İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/4104 K.2021/2734

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi ile Germencik Asliye Hukuk (asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi arasında oluşan yetki uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, rücuen alacağın tahsiline ilişkin takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davanın açıldığı Germencik Asliye Hukuk Mahkemesince HSK'nun 7.7.2021 tarihli 608 numaralı karar ilgi tutularak aynına TTK 'nun 4,513,16. maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği Aydın Asliye Ticaret Mahkemesince de , davanın sigorta poliçesinden kaynaklanmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin, sorumluya rücuen ilişkin olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK'nın 1472/1. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E. - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarih ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebilir.

Somut olayda; Davac ı sigorta şirketi , dava dışı sigortalısına ait park halindeki hususi araca davalıların sahibi ve sürücüsü olduğu araç tarafından çarpılması sonucu oluşan zararı sigortalısına ödemiştir. Sigorta şirketi ödediği bu tazminatı , kusurun bulunan davalılara rücu için eldeki davayı açmıştır. Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanmamaktadır. Sigorta şirketi , sigortalısına yaptığı ödeme ile onun haklarına halef olmuştur. Bu durumda, görev husus çözümünde sigortalı ile davalıların sıfatı, aralarında akti ilişki bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Davacı ... şirketinin , sigortalısına ödediği tazminat, haksız fiilden kaynaklanan alacağa ilişkin olduğundan, sigortalı ve davalıların sıfatı da gözetildiğinde uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, Germencik Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.