İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1003 K.2024/975

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2024 tarihli 2024/247 Esas ve 2024/293 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İzmir 20. Noterliği'nin 05.10.2023 tarihli ve 15407 sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi ile pay devri yaptığını, İşbu sözleşmenin noterlikçe vergi dairesine gönderilmesi akabinde şirketin pay defterine ihtiyaç doğduğunu, ancak yapılan tüm arama çalışmalarına rağmen pay defteri bulunamamış ve müvekkil şirketin kuruluştan itibaren çok sayıda muhasebeci değiştirmiş olması da dikkate alınarak değişiklikler esnasında defterin kaybolmuş olabileceği veya kullanılmadığı sürede çalınmış ve farkedilmemiş olabileceği anlaşıldığını,

müvekkil şirkete ait pay defteri müvekkil şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğundan veya çalındığından zayi olan şirket pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...6102 sayılı yasanın 82/7 maddesine göre yapılan incelemede, zayi sebebinin anılı yasaya uymadığı, çalınma hususunda somut delil bildirilmediği anlaşılmakla davanın reddine.." şeklinde hüküm kurulmuştur. Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyadan yapılan yargılamada "Tüm dosya kapsamına göre 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesine göre yapılan incelemede, zayi sebebinin anılı yasaya uymadığı, çalınma hususunda somut delil bildirilmediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verildiğini ancak TTK.m.82/7'de "gibi" sözcüğüne yer verilmek suretiyle sınırlı sayıda bir düzenlemenin getirilmediğini, müvekkili şirketin pay defteri yönünden davalarının kabul edilerek zayi belgesi verilmesi gerekli iken aksi yöndeki kararın yasaya uygun olmadığını,

re'sen dikkate alınacak lehe nedenlerle; başvurularının kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kabulü ile müvekkili şirkete ait pay defterinin ve karar defterinin zayi olduğunun tespitine ve zayi olduğuna dair belgenin verilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesine göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

1-Somut olayda, davacı tarafça şirkete ait karar defteri ve pay defterinin hırsızlık sonucu elden çıktığı iddiasıyla zayi belgesi talep edildiği, mahkemece 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesine göre yapılan incelemede, zayi sebebinin anılı yasaya uymadığı, çalınma hususunda somut delil bildirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Öncelikle TTK'nun 82/7 fıkrasında sayılan sebepler tahdidi değildir. Zira, anılan maddede yazılı “afet” kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Madde de yer alan “gibi” sözcüğü, madde de sayılan olayların sınırlayıcı olmadığını göstermektedir. Bu yöndeki istinaf itirazı doğrudur.

2-İlk Derece Mahkemesi tarafından duruşma açılmadığı ve dosya üzerinden hüküm tesis edildiği görülmektedir. Bu durumda, davacı tarafın dava dilekçesinde bildirdiği delilleri toplanmadan, duruşma açılmadan davacının savunma hakkını kısıtlayacak şekilde yazılı olduğu üzere dosya üzerinden karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan bu durum karşısında; davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin esastan kabulü ile, kararın HMK nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.