İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/299 K.2024/239

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2023 tarihli ve 2023/465 Esas - 2023/732 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Manisa ili Akhisar ilçesinde 08/06/2023 tarihinde yaklaşık üç saat boyunca yoğun olarak gerçekleşen yağışın bir çok ev ve iş yerinde su baskınlarına neden olduğunu, Akhisar Kaymakamlığı tarafından bu yağışların sel olarak değerlendirilip hasar tespit komisyonu kurulmasına karar verildiğini, müvekkili bankanın Akhisar Şubesinin de yoğun yağış ve selin yaşandığı adreste mukim olup sel felaketinden etkilendiğini, hizmet binasının bodrum katında yer alan ana kasa dairesi, arşiv odası, jeneratör odası, sistem odası, mutfak ve WC alanlarının yaklaşık 1,5 metre yüksekliğinde sel suyu altında kaldığını,

sular tahliye edildikten sonra bir kısım belgelerin kurutulmaya çalışıldığını, ancak zayi olan evraklar bulunduğunu, banka personeli tarafından tespit edilen ve zayi olan evrakların tutanak altına alındığını, kurutma çalışmaları ile bir kısım evrakın zayi olmasının engellendiğini, müvekkilinin gerek hızlı şekilde suyu tahliye edilmesi gerek kurutma çalışmalarının yoğun olarak icra edilmesi gerekse de müşterilerle iletişime geçerek tespitlerin yapılması sebebiyle özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini,

TTK'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi talep ettiklerini iddia ederek dava dilekçesine ekli tutanaklarda belirtilen evraklar hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "....18/06/2023 tarihinde meydana gelen sel ve su baskını neticesinde müvekkili bankanın bodrum katında bulunduğu anlaşılan evrakların zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesi istemiyle bu davayı açtığı, TTK'nun 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilebilmesi için zayiye neden olan olayın tacirin elinde olmayan nedenlerden kaynaklanması,

tacirin bu olayın önlenmesi için gerekli özeni göstermiş ve tedbirleri almış olduğu halde olayın gerçekleşmiş olmasının gerektiği, dava konusu olayda zayi olduğu anlaşılan evrakların yağış ya da yer altı suyu sızması veya sel baskını halinde her an zarar görebilecek zemin seviyesinden aşağıdaki bodrum katta bulunan kısımda muhafaza edildiği,

alt yapı hizmetlerinin yetersiz olduğu ve zaman zaman normal üstü yağışlarda tüm ülkede zemin ve bodrum katları su bastığı bilindiği halde davacının bu evrakları daha güvenli bir yerde muhafaza etmeyerek kendi kusuruna dayanarak hak ve talep ileri süremeyeceği, bu itibarla TTK'nun 82. maddesindeki şartların oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hatalı olduğunu, Manisa İli Akhisar İlçesinde 18.06.2023 tarihinde yaklaşık 3 saat boyunca yoğun olarak yağışın gerçekleştiğini, yağışın hayatı olumsuz olarak etkilediği gibi birçok Devlet Kurumu, ev ve işyerinde su baskınlarına neden olduğu,

söz konusu yağışın ağır hasara ve su baskınlarına sebebiyet verdiğinin dava dilekçesinde de belirtildiği üzere ulusal gazetelerde de ortaya konduğunu, Akhisar ilçesinin 30 günde kaydedilebileceği yağışın yalnızca bir saatte etkili olduğunu ve bir saatte metrekareye neredeyse 80 kilogram yağış düştüğünü, ayrıca ilçenin taşra ve kırsal kısmında kalmadığı gibi herhangi bir dere yatağı ile de ilgisinin bulunmadığını, Akhisar Şubesi, bir ilçede beklenen altyapı çalışmalarına, bölgenin yağış miktarlarına uygun olarak tasarlandığını, şiddetli yağışlarda dahi su baskınına uğramaması için gerekli özenin gösterildiğini,

müvekkil banka şubesinin bodrum katındaki arşivini kullanmasının kusuru gösterdiği ifade edilmişse de bu değerlendirmenin de tamamen hatalı olduğunu, 10.07.2023 tarihli keşif akabinde alınan bilirkişi raporunda da zayi belgesi düzenlenmesi gerektiği kanaatinin oluştuğu belirtilmişse de mahkeme tarafından hatalı değerlendirmede bulunulduğunu, yaşanan sel felaketi sebebiyle müvekkil bankanın akhisar şubesinde zayi olan belgelere ilişkin zayi belgesinin düzenlenmesinin gerektiği, bankaların bodrumda arşivleme yapmasının tabii olduğu,

salt bu husus gözetilerek kusurun bulunduğunun söylenemeyeceğini, bilirkişi raporunda da illiyet bağı ile zarar gören evrakların tespit edilerek zayi belgesi düzenlenmesi gerektiğine kanaat edildiğini, müvekkil bankanın söz konusu sel ve su baskınında herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi, müvekkilinin yoğun yağışların başladığı ilk andan son ana kadar özenle hareket ettiğini, en kısa zamanda suları tahliye ettiğini, saklanması gereken evrakları arşivde ve raflarda sakladığını, gerek kasalar gerekse belgeler için müşteriler ile iletişime geçerek mutabakat sağladığını,

ıslanan evrakları kurutmak suretiyle zayi olmalarını engellemeye çalıştığını, söz konusu sel baskının müvekkil banka şubesinde gerçekleştiğinin de fotoğraf ve video kayıtlarında da açıkça görüldüğünü, tüm bu nedenlerle mahkemenin hatalı kararının kaldırılmasına karar verilmesini istinaf gerekçeleri ve talepleri doğrultusunda dava dilekçesinde sunduğu ve bilirkişi raporunda tespit edilen belgeler hakkında taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK' nın 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Somut olayda; ilk derece mahkemesi tarafından davacının defter ve belgelerini kendisinin kullandığı binanın bodrum katında saklaması kusur sayılarak dava reddedilmiştir. Ancak, zayi olduğu iddia edilen bu belgelerin davacı banka şubesinin arşivinin bulunduğu bodrum katında muhafaza edilmesinin tabii bulunması karşısında davacı bankanın, belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı göstermediğinden söz edilmesi mümkün değildir.

Bu halde, mahkemece bankacı bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak rapor alınmış ise de; Akhisar Meteoroloji Müdürlüğüne yazı yazılmasına rağmen yazı cevabının dosya içerisine celp edilmediği görülmekle, öncelikle yazı cevabının dosya içerisine getirtilmesi, gerekirse belgelerin saklandığı yerin özellikleri konusunda inşaat mühendisi bilirkişiden rapor alınması ile davacı delillerinin TTK 82/7. maddesi gereğince eksiksiz toplanarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırmaya ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf itirazının ESASTAN KABULÜNE, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2023 tarih 2023/465 Esas - 2023/732 sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,