İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1550 K.2024/809

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1(b-1/son) cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/08/2016 tarihinde ... Mah. ... Cad. ... Köprü geçişi .../... adresinde bulunan müvekkili ... A.Ş. ye ait olan ... şebekesinin davalı tarafından KDV dahil 32.294,28 TL, hasara uğratıldığını, hasara müteakip teknik personel ve müvekkili şirketin işlerini yapmakta olan taşeron şirket elemanları tarafından hasar yerinde tutanak düzenlendiğini, fotoğraflar çekildiğini, şirket tarafından gönderilen yazı ile alacağın tahsilinin davalıdan talep edildiğini, bugüne kadar herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar tarihleri itibariyle KDV dahil toplam 32.294,28 TL.' ninin hasar tarihinden itibaren değişen oranlardaki avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını davacı tarafın, zarar gördüğünü iddia ettiği ... şebekesi kablolarının bulunduğu ".... Mah. ... Cad. ... Köprü geçisi .../..." adresinde "... A.Ş.'nin" yüklenici/müteahhidi olduğu İzmir Tramvayı yapım işi nedeniyle çalışmalar yapıldığını, müvekkili şirketin, ...

A.Ş.'nin taşeronu olarak bu şirketin mühendisleri, kontrolörleri ve şantiye şeflerinin vermiş olduğu talimatlar ve yer göstermeleriyle tüm çalışmalarını yaptığını, müvekkili şirketin kendi insiyatifi ile hiçbir çalışmasının olmadığını,hasarın meydana geldiği iddia edilen yerde ... şebekesi kablolarının ...

AYKOME standartlarında yönetmeliklere ve teknik şartlara uygun olarak döşenmediğini ve yerleştirilmediğini , hasarın davacının kusuru ile meydana geldiğini , hasar bedelinin fahiş olarak talep edildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kablo sistemleri hasar tespit formu ,... Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı yazısı , Konak ve Karşıyaka Tramvayları Yapım İşine ait sözleşme, teknik şartname ve güzergah projeleri, tanık beyanı , Bilirkişi heyeti raporu, ek raporu , tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; hasarın 14/08/2016 tarihinde meydana geldiği, zarar ve failin öğrenildiği bu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin 27/12/2017 dava tarihi itibariyle dolmadığını ,direkler üzerine alınarak deplase edilen kabloların yüklenici ... A.Ş.’nin kazı ve toprak işleri taşeronu olan davalı ... Ltd.

Şti. çalışanlarının özensiz ve dikkatsiz olarak yürüttüğü kazı çalışmaları sırasında kepçe ile yere düşürüldüğü ve üzerinden paletli makine ile geçilerek hasar verildiği, haksız fiil hükümleri ve adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olduğu, davacının kablo tesislerine verilen hasarın malzeme bedeli + KDV dahil hasar tarihindeki USD/TL Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığının 31.494,67 TL olduğu,

davalının haksız fiilin meydana geldiği tarih itibariyle hiçbir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın temürrüde düştüğü " gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne 31.494,67 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 14/08/2016 tarihinden itibaren işleyeek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline fazalaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan resimlerin kazının yapıldığı alan ile ilgili olmadığı , çalışılan kısımda kabloların yer altında olduğunu , maddi olguların çarpıtıldığını , mahkeme bilirkişinin bu yanlı tespitleri nedeniyle maddi hataya düşüldüğünü , davacı tarafça tutulan taraflı tutanağın ,sunulan tarihi ve kaza yerine ait olup olmadığı belli olmayan fotoğrafların iddialarını ispata yeterli olmadığını , Mahkemenin aksi yöndeki gerekçesi ve ispat yükünün davalıya ait olduğuna dair hatalı değerlendirmesinin istinaf gerekçeleri olduğunu , davacı tarafça ticari faiz istenmesinin yasal olarak mümkün olmadığından bahisle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;fotoğrafların kazı yapılan alan ile ilgili olmadığı savunmasının ilk defa istinaf aşamasında dile getirildiğini, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında olduğu gibi muvafakatlarının olmadığını ,kabloların yeraltında olduğuna ilişkin iddianın gerçeklikten ve somut verilerden uzak olduğunu ,kazı çalışmalarının tamamen dikkatsiz ve özensiz yapıldığı gibi aykome yönetmeliği'ne de aykırı olarak yürütüldüğünü , iç ilişkinin davalının sorumluluğu yönünde etkisinin olmadığından bahisle istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, davacıya ait ... hatlarına davalı tarafından kazı dolgu çalışmaları sırasında zarar verildiğinden bahisle maddi tazminat isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermiş; bu karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Bilindiği üzere; 6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 6098 Sayılı TBK'nun 50/1 fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

Ayrıca, hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi gereğince maddi tazminatın kapsamı gerçek zarar ile sınırlıdır. Mal varlığına yönelik haksız eylemlerde gerçek zarar, mal varlığının haksız eylemden önceki durumuna gelmesi, bir başka anlatımla haksız eylem meydana gelmemiş olsa idi ne durumda olacak ise o duruma getirilmesi için gerekli olan tutardır. Bu durumda, mal varlığında meydana gelen fiili eksilmenin yanında haksız eylem meydana gelmese idi mal varlığın olacağı durumdur.

