İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/957 K.2023/909

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/03/2023 tarihli 2021/794 Esas ve 2023/182 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ortağı olan çiftçilere tarımsal faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla, ürün ve ilaç desteğinde bulunduğu, ihtiyaç duyulan tarımsal ürünleri sattığı, piyasada diğer kredi veren kuruluşlardan çok daha düşük faizlerle üyelerine kredi verdiği, davacı kooperatif müvekkil ile davalılar arasında 01/12/2016 tarih 1582 sayılı sözleşme ile Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Sözleşmesi imzalandığı,

bu sözleşmeye dayanarak davalı (borçlu) 28046-1 ve 28045 no'lu senetler ile davacı müvekkilinden kredi aldığı ancak vade tarihinde borçlarını ödemedikleri, davacı müvekkil adına arabuluculuk yoluna gidildiği ancak davacı müvekkili ile davalılar arasında anlaşma sağlanamadığı, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak dava tarihi itibariyle 17.595,40 TL toplam alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %29 genelge faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dosyaya verdiği dava dilekçesinde; ... ortağı olan çiftçilere tarımsal faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla, ürün ve ilaç desteğinde bulunduğu, ihtiyaç duyulan tarımsal ürünleri sattığı, piyasada diğer kredi veren kuruluşlardan çok daha düşük faizlerle üyelerine kredi verdiği, davacı kooperatif müvekkil ile davalılar arasında 13/09/2018 tarih 1768 sayılı sözleşme ile Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Sözleşmesi imzalandığı,

bu sözleşmeye dayanarak davalının (borçlu) 28148 senet, 28292 senet (28292-1,28292-2,28292-3,28292-4), 28208 senet (28208-1,28208-2,28208-3/1,28208-4,28208-5,28208-6,28208-7,28208-8) 28107 senet no'lu senetler ile davacı müvekkilden çeşitli ürünler ve kredi aldığı ancak vade tarihinde borçlarını ödemedikleri, davacı müvekkil adına arabuluculuk yoluna gidildiği ancak davacı müvekkil ile davalılar arasında anlaşma sağlanamadığı, davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 224.413,85- TL toplam alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %29 genelge faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ..., ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinden ...'ın davacı kooperatifin 1132 nolu ortağı, diğer davalı ... ...'in de kefil olduğu, dava konusu yapılan borç senetlerinin hukuka aykırı ve sahte olarak düzenlendiği, 05.09.2018 tarihli 28046 sayılı ve yenileme olarak yapılan 28045 sayılı senetler, 1581 sayılı kanunun 12.maddesine uygun hale getirilmek istenmiş ve kooperatifin bulunduğu ... köy ihtiyar heyeti ve muhtarlığına 2 yıl sonra onaylattırıldığı, müvekkil ... aleyhine davacı kooperatif tarafından Menderes İcra Müdürlüğü'nün 2020/49 ve 2020/50 E. Sayılı icra takiplerine şikayette bulunulduğu,

Menderes İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/12 E., 2020/14 E. Sayılı dosyalarında dava açıldığı, İcra Hukuk Mahkemesine yaptığımız şikayet sonucunda Menderes İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/12 E., 2020/111 K. Sayılı ilamı ile takip iptal edildiği, 2020/14 E. Sayılı dava halen devam ettiği, müvekkilin bu kadar borçlandırılmasının faaliyet alanı ve kapasitesine aykırı olduğu, dava konusu yapılan senetlerdeki miktarları karşılayacak fatura, depo çıkış fişi ve ihtiyaç cetveli olmadığı,

senetlerde belirtilen mal ve hizmetlerin müvekkile teslim edilmediği davacı kooperatif kayıtlarıyla sabit olacağı, davacı tarafından sunulan belgelerdeki imzaya itiraz etiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ... vekili birleşen dosyaya verdiği cevap dilekçesinde; müvekillerden ...'ın davacı ...in 1132 nolu ortağı, diğer davalı ... ... de kefili olduğu, dava konusu yapılan borç senetleri hukuka aykırı ve sahte olarak düzenlendiği, müvekkil adına düzenlenen 13/09/2018 tarih 1768 sayılı sözleşme ile bu sözleşmeye dayanarak düzenlenen dava konusu 28148 senet, 28292 senet (28292-1, 28292-2, 28292-3, 28292-4), 28208 senet (28208-1, 28208-2, 28208-3/1, 28208-4, 28208-5, 28208-6, 28208-7, 28208-8) 28107 senet no'lu senetlerdeki imzaların müvekkiline ait olmadığı,

senetlerin düzenlendiği tarihte kooperatif müdürü olan ... ile yetkili ... olan ... ortaklardan teminat olarak aldıkları senetleri kullanarak, sahte işlemler yaptığı, zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarını işledikleri, kooperatife de büyük miktarda zarar verdikleri, bu şahıslarla ilgili soruşturma Menderes Cumhuriyet Savcılığının 2019/193 sayılı soruşturma dosyasında devam ettiği, davacı ... tarafından 02.09.2019 tarihi itibarı ile 264.057.46.-TL. borçlandırıldıkları, dava konusu yapılan senetlerdeki miktarları karşılayacak fatura, depo çıkış fişi ve ihtiyaç cetveli olmadığı,

