İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/984 K.2022/1140

İstem

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 10/07/2020 tarihinde davacıya ait Manisa Alaşehir Killik ve Serinyayla mevkilerinde bulunan üzümlerin konu edildiği üzüm satış sözleşmesinin imzalandığını davalının sözleşmeye aykırı davranarak müvekkilini yüklü miktarda maddi zarara uğrattığını, sözleşme gereği davalının üzümleri düz kese şeklinde keseceği ve ilçe tarımın belirlediği tarihten bir gün önce kesim yapacağı ve gerekirse iki üç kesim gerçekleştirileceği,

üzüm kalitesinde herhangi bir ayrım yapılmayacağı konusunda taahhütü olmasına rağmen üzümler arasında seçme yaptığını ve yalnızca çok iyi kalitede olduğunu gördüğü sarı üzümleri alarak gerisini bağda bıraktığını, Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/10 D.İş sayılı dosyasında zarar tespiti yaptırıldığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 70.000,00 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı yan süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, "1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK; 4/1-a, 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE, 2-HMK 20 maddesi gereğince kararın kesinleşmesi ve taraflardan birinin 2 haftalık yasal süre içerisinde usulen başvurması halinde dava dosyasının görevli Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine" karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, görevsizlik kararında görevsiz mahkemece yapılan usul işlemlerinin geçersiz olduğunun hüküm altına alınmamasının eksiklik teşkil ettiği, ayrıca görevsizlik kararında Manisa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu belirtildiğini, halbuki tarafların yerleşim yerinin Alaşehir ve Antalya olduğunu, 07.12.2021 tarihli dilekçelerinde de Alaşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu bildirdikleri halde Manisa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık tarımsal ürün satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince; davacının tacir sıfatına haiz olmadığı gerekçesi ile asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık tarımsal ürün satış sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin olup, her iki taraf için mutlak veya nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından ve davacı tarafın çiftçi olup tacir sıfatı bulunmamasından dolayı davaya bakmaya genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Öyleyse, HMK'nin 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usul (görev) yönünden davanın reddine ilişkin kararda usul ve esas yönlerden hukuka aykırılık bulunmamasına, davalı tarafça süresi içinde ileri sürülmüş yetki ilk itirazının bulunmamasına göre davalı tarafça yapılan istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.