Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/609 K.2022/732

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ...., davacı müvekkilin eşi ...'ın eski eşi olup, boşanma sürecinde kendisinden almış olduğu kambiyo senedini Kayseri Genel İcra Dairesinin ... numaralı dosyası ile icraya konulduğu, borçlu ....'ın yaklaşık 4 yıldır eşiyle beraber Balıkesir'in Edremit ilçesinde yaşadığını bildiği halde ödeme emrini -borçlunun adres değişikliği yapmayı ihmal etmesini fırsat bilerek- İstanbul'da bulunan nüfusa kayıtlı eski adresine tebliğe çıkartıldığı,

tebligatın iade dönmesi üzerine Tebligat kanunu 21. Madde uyarınca 28.02.2019 tarihinde aynı adrese tebliğ ettirerek takibin borçlunun haberi olmaksızın kesinleştirilmesini sağlandığını, Davalı, aynı yöntemle, takip kesinleşir kesinleşmez 02.04.2019 tarihinde bu kez borçlunun eşi olan davacının mernis adresine 89/1 haciz ihbarnamesi göndermiş, tabligatın bila dönmesi üzerine 29.04.2020 tarihinde aynı adrese T.K 21 uyarınca tebligat yaptırmış, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri de aynı şekilde müvekkilim itiraz etme olanağı bulamadan kesinleştirilmiş, hemen akabinde müvekkilimin ...

A.Ş'de bulunan ... numaralı hesabına haciz işlemi uygulanmak suretiyle hesabında bulunan 34.799,78 T.L'nin tamamı icra dosyasına aktarıldığını, davacının asıl takip borçlusu ... 'a borçlu olma ihtimali bulunmadığını, Takip borçlusu ile davacının karı koca olmaları haciz ihbarnamesi gönderilmesi için yeterli bir neden olmadığını, Sırf karı koca olmak aralarında borç ilişkisi olduğunu gösterdiğini, davacı Kayseri Genel İcra Dairesinin ... numaralı dosyasında borçlu olmadığının tespiti, haksız olarak tahsil edilen ve davalı yararına sebepsiz zenginleşmeye neden olan paraların iadesi,

haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle uğramış olduğu maddi ve manevi zararların karşılığı olarak davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine, davalının dava değeri nispetinde banka hesapları, varsa trafiğe kayıtlı araçları ve taşınmaz mallarının kayıtlarına teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince. "Türk Ticaret Kanunu 5.maddesinin (3) (Değişik:26/06/2012-6335/2 md.) fıkrasında "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup ,bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

"Denilmektedir.Bu nedenle görevin kamu düzenine ilişkin olup resen nazara alınması gerektiği davaya ve takibe konu senedin bono niteliğinde olduğu, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; " Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/490 E, 2021/3037 K sayılı kararında “Davacı, davalının takibe koyduğu senedin teminat senedi olduğunu ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunduğundan, davada temel borç ilişkisine dayanıldığı anlaşılmaktadır.

O halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir. (Bkz. Aynı yönde HGK'nın 09.11.2016 tarih 2014/19-1241 Esas 2016/1033 Karar sayılı ilamı). Tarafların tacir de olmadıkları anlaşıldığından davaya bakma görevinin genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca.

6100 sayılı HMK’nın 353/1/a/3. maddesi gereğince, mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olarak davaya bakması gerekirken Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yargılama yapması karşısında, mahkeme kararının kaldırılarak yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemesince yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” denildiği görülmüş olmakla her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından kambiyo senedinden kaynaklı yapılan takip nedeni ile dava konusu olayda mahkememizin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş ise de,

dava konusu senedin boşanma sürecinde eski eşler arasında düzenlendiği, davacı ve davalının tacir olmadığı anlaşılmakla dava konusu talep yönünden mahkememizin ilgili içtihatta dikkate alındığında görevli olmadığı anlaşılarak görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir. (Benzer karar Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2018/3245 E, 2021/197 K sayılı kararı)." gerekçesiyle Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep merci tayinine ilişkindir.Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, takibe konu senedin bono niteliğinde olduğu gerekçesiyle davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, açılan davanın dava konusu senedin boşanma sürecinde eski eşler arasında düzenlendiği,

davacı ve davalının tacir olmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.Dosya kapsamından, talep dayanağı senedin kambiyo senedi vasfına haiz olduğu,

senet üzerinde açıkça teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmadığına göre, ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir (Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2017/6543 Esas ve 2017/4693 Karar sayılı ilamı).Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.