İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1247 K.2025/1034

Davacı vekili, davalıya ait, fırın iş yerinde kurulu bulunan sayaçta 27.10.2022 tarihinde davacı şirket çalışanları tarafından yapılan sayaç okuma sırasında elektrik enerjisini Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin (EPTHY) 42. maddesine aykırı kullanım yaptığı tespit edilmesi üzerine, kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edilip, kaçak elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirildiğini, ancak davalı yanca herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu ileri sürerek.

1.084.355,58TL asıl alacak, 5.204,91TL işlemiş faiz, 936,88TL faizin KDV'si olmak üzere 1.090.497,37TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2022/15429 esas sayılı takip dosyasında, davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

MAHKEME

"Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, davaya konu icra dosyası, usul, yasa ve dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, gerekçeli, hükme ve denetime elverişli nitelikteki bilirkişi raporu ile; kaçak elektrik kullanımına ilişkin tutanaklara konu iş yerinin sahibi ve bu iş yeri nedeniyle elektrik abonesi olan davalının, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle davaya konu tutanağın düzenlenerek tahakkukun yapıldığı, davalı tarafça aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan tutanağın içeriği konusunda inkarda bulunulmadığı, abone olması yanında fiili kullanıcı olan davalının, davaya konu kaçak elektrik kullanımından sorumlu bulunduğu,

raporda bilirkişi tarafından yapılan ayrıntılı, gerekçeli, usul, yasa ve dosya kapsamına uygun tespit, değerlendirme ve hesaplamaların ilgili mevzuata, dosya kapsamına, hükme ve denetime elverişli nitelikte olup, ... davaya konu alacağın, kamu alacağı niteliğinde bulunmaması nedeniyle bilirkişinin raporunda avans faizi üzerinden ve KDV dahil olmak üzere yaptıkları hesaplamanın ilgili mevzuata uygun olduğu, her iki tarafın tacir olup, kaçak elektrik kullanımına konu yerin ticarethane nitelikli olması nedeniyle avans faizi niteliğinde işlemiş gecikme faizi ve işleyecek faiz talep edilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu,

bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar dikkate alınarak hüküm kurulmasının dosya kapsamı ile usul ve yasa hükümlerine uygun olduğu ... davaya konu alacağın, kaçak elektrik kullanımı iddiasından kaynaklanıp, uyuşmazlığın ve tahakkuk ettirilmesi gereken bedelin yargılamayı gerektirdiği, davacı tarafın dahi hesaplamayı usul ve yasaya uygun yapamadığı, alınan uzman bilirkişi raporu ile doğru hesaplamanın yapılabilmesinin mümkün olduğu, buna göre hükmedilecek bedelin bilirkişi incelemesi ile tespitinin gerekli olması karşısında alacağın likit olmadığı ve yargılamayı gerektirdiği göz önünde tutularak,

davacı tarafın icra inkar tazminatı isteminin reddi ile reddine karar verilen alacaklar bölümü yönünden davalı tarafça kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de, davacı tarafın reddedilen alacak bölümü yönünden kötü niyetli olarak icra takibini yaptığına ilişkin dosyada bir delil toplanmadığı ve davalı tarafın bu konudaki iddiasını kanıtlar hiçbir delili dosyaya sunmadığı, ... " gerekçesiyle,

"1-Davanın KISMEN KABULÜ ve davalının, davaya konu İzmir 20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15429 sayılı dosyasında borca ve ferilerine ilişkin itirazlarının kısmen iptali ile takibin;

267.325,22 TL kaçak elektrik bedeli, 1.052,59 TL gecikmiş gün faizi, 189,47 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 268.567,28 TL alacak ile işleyecek faiz yönünden; takip tarihinden tahsil tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık % 15,75 oranını geçmemek üzere TCMB genelgeleri doğrultusunda değişen oranlarda avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte devamına,

2-Davanın KISMEN REDDİ ile,

Davacı tarafın, 817.030,36 TL kaçak elektrik bedeli, 4.152,32 gecikmiş gün faizi, 747,41TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 821.930,09 TL'lik fazlaya ilişkin isteminin reddine,

3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı isteminin reddine," karar vermiştir.

