İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/966 K.2023/833

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih ve 2022/750 Esas - 2022/980 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkillerinin müteveffa ...'ın mirasçıları oldukları, 13/11/2021 tarihinde ...'ye ait srücü ... sevk ve idaresindeki otomobil vasfındaki araç ile ... caddesi üzerinde ... kavşağı istikametinden ... istikametine seyir halindeyken manevra yaptığı esnada karşı istikametten gelen seyir halinde olan müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki motorsiklete çarpması sonucu ...'nin ...'ın ölümüne sebebiyet verdiğini, yapılan soruşturma neticesinde şüphelinin tutuklandığını, müteveffanın bir kusuru bulunmadığını,

Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/17434 Soruşturma nolu dosyası ile Bodrum 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/384 Esas sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporu ile bu durumun sabit olduğunu, müvekkillerinin maddi ve manevi anlamda zararları olduğunu, zorunlu trafik sigortası kapsamında yapılan arabuluculuk görüşmelerinde maddi tazminat yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla poliçe limiti olan 430.000,00-TL'ye kadar ibra edildiğini, manevi tazminat yönünden ise anlaşılamadığını, manevi tazminat ve 430.000,00-TL'yi aşar miktar için kasko firması olan ... şirketi ile yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını,

anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle müvekkilleri için destekten yoksun kalmaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat yönünden eşi ... için 100 TL maddi tazminat ve 300.000 TL manevi tazminat, oğlu ..., ..., ... için 100 TL maddi tazminat ve 200.000 TL manevi tazminat, ... için 100 TL maddi tazminat ve 50.000TL manevi tazminat ile ... için 100 TL ile 50.000 TL manevi tazminatın davalı kasko şirketi yönünden müteveffanın ölüm tarihi olan 14/11/2021 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tazmini ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada yer alan şirketleri tarafından sigortalanan araca ait Birleşik Kasko Sigorta Poliçesini sunduklarını, aracın teminat limitinin sınırsız olduğunu, manevi tazminat bakımından limitin 1.000.000TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun ZMMS teminat limitinin tüketildiği durumlarda başlayacağını, henüz bu durumun gerçekleştirilmediğini bu nedenle müvekkili şirketin meydana geldiği iddia edilen zarardan dolayı bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının usuli yükümlülüklerini yerine getirmeden dava açtığını bu nedenle öncelikle davanın usulden reddinin gerektiğini,

zaman aşımı yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, aksi halde ise davanın savcılık soruşturması aşamasında ya da ceza davasında uzlaşma olması halinde reddi gerektiğini, davada alacaklı ile borçlu sıfatının bulunması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının taleplerinin sulh ile sonuçlanmış olması halinde davanın reddi gerektiğini, gerçekleşen kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan ksıımların teminat altına alındığını,

aktüerya hesabının yapılması gerektiğini bu hesap yapılırken asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzilinin gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; tarafların sulh anlaşması uyarınca sulh olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkili şirketin davacı taraflarla haricen sulh olmasına ve davacını davadan feragat ettiğine dair ibranamesi bulunmasına rağmen haksız bir şekilde müvekkili aleyhine nispi ilam ve karar harcına hükmedildiğini, yerel mahkemenin kararının bu yönüyle hukuka aykırı olduğunu, davaya konu dosyada, 13/11/2021 tarihinde sigortalı araç sürücüsü dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyir halindeyken, ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, davanın,

karşı araç sürücüsü ...'ın ölümü nedeniyle hak sahipleri için toplamda 600,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile 1.000.000 TL manevi tazminat talebi ile bu talebe 14/11/2021 tarihinden itibaren avans ile birlikte tahsili talepli olduğunu, müvekkili şirketin davacı taraflarla haricen yapmış olduğu sulh görüşmeleri neticesinde taraflarla anlaşma yoluna vardığını, bu kapsamda taraflar bir ibraname imzalayarak sulh olduklarını, yerel mahkemece karar ilam harcı yönünden kurulan hükmün açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket aleyhine herhangi bir harca hükmedilmemesi gerektiğini,

hükümde de yer verilen Harçlar Kanunu'nun 22. Maddesi hakim nezdinde olunan sulhlar için geçerli olduğunu, mahkeme karşısında sulh olunması durumunda nispi harca hükmedilebileceğini, somut olayda mahkeme nezdinde gerçekleşen herhangi bir sulhun söz konusu olmadığını, tarafların haricen sulh olduklarını, davanın konusuz kaldığını, davacı tarafından sunulan ibranamenin içeriğinde davacı tarafın davadan feragat ettiğinin sabit olduğunu, hem davanın konusuz kalması sebebi ile ret halinde hem de davanın feragat nedeniyle reddi halinde müvekkili şirket aleyhine karar ve ilam harcına hükmedilmesinin mümkün olmadığını belirterek,

yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece; taraflarının sulh olduğunun tespitine karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davacılar dava tarihinden sonra yargılama devam ederken maddi ve manevi tazminat talepleri yönünde davalı ile sulh olmuşlar ve bu hususa ilişkin "ibraname ve sulh anlaşması" başlıklı bir protokol düzenlenmiş, bu protokol uyarınca davacılar vekili sulh sözleşmesine göre karar verilmesini talep etmiştir.

Sulh anlaşmasının yapılan incelemesinde davacılar vekilinin davadan feragat yönünde dilekçe vereceği ve tarafların birbirinden vekalet ya da yargılama ücreti talebinin olmayacağı yönünde anlaşmaya varıldığı görülmüştür. Burada aslında hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp esasen ödeme sebebiyle dava konusuz kalmıştır. Mahkemenin kuracağı hüküm de bu durumda aslında bir tespit hükmü olacaktır. Bu durumda ise hükmedilecek harcın da maktu olması gerekecektir.

Sulh anlaşmasının içeriğine göre yapılan ödemenin içinde yargılama giderinin de yer aldığı ve davacıların yargılama gideri talebinin olmadığı anlaşılmakla, hükmedilecek maktu harçtan davacıların sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.