İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/429 K.2024/1170

Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi ile Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın, 2. el ayıplı araç satışına ilişkin menfi tespit davası olup aracın hususi araç, taraflar gerçek kişi konumunda olduğu, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından,

uyuşmazlığa Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılmaya devam edilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağının belirtildiğini, diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup,

30.6.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılındığını, somut olayda, talebin ileri sürülüş şekli itibariyle, davanın kambiyo senedindeki borçtan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşıldığından, davanın mutlak ticari dava olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince, her ne kadar görevsizlik kararı veren mahkemece, borçlu olunmadığının tespiti talep edilen araç satım bedelinden kalan 40.000,00 TL'lik miktar için düzenlenen senet nedeni ile işbu dava mutlak ticari dava olarak nitelendirilmişse de yukarıda açıklandığı üzere senedin, hesabına kısmi ödeme yapılan araç sahibinin eşi adına ve araç satışı üzerine yapılan ödeme sonrası kalan borç miktarı kadar düzenlenmiş olması ayrıca bu hususun görevsizlik kararını veren Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/02/2023 tarihli celsesinde beyanı alınan ... tarafından doğrulanması,

hem dosya içeriğinden hem de senet lehdarının duruşmada alınan beyanından, senedin araç satımından bağımsız düzenlenmediği ve araç satışına ilişik olarak düzenlendiği anlaşıldığından işbu davanın kambiyo senedinden kaynaklanan mutlak ticari davalardan olmadığının tespit edildiğini, mutlak ve nispi ticari davalardan olmayan işbu davaya yönelik karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK'nun 4. Maddesi; "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

6502 Sayılı TKHK'nun 3-(1) maddesi;

i) bendinde; "Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi," şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; Aracın kaydı "hususi" dir. Davalılardan birinin aracı davacıya mesleki veya ticari amaçla sattığına ilişkin iddia, savunma yahut dosyaya yansıyan belge ve bilgi yoktur.Dosyanın mevcut durumuna göre 6502 Sayılı Kanun düzenlemeleri uyarınca satıcı tanımına uygun araç satışının varlığı kabul olunamaz.

Davacı, senedin araç satış bedelinden kalan 40.000 TL için davalı ...'ın eşi ... lehine verildiğini iddia etmiş, davalı ... duruşmada, senedi ödemeye geldiklerinde aracın arıza yaptığını söylediklerini, kendisinin aracı teslim ederken herhangi bir sorunu olmadığını beyan etmiştir.

Dava, ayıp nedeniyle senet borcu olmadığının tespitine ilişkindir.

Taraflar tacir değildir. Araç satışı ticari işletmeleriyle ilgili değildir. Nisbi ticari dava değildir.

Senet lehdarının beyanından araç bedeli için düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bono, ...'nin beyanlarına göre mücerret borç ikrarı kabul olunamaz. Mutlak ticari dava değildir.

Uyuşmazlık genel hükümlere tabidir.

Açıklanan nedenlerle, Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.