İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/4675 K.2022/14

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Kemalpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, alacağın rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptaline ilişkindir. Davanın açıldığı Kemalpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 5684 sayıllı Kanunu'nun 14/1. maddesi uyarınca ...nın zorunlu mali sorumluluk sigortasının yerine geçtiğinden, TTK' da düzenlenen işlerden olan sigorta davasının Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince de, davanın sigorta hukukundan kaynaklanmadığı rücu davası olduğu, davacının ödeme yaparak halefi olduğu gerçek kişi tarafından açılmış dava gibi düşünülmesi gerektiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK'nun 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nun 1472.maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği;

sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği;doğal olarak sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, 3 Temmuz 1944 tarihli ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. sayılı kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir." şeklindedir.

Somut olayda; Davalı ...'in sevk ve idaresindeki diğer davalı ...'e ait kamyon ile dava dışı ... hakimiyetindeki otobüse çarpması sonucu, yaralanan ...'e zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmaması nedeniyle davacı tarafından yapılan ödemelerin rücuen tahsili istenmiştir. Dava dışı ...'e .... dan ödeme yapılması ile davacı ...'un haklarına halef olmuştur. Dava dışı ... ile davalılar arasında akti ilişki bulunmadığından haksız fiile dayalı davanın Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, Kemalpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.