İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/701 K.2024/637

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/07/2023 tarih ve 2023/657 Esas - 2023/521 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin 1993 yılında İstanbul'da tescil edildiğini, kooperatifin ... ... ada ... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, kooperatif kurucu üyesi ...'un ortağı bulunduğu ....

Aş ünvanlı şirketlerden ortaklık paylarını devrederek ayrıldığını, kooperatifin taşınmaz ve taşınmazda inşa edilen binaların kök maliki olduğunu, şirketlerin 1994 yılında iflas noktasına geldiğini, sonrasında şirketlerin ve ortakların iflastan kurtulduğunu, şirketleri iflasın eşiğine getirenlerin yeniden yönetime talip olduklarını, 16 Haziran 1997 tarihli bir protokol imzalandığını, protokole göre tarafların ...

Aş, şirketin ortakları ve ... ile ...'un taraf olduklarını, protokolde edimlerin belirlendiğini, protokolün imzasını takiben gelişen olaylarda şirketlerin yönetim kurulları ve diğer şirket ortakları tarafından imzaların görünüşte rıza ile gerçekte kerhen imzalandığını, ...'ın İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yaptığı başvuru sonucunda mahkemece bu kişinin 1/32 pay sahibi olarak kooperatife ortak olduğunun tespiti şeklinde karar verildiğini ve kararın 2001 yılında kesinleştiğini, mahkemece verilen kararın hükümsüz olduğunu, ...'ın kooperatif iş ve işlemlerini engellemeye çalıştığını, eylemlerinde kısmen başarılı olduğunu,

... tarafından İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararı da dayanak gösterilerek açılan tapu iptal ve tescil davasında Bodrum Mahkemelerince verilen yetkisizlik kararı ile dosya İstanbul Anadolu nöbetçi mahkemesine gönderilmiş ve 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen dava neticesinde alınan 14/12/2016 tarihli kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından bozulduğunu, bozma neticesinde verilen kararın ise yargıtay 15. HD tarafından onandığını ve kesinleştiğini,

karar neticesinde kararın infazını engellemek amacıyla ... tarafından Bodrum Tapu Müdürlüğü'ne verilen dilekçelerden sonuç alınamadığını ve taşınmazda mevcut 4 nolu bağımsız bölüm taşınmazın ... mirasçıları adına tescil edildiğini, bu kararın tümüyle kaldırılması talebiyle dosyanın halen Anayasa Mahkemesi'nde inceleme aşamasında olduğunu, kooperatifin taşınmaza ve dava konusu binaya ödenen bedellerinin olduğunu, 4 nolu bağımsız bölümün ... isimli kişiye 600.000-TL bedelle 22/10/2021 tarihinde tapuda satış suretiyle devredildiğini, satış tarihindeki rayiç değerinin 20 Milyon TL olduğunu, bu işlemin muvazaalı bir işlem olduğunu,

satıcılar ile işbirliği halinde olan ...'ye ihtarname gönderildiğini ancak sonuç alınamadığını bu nedenle Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/328 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi üzerine Bodrum icra Hakimliğinden itirazın kaldırılmasının talep edildiğini, kök malik kooperatifin aynı zamanda ... ile satıcılar aleyhlerinde Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/632 Esas sayılı dosyası ile tapu iptali ve kooperatif adına tescili talepli dava açtığını ve davanın derdest olduğunu, davalının kök malik kooperatifin maliyetinin 1/14'ünden sorumlu olduğunu,

keşide edilen ihtarnamelerden sonuç alınamadığını ve açılan icra takibine davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, yapılan itirazın kaldırılması başvurusunun ise Bodrum 1. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından reddedildiğini, tüm bu nedenlerle itirazın iptaline karar verilerek takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinn davalı ... üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "... davacının kendi beyanlarından anlaşılacağı üzere davanın taraflarından olan davalının kooperatif üyesi olmadığı, davanın kooperatif üyeleri arasında görülecek dava niteliğinde olmadığı, tapudan 3. kişi sıfatıyla daire satın alan tapu maliki konumunda olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 12. Maddeleri gereğince her iki tarafın tacir olmadığı, davaya konu taşınmazın tacir olamayan davalı gerçek kişi adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla davanın görülmesi gereken mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. 6102 sayılı TTK'nın 6335 sayılı kanunla değişik 5. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Dava, 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 08/07/2022 tarihinde açılmıştır.

Görev, 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda mahkemece, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekmektedir.

(Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22/06/2016 tarih ve 2016/5380 Esas, 2016/7404 Karar), (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 03/10/2017 tarih ve 2015/28456 Esas, 2017/8889 Karar), (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 19/04/2017 tarih ve 2016/26918 Esas, 2017/4770 Karar) (İzmir BAM 20. HD'nin 04/11/2021 tarih ve 2021/1318 Esas, 2021/1147 Karar, İstanbul BAM 18. HD'nin 06/10/2021 tarih ve 2021/2308 Esas, 2021/1819 Karar, İstanbul BAM 44. HD'nin 04/11/2021 tarih ve 2021/1354 Esas, 2021/1325 Karar)

Bu nedenle, 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı..." gerekçesiyle 1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davanın DAVA ŞARTI NOKSANLIĞI NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, 2-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin BODRUM NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

4- 6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA İÇİNDE kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili BODRUM NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, alacaklı ... Kooperatifi tarafından ... aleyhinde, Kooperatife ait ... ... ada, ...

Parsel sayılı taşınmazda inşa edilmiş binalardan (4) nolu bağımsız bölüm bina ve kooperatif giderleri ile diğer maliyet hesaplarından (4) nolu bina payına isabet Kooperatif Alacaklarının tahsili konusunda Bodrum 1. İcra Dairesinin 2022/328 E. sayılı dosyası ile ... aleyhinde icra takibi yapıldığını, ... vekili tarafından 23.01.2022 tarihinde icra takibine itiraz edildiğini, itirazın iptali talebi ile Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada mahkemece görevsizlik kararı verildiğini,

yasal süresi içerisinde Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilen davada ise Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2023/657 Esas – 2023/521 Karar sayı, 11,07.2023 tarihli karar ile tekrar görevsizlik kararı verildiğini, Kooperatifler Kanununun 1. maddesinde 2004 yılında yapılan değişiklik ile kooperatifin şirket niteliğinde olduğunu, 6102 sayılı TTK’nın 124/1. maddesi ile de ticaret şirketi niteliğinin doğrulandığını, TTK.’nun 3. Maddesi hükmüne göre bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün iş ve işlemlerin ticari olduğunu,

bu davanın konusunun kooperatif faaliyetlerinden doğan alacaklarının tahsiline yönelik icra takibine itiraz nedeniyle itirazın iptali olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı kooperatifin dava konusu taşınmaza ait aidat giderlerinin ve inşaat katılım bedelinin, taşınmazı satın alan davalı 3. Kişiden tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; görevsizlik karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, davalının kooperatif üyesi olmaması, davalının tacir olmaması, davacı tarafça ortaklık ilişkisine dayanılmaması,

bu nedenlerle uyuşmazlıkta 1163 sayılı yasanın 99/1 maddesinin de uygulanma yerinin bulunmamasına göre mahkemece görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.