İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/5331 K.2025/311

Alaşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Alaşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu uyuşmazlığın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, ticaret mahkemelerinin görev alanlarına giren uyuşmazlıklara bakma görev ve yetkisinin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu kararı gereği il mülki sınırlarında bulunması dolayısıyla Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince, dava dilekçesinde belirtildiğine göre, takip dosyasında çıkarılan 1., 2. ve 3. haciz ihbarnameleri üzerine, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince dava açıldığı, davacı ile takip dosyası alacaklısı ve borçluları olan davalılar arasında doğrudan bir kambiyo ilişkisi bulunmadığı, uyuşmazlığın davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkin olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair 06/11/2023 tarihli ve 2023/5228 esas 2023/6468 karar sayılı kararında, "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı" şeklinde karar verilmiştir.

Somut olayda; Dava, haciz ihbarnamesi nedeniyle menfi tespit istemidir. Dava Alaşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla ibaresiyle 15.2.2023 tarihinde açılmıştır. Alaşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi dava tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı olmadığından teknik anlamda gönderme kararı vermiştir. Merci tayini koşulları yok ise de her iki mahkemece el çekildiğinden sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Eldeki dava Ticaret Kanunu kapsamında uyuşmazlık değildir. Açıklanan nedenlerle, Alaşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.