İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/975 K.2021/963

Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, muvazaaya dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesince, dava sıra cetveline itiraz olarak nitelendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş, davalının istinafı üzerine, İzmir BAM 17.Hukuk Dairesi'nin 2018/2573-2019/1891 Esas ve Karar sayılı istinaf kararı ile davanın muvazaaya dayalı tasarrufun iptali davası olduğu, muvazaaya ilişkin delillerin toplanıp değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrası Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.2.2020 tarihli 2019/576-2020/74 Esas ve Karar sayılı karar ile davanın kıymetli evrak niteliğindeki bonoya dayalı davalardan olduğu gerekçesi ile Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince, muvazaaya dayalı tasarrufun iptali davası olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21.maddesinin (ç) bendine göre de kesin yetki hallerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde olumsuz yetki uyuşmazlığı doğar. Yine 22.maddenin 2.bendine göre, iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde,görevli veya yetkili mahkemenin ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirleneceği şeklinde düzenlenmiştir.

HMK 21. ve 22. madde hükümlerine göre yargı yeri belirlenmesi için kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş karşılıklı görevsizlik/yetkisizliğe ilişkin iki mahkeme kararı bulunması ön koşuldur.

Somut olayda. Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar İzmir BAM 17.Hukuk Dairesi'nin 2018/2573-2019/1891 Esas ve Karar sayılı istinaf kararı ile davanın nitelemesi yapılarak esastan incelenmek suretiyle kaldırma kararı verilmiştir. Kararda mahkemenin görevli olmadığı konusunda bir niteleme yapılmamıştır.

Yargı yeri belirlenmesi yapılması için mahkemelerce kanun yolu incelemesinden geçmeksizin karşılıklı olarak verilmiş ve kesinleşmiş iki ayrı görevsizlik kararı bulunması şarttır. Eldeki uyuşmazlıkta İzmir BAM 17.Hukuk Dairesi'nin istinaf incelemesinden geçerek kaldırma kararı verildiğinden bu karar bağlayıcıdır. Yeniden görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir. Bu nedenle yargı yeri belirlenmesi koşulları oluşmamıştır.

Ne var ki, mahkemelerce görevsizlik kararı verilerek dosyadan el çekildiğinden, uyuşmazlığın sürümcemede kalmaması için yargı yeri belirlenmesi gerekliliği doğmuştur. Dava konusu ile ilgili nitelemede bulunmaksızın İzmir BAM 17.Hukuk Dairesi'nin bağlayıcı kararı doğrultusunda. Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.