İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1000 K.2025/915

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

25.08.2022 tarihinde müvekkili ...'ın ... plakalı araç ile Özdere yolunda ilerlerken, sürücülüğünü ...'nın yaptığı ve ...'e ait olan ... plakalı araç ile şerit ve hız ihlali yaparak davacı ...'ın aracına çarptığını ve davacılardan her birinin ağır biçimde yaralanmalarına ve bedensel zarar görmelerine sebep olduğunu, ceza dosyasında davalı sürücü ...'nın trafik kurallarına aykırı hareket ederek kazanın oluşmasında tek ve tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacıların ağır şekilde yaralandığını beyanla davacı ... bakımından;

sürücü ... ve araç sahibi ...'den 10.000,00 TL maddi tazminatın sonradan arttırılmak üzere olay tarihinden işleyecek faizi birlikte müştereken ve müteselsilen araç tahsiline, ..., ... ve ... bakımından; sonradan arttırılmak kaydı ile her bir davacı için ayrı ayrı 10.000,00 TL ve toplamda 30.000,00 TL maddi tazminatın ve araç sahibi ve sürücü için olay tarihinden, davalı sigorta şirketi için ise temerrüt tarihinden ve temerrüt faiziyle işleyecek faizi birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... için 4.000.000 TL, davacılar ...,

... ve ...'a her biri için ayrı ayrı 2.000.000 TL olmak üzere toplam 10.000.000 TL manevi tazminatın ise olay tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davacı sürücü ve araç sahibi işletenden müştereken ve müteselsilen tahsiline, alacağın tahsili açısından davalı sürücü ve araç sahibi bakımından taşınır, taşınmaz ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın davalı ...'nın şeridinde meydana geldiğini, kaza anını gösteren kamera kaydı bulunmadığını, trafik kazası tespit tutanağının olayı tam yansıtmadığını, Yerel Mahkemenin ceza dosyası ile bağlı olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı ...'nın kusuru var ise kusuru oranında sorumlu olduğunu, kazada davalı ...'nın da ağır şekilde yaralandığını, kazaya karışan aracın davalı ...'ya ait olmayıp sadece kiralama yaptığı araçla seyir halinde olduğunu,

kiralanan araçlarda sigorta ve kasko bulunmak zorunluluğu olduğundan davalı ...'nın kullandığı aracın kasko şirketinin de dosyaya ihbar edilmesi gerektiğini, kazada davalı ...'nın kusuru bulunmamasına rağmen manevi tazminat talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, istenilen manevi tazminat miktarı fahiş olup sebepsiz zenginleşme niteliği taşıdığını belirterek davanın kasko şirketine ihbar edilmesine ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, maddi tazminat içeriğini oluşturan kalemlerin açıklanması için davacıya süre verilmesi gerektiğini, davacı tarafından davalı ... Sigorta AŞ'ne usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacı tarafından davalı ... Sigorta AŞ'ne yapılan başvurunun eksik evrak bildirimi olarak davacı tarafa iletildiğini, maluliyet tespiti yapılmadan davalı ...

Sigorta AŞ'nin hesaplama ve ödeme yapmasının mümkün olmadığını, kaza tarihi dikkate alındığında hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı delillerinin taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, ihtiyati haciz talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafın şirkete başvurusunu takiben yapılan hesaplama neticesinde ödemenin yapıldığını, yapılan ödemenin zararı karşıladığını, kusur oranlarının tespiti bakımından dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, yönetmeliğe uygun alınan raporlar uyarınca davacıların engel oranının %0 olduğu belirtildiğinden davanın reddi gerektiğini,

davacının zararı doğuran kusurlarının müterafik kusur indirimi olarak göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacılar tarafından yapılan giderleri ispatlar nitelikte bir belge sunulmadığından iş bu taleplerin reddi gerektiğini, davacının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi talebinin hukuka uygun olmadığını belirterek, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, aksi halde eksikliğin giderilmesi için davacıya kesin süre verilmesine, aksi kanaatte olunursa davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen 11/03/2025 tarihli ara kararda özetle;".. dava tazminat davası niteliğinde olup dava konusu edilen maddi ve manevi tazminat taleplerine yönelik alacağın varlığı ve miktarını belirlemenin yargılamayı gerektirdiği, İİK 257 vd. maddelerindeki ihtiyati haciz karar verilmesine ilişkin yasal koşulların oluştuğunun belirlenemediği incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine ..." karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; trafik kazası nedeniyle haksız eyleme dayalı olarak maddi ve manevi tazminat istemiyle açılan davada tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geldiğinin yasa gereği tartışmasız olduğunu, kusur raporlarında sürücü ...'nın tam ve asli kusurlu olduğunun açıkça tespit edildiğini, ceza mahkemesinin dosyasına gelen ATK kat'i raporlarında müvekkillerin tamamının hayat fonksiyonlarını ağır derecede tehlikeye atacak nitelikte yaralandıklarının tespit edildiğini, zorunlu olmadığı halde davalılar ... ve ... ile arabuluculuk sürecinin başlatıldığını, ancak ... ile anlaşma sağlanamadığını,