BİLDİRİLEN İSTİNAF NEDENİ

Davacı vekili, yukarıda "istem" kısmında yer verilen iddialarına ek olarak, davacı şirketçe tahakkuk ettirilen faturalar doğru hesaplanmış olup EPDK mevzuatına uygun olarak düzenlendiğini, bilirkişi tarafından yapılan tespitin hatalı olduğunu, harici hat üzerinden yapılan kaçak kullanımlarda hat üzerindeki kurulu gücün dikkate alınarak hesaplama yapılacağını, yerinde yapılan kontrolde tespit edilen gücün toplamı 93,35 kw olduğu tesisat fırın olarak 3 vardiya kullanıldığı tespit edilmiş olduğundan 21 çalışma saati üzerinden hesaplama yapıldığı,

davacı şirket personellerince tespiti yapılan güç değerlerinde ve çalışma saati tespitinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamasına, karşın hükme dayana alınan bilirkişi raporunda 56,01 kw üzerinden 8 saat çalışma saati esas alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazların mahkemece değerlendirilmediğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik tüketimi nedeniyle davalı abone adına tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup; istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri ile kamu düzeni kapsamında Daire önüne gelen uyuşmazlık; davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekip gerekmediğinin belirlenmesine yöneliktir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30.05.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesinin (b) fıkrasında; gerçek veya tüzel kişilerin, "Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi," kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak tanımlanmış olup, kaçak elektrik enerjisi tüketimi halinde tüketim miktarının hesaplanmasına yönelik;

Aynı Yönetmeliğin 44. maddesinde ise;

“... (3)42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. ...”

Aynı Yönetmeliğin "Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre" başlıklı 45. Maddesinde de;

"(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

... (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. ..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda; tüm dosya kapsamı itibari ile, 27.10.2022 tarihinde fırın olarak işletilen davalıya ait iş yerinde, "baradan R-S-T-N kablo çekerek" kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin kaçak elektrik tespit tutanağı tutulduğu, tutanağa cihazların güç tespitine ilişkin tutanak ve bunlara ilişkin fotoğrafların eklendiği, kaçak tespit tutanağının davacı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, davacı tarafça davalı hakkında 1.084.355,58TL kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığı anlaşılmıştır.

Davalının eyleminin kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesinin (b) bendi kapsamında kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu kuşkusuzdur. Buna göre yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 44 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazların kaçak olarak beslenmiş olması nedeniyle, tüketilen elektrik enerjisinin sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir.

Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda; tutanakta toplam güç hesabında esas alınan cihazların işyerinde kurulu bulunan tüm cihazlar olduğu, günlük güç değerinin davalının "Elektrik Tüketim Endeksi" ve "elektrik tüketim faturaları" incelendiğinde yüksek bir değer olduğu, tespit tutanağı'nda belirtilen cihazlardan özellikle güç değeri yüksek klima ve benzeri olanların termostatlı olduğu,

belli bir ısıtma ve soğutma değerine ulaştığında elektrik çekmediği yada elektrikli fırın, hamur makinesi benzeri cihazların kullanıma, imal edilen ürün türüne göre yada ihtiyaç duyulduğunda kademeli çalıştığı, günlük 21 saat fabrika, hastane, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı çalışılan işyerleri için geçerli olduğu,

mahalle arasında az miktarda kişinin çalıştığı, eski tanımlama ile ticarethane, yeni tanımlama ile kamu ve özel sektör hizmetleri ile diğer abone grubundan perakende sözleşmesi bulunan bir iş yeri için hatalı olduğu kanaati ile tespit edilen güç 93,35 kw talep faktörü %60 Bağlantı Gücü 93,35x0,60= 56,01 kw, günlük çalışma saati 8 saat olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de.

Kaçak elektrik bedeli hesabının, mühür altındaki sayaçlardan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak tüketimin hesaplanması, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Öyle olunca rapor, bu haliyle hüküm kurmaya elverişli değildir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; öncelikle tutanağa dayalı olarak tahakkuk ettirilen borç sebebiyle tüm belge ve deliller toplanmalı, kaçak elektrik tespit tutanağına eklenen güç tespitine ilişkin tutanağın iş yerinde kurulu bulunan tüm cihazlara mı yoksa, harici hattan beslenen cihazlara ilişkin olduğu tespit edilmeli, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtlarının esas alınacağı gözetilerek yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, davacının kaçak elektrik kullandığı dikkate alınarak,

konusunda uzman bilirkişi ve/veya oluşturulacak bilirkişi kurulundan, davalı şirketin davacı taraftan isteyebileceği kaçak tahakkuk bedelinin tespiti noktasında, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde hesaplamayı içerir, Kanun yolu ve taraf denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Bu çerçevede, yukarıda belirtilen, kuşku ve duraksamaya yer olmayacak şekilde yargılamanın sonuçlandırılabilmesi için, gereken deliller toplanmaksızın ve değerlendirmeler yapılmaksızın karar verilmiş olduğu belirgin olup, açıklanan eksiklikler ikmal edilerek sonuca ulaşılması için 6100 sayılı HMK’nin 353/1-a.6 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.