İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/5925 K.2023/40

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, tazminat istemine ilişkindir. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi arasında HSK'nun 7.7.2021 tarihli 608 sayılı kararı ilgi tutularak karşılıklı olarak görevsizlik/gönderme kararları verilmiş, yargı yerinin belirlenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Somut olayda. Davalıya ait sahada beton santrali kurulması ve işletilmesi, beton santralinde kullanılacak malzemelenin davalıdan temin edilmesi kararlaştırılmıştır. Buna göre üretime konu miktar üzerinden 1 TL/m3+KDV bedel ödenmesi, ödeme başlangıcının her türlü izin ve ruhsatın alınması ile üretimin başlama koşullarına bağlanmıştır. Sözleşmenin fesihi, üretime başlanamaması halinde taşınmanın boş olarak teslimi kararlaştırılmıştır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 20.9.2022 günlü yazısına göre 30.3.2006 tarihi itibariyle sahanın terk edilerek ihalelik halde geldiği bildirildiğinden sahada faaliyette olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, aktif olmayan bir sahada beton santrali kurulup işletilmesi, santralde kullanılacak malzemenin davalı tarafından temin edilmesi, gerektiğinde dışarıdan da temin edilmesi, üretimden davalıya pay verilmesi, sözleşmenin henüz bedel ödeme yükümlüğünün başlamamış olması gözetildiğinde işletme sözleşmesi unsurlarının baskın olduğu, istenen tazminatın da santral kurulumuna ilişkin yapılan masraflara ilişkin olduğu hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde uyuşmazlığın işletme sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

HSK'nun 7.7.2021 tarih 608 sayılı kararı ile Ticaret Mahkemeleri kurulması ile mevcut Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin karar verilmiştir. HSK kararında, derdest dava dosyalarına hangi mahkemenin bakacağı konusunda açıklık bulunmamaktadır. Ancak anılan kararın 1.9.2021 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir. Bu durumda 1.9.2021 tarihinden önce açılan ve derdest olan dava dosyaları hakkında davanın görüldüğü mahkemesince görevsizlik ya da gönderme kararı verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-10 Esas 2019/401 Karar)

Açıklanan nedenlerle, Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.