araç sahibi ...'e ulaşılamadığını, Yargıtay ve İstinaf Mahkemelerinin vermiş olduğu emsal kararları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucu yaralamalı trafik kazalarında İİK'nun 257. maddesi şartlarının oluştuğu ve ihtiyati haciz kararının verilmesi gerektiğinin vurgulandığını, ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesinin 11/03/2025 tarihli ara kararının kaldırılarak tedbir taleplerinin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacıların istinaf başvurularının usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli açılan dava ile birlikte istenilen geçici hukuki koruma tedbirinin reddinden kaynaklanmaktadır.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçeler ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, ara karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357 inci maddesine göre de, İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Bilindiği üzere; uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise 2004 Sayılı İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır.

Eldeki davada istem; haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminata (para alacağına) yönelik olup, ilk derece mahkemesince de bu yönde değerlendirme yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Ancak, 2004 Sayılı İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati hacize karar verebilmek için bir alacağın varlığı ve bu alacağın muaccel olup olmadığı önem taşımaktadır. Keza, aynı Kanun'un 258/1.maddesinde; "Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde belirtilen husus alacağın yaklaşık ispat kurallarına göre, ispatına ilişkin delil ve belgelerin sunulmasını gerektirir.

Somut olayda, 25/08/2022 tarihinde davacı ...'ın sevk ve idaresindeki, diğer davacıların da yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile davalı ... sevk ve idaresindeki davalı ...'e ait ... plakalı ara arasında meydana gelen ve davacıların yaralandığı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istenildiğine göre; davacıların alacağının 6098 Sayılı TBK un 117/2 inci maddesi uyarınca kaza tarihinde muaccel hale geldiği tartışmasızdır.

Ayrıca, kaza tespit tutanağı, sigorta ödemelerine ilişkin kayıtlar ile Menderes 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/672 Esas sayılı dosyası kapsamına göre; davacılar alacağı bakımından yaklaşık ispat gerçekleştiği ve davacıların ihtiyati haciz isteğinin İİK un 257 inci maddesi uyarınca yerinde olduğu belirlendiğinden; ilk derece mahkemesince takdiren teminat karşılığında hacizde ölçülülük kuralı kapsamında davalılar adına kayıtlı araç ve taşınmaz kayıtlarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerekirken, istemin tümden reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan, manevi tazminat isteminde zararın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereğince kısmi ve belirsiz alacak davası olarak açılmaya elverişli değildir.

Bu sebeple davacıların manevi zararlarına karşılık ihtiyati haciz taleplerinin tamamının tek kalemde istenebileceğinden göz önünde tutularak ihtiyati haciz talebinin kabulü, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince kısmen kabul-kısmen reddi veya reddine karar verilmiş olması ileride hükmedilecek olan manevi tazminat istemi için 6100 Sayılı HMK'nun 36/1-b bendi gereğince davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması niteliğinde görülemez.

Diğer bir anlatımla; ihtiyati hacizde verilen karar ne olursa olsun buna bağlı olmaksızın nihai kararda 22/06/1966 tarihli 7/7 sayılı İBK'da göz önünde tutularak manevi tazminatın hüküm altına alınması mümkündür.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekilinin usul ve yasaya uygun olan istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesinin 11/03/2025 tarihli gerekçeli ara kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden karar verilmesi suretiyle;

davacılar vekilinin ihtiyati haciz talebinin 2004 Sayılı İİK'nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden takdiren 5.000.000,00 TL alacağın %5 'i oranında nakdi yada gayri nakdi teminat üzerinden kabulüne, 5.000.000,00 TL'sı ile sınırlı olmak üzere davalılar adına kayıtlı olması halinde araç ve taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz kararının talep halinde 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine; ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.