Somut olayda, dava dışı ...' nın ... A.ş’ye ihale ettiği “Konak ve Karşıyaka Tramvayları Yapım İşinde davalı ... Şirketinin Toprak İşleri Taşeron Sözleşmesi gereğince alt yüklenici olduğu , kazı ve dolgu işlerinin yapılmasını işini yüklendiği Konak – Karşıyaka Tramvay hattı işi kapsamında ... Cad. ... Köprü Geçişinde davalı şirketin İzmir Tramvayı yapım işi nedeniyle kazı ve dolgu çalışmaları yaptığı ,...

A.Ş. görevlilerince düzenlenen 24/08/2016 tarihli ‘Kablo Sistemleri Hasar Tespit Formu’nda. 14/08/2016 günü saat 09.30 sıralarında, ... Mah. ... Cad. ... Köprü Geçişi alanında çalışma yürüten ... Ltd.

Şti tarafından direklerdeki havai kabloların kepçe tarafından yere düşürülmesi ve paletli aracın kabloları ezmesi sonucu kabloların koparıldığı’ yönündeki hasar tespit formunun davalı şirkete ait iş makinesini kullanan operatörün imzalamaktan imtina ettiği , Alt Yapı Koordinasyon Merkezi' nin "çalışma güzergahı ile ilgili projelerin tüm altyapı kuruluşlarına iletilmesine ve çalışmaların etaplar halinde yapılacak teknik kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmasına, gerekli deplaselerin ilgili kurumların koordinasyonunda yapılmasının uygunluğuna " ilişkin kararına dayanılarak davacı ...

A.Ş.’ne ait 18 ayrı tüp içinde 216 ayrı fiber devresinden oluşan polietilen dış kılıflı fiber-optik kablo sistemini Tramvay çalışması yapılan Meles Çayı Geçiş Köprüsünün bulunduğu bölgede yeraltından sökülerek, geçici olarak direkler üzerine (havai hat olarak) alındığı , güzergahtaki 2400 metre kablonun davalının işletimindeki kepçe ile yere düşürmesi ve yere düşen kabloların üzerinde paletli makine ile çalışma yürütülmesinin hasarlanmasına neden olunduğu yönündeki kabule göre, karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafça cevap dilekçesinde dava dilekçesinde ekli olarak sunulan fotoğrafların dava konusu hasara ilişkin olmadığı yönünden bir savunma yapılmamış, genel olarak kabloların usulüne uygun döşenmemiş ve yerleştirmemiş olmasından kaynaklanan davacı kusuruna değinilmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan fotoğraflarda kazı yerinde kablolara zarar verilen alanda davalı Şirket'in adı yazan araçların olduğu ve kabloların direklerin üzerinde olduğu açıkça göründüğünden fotoğrafların çalışma alanlarında bulunan güzergahların deplase işlemlerinin yapıldığının ispatında yeterli delil olduğu kabulünde usul ve yasaya aykırılık bulunmaktadır.

Kaldı ki, kablonun yer altında olması halinde dahi davalı alanda kazı ruhsatının olduğunu, kazı güzergahındaki yer altı tesislerinin kazı planına eklenmesi için başvuruda bulunulduğunun ispat edilememiş olması nedeni ile davalının sorumluğunun bulunduğu açık olup, ihbar edilen ile davalı arasındaki iç ilişkide bu yükümlülüğün taraflardan birine ait olduğu savunmasının zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri sürülmesi mümkün değildir.

Sonuç olarak, Türk Borçlar Kanunu 52. maddesi gereğince zararın oluşumunda davacı şirketin müterafik kusurunun bulunduğunun ispat edilemediğinden , ... A.Ş.'nin usulünce deplase ettiği kablo yönünden yine usulünce belirlenen hasar bedelini hasara yol açan davalı şirketten istemesinin haklı olduğu kabul edilerek davanın kabulüne dair verilen karar Yargıtayın yerleşik içtihatlarına dosya kapsamına uygun olduğu gibi gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından ispata, sorumluluğa ve katışık kusura yönelen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Bunun yanında sözleşmede sorumluluğa yönelik hükümler davalı ile ihbar olunan arasındaki iç ilişkisinde önem ifade etmektedir. Başka bir anlatımla, müteselsil sorumluların birbirlerine olan rücu ilişkisinde önem ifade edecektir. Davacı zarar gören, üçüncü kişi konumunda olduğundan 6098 Sayılı TBK un 61 inci maddesi uyarınca davalının ve tüm sorumluların tamamı davacıya karşı yasa gereği zarardan müteselsilen sorumlu olup, davalı vekilinin bu yöne değinen tüm istinaf nedenleri de hukuka uygun bulunmamıştır.

Dava, tacirler arası haksız fiil sebebiyle alacak istemine ilişkin olup davacı,alacağın hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir. TTK’nın 3. maddesine göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

3095 sayılı Kanun’un 4089 sayılı Kanun ile değişik 2. maddesinin 2. fıkrasında “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir.” Davalı tacir olup, davacı tacirin ticari faaliyetine konu zararına avans faizi uygulanmasında kanuna aykırı bir yön bulunmadığından istinaf istemi tümden reddi gerektiği kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 562,00 TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 2.151,40 TL'den mahsubuyla, bakiye 1.589,40 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Artan gider avansının yatıranlara iadesine,

5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,