İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/2853 K.2025/2451

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Çeşme 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Çeşme 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki temel ilişki satım sözleşmesinden kaynaklandığını, davacının mesleki ve ticari amaçla hareket ettiği ve tacir olan davalıya fatura karşılığı mal verildiği ve bu bedelin iadesi istenildiği uyuşmazlığın ticari ilişkiden kaynaklandığını belirterek İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince, her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir mahiyette bulunması gerektiğini belirterek Çeşme 2. Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nun 2/1.maddesinde ''Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 3. maddesinde, bu Kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerden sayıldığı, 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5. maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

TTK'nun 4.maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5.maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

TTK'nun 5. maddesinde'' Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda; Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, davalı hakkında icra takibi başlatmış, davalı ... tarafından Çeşme İcra Müdürlüğü'nün 2023/1532 numaralı icra takip dosyasına itiraz edilmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin odun-kömür satışına ilişkin olduğu, davacının esnaf kaydı bulunduğu, tacir olmadığı, davalının ise şirketinin bulunduğu ve tacir olduğu dosyadan anlaşılmaktadır. Bu kapsamda tarafların herikisinin tacir olmaması, davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın, HMK 2/1.maddesi gereğince, genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 19. HD 2015/15365 E2016/3253 K) Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Çeşme 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.