senetlerde belirtilen mal ve hizmetlerin müvekkile teslim edilmediği davacı kooperatif kayıtlarıyla sabit olacağı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince "...Mahkememize ait iş bu dava dosyası müracaata kaldığı 24/11/2022 tarihinden itibaren üç ay içerisinde taraflarca yenilenmediğinden ve herhangi bir başvuru yapılmadığından 6100 sayılı HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, Mahkeme esasının bu şekilde kapatılmasına..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu 19.mad . gereği davacı ...in her türlü harçtan muaf olduğunu, davacı tarafından davalılar aleyhine açılan alacak davasına,davalının yapılandırma gereği davacı ... müvekkiline yapılandırmadan yararlanmak istediklerini ve başvuruda bulunmaları üzerine,davaya devam edilmediğini ve mahkeme tarafından davanın işlemden kaldırıldığını ve mahkemenin 21/03/2023 tarihli gerekçeli kararında belirtildiği üzere HMK .mad.150 gereğince açılmamış sayılmasına ve davacı müvekkili tarafından mahkeme dosyası ve birleşen dava dosya için ayrı ayrı olmak üzere;1.360,00-TL arabuluculuk ücreti ile yargılama

giderlerinin davacı müvekkili üzerinde bırakılmasına ve davalılara 9.200,00-TL vekalet ücreti ödenmesine karar verildiğini, davalıların, davacı ... tarafından aleyhine başlatılan Menderes İcra Müdürlüğünün 2020/49 ve 2020/50 sayılı takiplerin iptalini(ilamlı takip yapılamayacağından cihetle sağlamış) ve 2020/255 sayılı ilamsız icra takibine ise takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu nedenle davacı müvekkili kooperatifin alacak davası açmak ve öncesinde dava şartı arabuluculuğa başvurmak zorunda kaldığını,

davalıların borcu olmadığından bahisle davacı kooperatife borcunu ödeme tarihinde ödemediğinden davacı müvekkilinin dava açma şartı olan arabuluculuğa başvurduğunu,davalıların bu aşamada da davacı müvekkili ile sulh olmadıklarını ve davacı müvekkilinin dava açmak zorunda kaldığını, ancak borcu olmadığını iddia eden aynı davalıların yapılandırma konusunda genelge yayınlanınca ödeme talebi ile yapılandırma başvurusunda bulunduğunu,

ayrıca asıl borçlu-davalı ...'ın yapılandırma başvurusu esnasında alacak davası nedeniyle herhangi bir dava vekalet ücreti talepleri olmadığını kabul ettiğini,tarafların aralarında sulh olduklarını ve tutanak imzaladıklarını, davacı müvekkili kooperatifin kredi kullanması ve davacından mal alması sonucu oluşan borcunu inkar ederek ödemekten kaçınan,yapılandırma konusunda genelge yayınlandığında ise borcunu kabul ederek yapılandırmaya başvuran ve sonrasında indirimli olarak borcunu ödeyen davalılar yüzünden halen zarara uğradığını,

davacı kooperatif aleyhine arabuluculuk ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin somut durum dikkate alındığında hukuka aykırı olduğunu, birleşen İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/855 E.-2022/399 K.sayılı dosyası için davacı müvekkili aleyhine ayrıca arabuluculuk ücreti ödemesi ve davalılara dava vekalet ücreti ödenmesine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, zira birleşen dava dosyası da sonuçlanmamış bir dava dosyası olup,hatta bu dava dosyasında bilirkişi raporunun verildiğini ve davacı müvekkilinin alacak miktarının dahi tespit edildiğini,

birleştiği mahkeme dosyası işlemden kaldırıldığı için iki yarı dosyadan davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira davanın hitam bulmadığını, kaldı ki borçlu davalı ...'ın imzaladığı tutanak ile davacı müvekkili ile sulh olduğunu ve dava vekalet ücreti talebi olmadığını yazılı -imzalı olarak kabul ettiğini,

diğer davalı (müşterek borçlu ve müteselsil kefiller) bu yapılandırma ve ödeme nedeniyle borçtan kurtuldukları için iş bu tutanağın tüm taraflar lehine ve bağlayıcı nitelikte olduğunu belirterek İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/794 E.-2023/182 K.sayılı kararının arabuluculuk ücretinin davacı tarafından ödenmesi,dava vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin üzerinde bırakılması yönünden ortadan kaldırılmasına,

birleşen İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/855 E.-2022/399 K. sayılı kararının arabuluculuk ücretinin davacı tarafından ödenmesi,dava vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin üzerinde bırakılması yönünden ortadan kaldırılmasına, arabuluculuk ücretinin dava açılmasına sebebiyet veren ve yazılı beyanları ile dava nedeniyle doğacak vekalet ücreti ile yargılama giderlerini kabul eden davalılar üzerinde bırakılmasına, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ... ile davalılar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli ise kredi borç senetlerindeki imzaların davalılara ait olup olmadığı, davalılara ait ise bu kapsamda davalıların ödenmeyen kredi borçlarının olup olmadığı ve miktarı hususlarında toplanmaktadır.

Mahkemece; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davacı vekilinin istinaf istemi, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücreti yönünden olup, esasa ilişkin bir istinaf istemi bulunmamaktadır.

Somut olayda; işlemden kaldırmadan sonra üç aylık yasal süre içinde yenileme yapılmadığına göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yerinde olduğu kabul edilerek, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 inci maddesinin son fıkrasında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hâlinde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceği açıkça belirtildiğinden kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekâlet ücretine, arabuluculuk ücretinin davacıya yükletilmesinde ve davacı taraftan karar ve ilam harcının tahsiline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.