İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/1811 K.2023/1464

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi ile Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı, eşi olan ...'in borçlusu bulunduğu senet nedeniyle davalı tarafından başlatılan icra takibi sırasında; takibin kesinleşmesi üzerine İİK 89 maddesi gereğince haciz ihbarnameleri gönderildiğini, tebligatlardan haberi olmadığı için kesinleşen haciz ihbarnamesi gereğince banka hesaplarına bloke konulduğunu, eşinin yüksek miktarda borçlandıktan sonra evi terk ettiğini, eşine karşı açtığı boşanma davasının derdest olduğunu, kendisinin davalıya herhangi bir borcu olmadığını ileri sürerek Marmaris 1.İcra Müdürlüğünün 2021/1729 sayılı takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARARLAR

Davanın ilk açıldığı Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; TTK'nun 4 maddesine göre davanın dayanağı icra takibine konu senet olmakla, davanın mutlak ticari dava olduğundan bahisle Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince; Davacının tacir olmadığı, İİK'nun 89 maddesine dayalı açılan özel menfi tespit davasında davacı 3. Şahıs ile davalı takip alacaklısı arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığı gibi ortada mutlak veya nispi bir ticari dava bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nun 2 maddesi uyarınca davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

İİK'nun 89/3. maddesinde "...İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; Dava, İİK.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla, ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2019/1500 Esas, 2019/4799 Karar sayılı kararı)

Açıklanan nedenlerle Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.