta alacağı üzerinden "ihtiyati tedbiren ihtiyati haciz konulmasına, 557.380,48 Euro (veya müstehak olunan) sigorta alacağının karşı tarafa veya başkaca üçüncü kişilere ödenmemesi yolunda karar tesisi ile bu yönde tespit edilecek sigorta şirketinin genel müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,

ayrıca ve öncelikle, 07.09.2022 tarihli yangın neticesinde meydana gelen zarar nedeni ile İİK'nun 257.maddesi uyarınca .... Şti.'ye ait 557.380,48 Euro tutarındaki gayrimenkul ve menkullerin (motorlu taşıt, tekne, banka hesapları) üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, "...Talebin: komşu binada çıkan yangının talep edenin sigortalısına ait binaya sirayet etmesi nedeniyle tespit edilen zararın tazmininin rücuan tahsilini teminen karşı tarafa ödenecek sigorta tazminatının kendisine ödenmemesi yönünde tedbiren ihtiyati haciz kararı verilmesi ve İİK'nun 257 vd.madde hükümlerine göre karşı tarafa ait malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkin olduğu, hukuk sistemimizde ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulması şeklinde bir müessese olmadığından,

hukuki dayanaktan yoksun görülen talep eden vekilinin karşı tarafın muhtemel sigorta alacağı üzerinden ihtiyati tedbiren ihtiyati haciz konulması talebinin reddine karar vermek gerektiği, ihtiyati haczin ise, İİK'nın 257 vd. maddelerinde düzenlendiği, 257. madde uyarınca, ihtiyati haczin vadesi gelmiş bir para borcu için istenebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlanması,

yahut kaçmış olması veya bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunmasının gerektiği, İİK'nun 258/1. fıkrasına göre de, alacaklının, alacağı ve icabında haciz talepleri hakkında, mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecbur olduğu, eşdeyişle yaklaşık ispat seviyesinde iddiaların ispatının gerekli olduğu, talep dilekçesi ve eki belgelerin değerlendirilmesi sonucunda: haksız fiil sebebine dayanılmasına göre zarara yol açan yangının çıkış nedeninin ve failinin, zararın, illiyet bağının ve zararın kapsamının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamadığı, keza 'karşı tarafın muayyen yerleşim yerinin bulunmadığı;

karşı tarafın taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlandığı yahut kaçtığı ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunduğu' hususlarının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamadığı kanaatine varıldığından, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi gerekmekle, sonuç olarak: TALEP EDEN VEKİLİNİN İHTİYATİ TEDBİREN İHTİYATİ HACİZ KONULMASI TALEBİNİN REDDİNE, TALEP EDEN VEKİLİNİN İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

İhtiyati tedbir/haciz talep eden vekili tarafından, "...07.09.2022 tarihinde yangının meydana geldiğini, yangının başlangıç yerinde şüphe olmadığını, itfaiye yangın raporu uyarınca, yangının ....

Şti.'ye ait geri dönüşüm imalathanesindeki çalışır vaziyetteki şaft kırıcı makineden çıktığını, makine içerisinde plastik atıklar olduğunu, yapılan araştırma ve soruşturmada plastik atık içerisinde bulunan metal kutu, parfüm kutusu, boya kutusu vb. materyallerin makine içerisinde parçalanarak kıvılcım çıkarması ve plastik atıkları tutuşturması sonucu yangın çıktığının tespit edilmiş durumda olduğunu, artık yangının kendisinden kaynaklanmadığını ve sorumluluğu olmadığını ispat külfetinin karşı yana ait bir yükümlülük olduğunu, zira bir karinenin mevcut olduğunu, yangın neticesinde sigortalı ....

A.Ş.' ye toplam 557.380,48 Euro tazminat ödemesi yapıldığını, meydana gelen zararın büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, yangının çıkışında sorumluluğu bulunan ... Şti.'nin mallarını gizleme, kaçırma ya da bu maksatla Türk Ticaret Kanunu m. 1472 uyarınca sigortalının halefi konumunda bulunan müvekkili sigorta şirketinin haklarını ihlâl edecek hileli işlemlerde/tasarrufta bulunmasına engel olmak maksadı ile, ....

Şti. aleyhine ödenmiş olan zarar bedeli karşılığı 557.380,48-Euro tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, yaklaşık ispat kuralına/seviyesine göre zararın doğum noktasının karşı taraf olduğu aşikar iken taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, karşı tarafın muhtemel sigorta alacağı üzerinde (sigorta poliçesi temin edilebildiğinde mahkemeye bildirim yapılacağı) ihtiyati tedbiren ihtiyati haciz konularak,

557.380,48-Euro (veya müstehak olunan) sigorta alacağının karşı tarafa veya başkaca 3. kişilere ödenmemesi yolunda karar tesisi ile bu yönde tespit edilecek sigorta şirketi genel müdürlüğüne müzekkere de yazılmasına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca ve öncelikle 07.09.2022 tarihli yangın neticesinde meydana gelen zarar nedeni ile İİK m. 257 uyarınca ...

Şti. aleyhine 557.380,48-Euro tutarında ihtiyati haciz kararı verilerek, karşı tarafın üzerine kayıtlı gayrimenkul ve menkulleri (motorlu taşıt,tekne,banka hesapları) üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini...." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, işyeri sigorta poliçesine dayalı olarak yangın nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsiline dair ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece; yukarıda yazılı gerekçelerle her iki istemin de reddine karar verildiği, karara karşı ihtiyati tedbir/haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; ihtiyati haciz/tedbir talep eden vekilince, karşı taraf sigortacısı şirketin ödeyeceği tutara ilişkin ihtiyati tedbir konulması ve ayrıca karşı taraf malvarlığına yönelik olarak da ihtiyati haciz konulması talep edildiği,

mahkemece her iki talebin de reddine karar verildiği anlaşılmakta olup, mevzuatımızda "ihtiyati tedbiren ihtiyati haciz" şeklinde bir müessese olmadığından davadışı sigorta şirketi nezdindeki borçlu/karşı taraf şirket sigorta alacağı üzerine ihtiyati tedbir konulması isteminin reddine ve yine dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, henüz yangınla ilgili sorumluluk ve illiyet bağı yönünden yaklaşık ispat koşulunun sağlanmamış olmasına göre, mahkemece ihtiyati haciz isteminin de reddine karar verilmiş olmasında, tüm dosya kapsamına göre usul ve esas yönünden hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla,

ihtiyati tedbir/haciz talep eden vekilinin tüm istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; ihtiyati tedbir/haciz talep eden vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.