Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2023/92 K.2023/34

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme gereğince ... model ... motor ve ... şasi numaralı, ... plakalı ... marka ... tipi kanal kazıcı ve yükleyici cinsi iş makinesinin davacı tarafından 152.000,00TL bedel ile davalıdan satın alındığını, söz konusu iş makinesinin ayıplı olduğunu, davalı tarafın satış aşamasında bu ayıpları davacıdan gizlediğini, davacı tarafından iş makinesinde bulunan ayıpların öğrenilmesi nedeniyle derhal davalı tarafa ihtarname gönderildiğini,

Kayseri 13. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numarası ihtarname ile iş makinesinin ayıplı olduğunu belirterek davacı tarafından satış bedeli olarak ödenen 152.000,00TL'nin iadesi ile iş makinesini davalıya teslim etmeye hazır olduğunu bildirdiğini ancak davalının ihtarnameye rağmen satış bedelini iade etmediğini, iş makinesinin satış bedelinin davalının banka hesabına iki ayrı EFT işlemi ile gönderildiğini,

satış işlemi sırasında ayıpsız olduğu belirtilen iş makinesinin davacı tarafından çekici ile götürüldükten sonra aynı gün kullanılmak istendiğini ancak motorun üflemesi ve motordan ses gelmesi nedeniyle ... isimli servise götürülerek araç yeniden incelettirilerek servis raporu alındığını, söz konusu raporda aracın çalışmasında sorunlar olduğunu, motorda revizyonun yapılması gerektiğini, tekerleklerde birçok eksiğin bulunduğunu, kazıcı kısmının ısındıktan sonra yavaşladığını, silindirlerde yağ kaçakları olduğunu, kliması ve yol yürüyüş sisteminin çalışmadığın, bomunda arıza olduğunu,

bu eksiklik ve arızaların yapılabilmesi için kapsamlı bir tamirat görmesi gerektiğinin belirtildiğini, davacının servis tarafından yapılan araştırma nedeniyle iş makinesinin ayıplı olduğunu öğrendiğini ve derhal bu durumu ihtarname ile davalıya bildirdiğini, davacıya satılan iş makinesinde birçok eksiklik, hata ve ayıbın bulunduğunu, bu ayıpların göz ile yapılan incelemede görülmeyecek derecede gizli ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacının satış bedelinde ayıp oranında indirim talep ettiğini,

yapılacak yargılama neticesinde satış bedelinde ayıp olarak indirim yapılmasına karar verilerek davacı tarafından davalıya fazla ödenen şimdilik 1.000,00TL nin ihtar tarihi olan 04/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesince; " Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun anılan kararında derdest dosyaların görülmeye devam edileceğine dair devredilip devredilmeyeceği hususunda herhangi bir düzenleme bulunmadığı,

Kaldı ki eldeki davada 04/02/2021 tarihinde Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinde ikame edilmiş olup Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2021/98 E2021/229 K sayılı ve 01/03/2021 tarihli karar ile Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu belirtilerek usulden ret kararı verildiği, Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/297 E 2021/283 K sayılı ve 20/09/2021 tarihli kararı ile karşı görevsizlik kararı verildiği, dosyanın yargı yeri belirlenmesi için Kayseri Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği,

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi tarafından mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile görevli olduğuna karar verilmiş ise de dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesi görülmesi gerektiği sabit olup eldeki davanın HSK'nın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev çevresine dair kararından önce Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ikame edildiği, böylelikle dosyanın devrine bir engel bulunmadığı, davanın Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği," gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince. "Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlendiği ve Kayseri Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,

açıklanan nedenlerle mahkemenin yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak olmadığı, 01/09/2021 tarihinden önce açılan iş bu davanın mahkemenin görev alanı dışında kaldığı ve bu davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin iş bu davaya bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirildiği,

görevli ve yetkili mahkemenin Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği" gerekçesiyle Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden bahisle dosyanın Kayseri Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de Hakimler ve Savcılar kurulu kararında Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı alanının 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalara uygulanacağından bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiş,

verilen her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile “Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları, olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına.” karar verilmiştir.

Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.(T.C.Anayasası madde.37 )

Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. (T.C.Anayasası madde.142 )

Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.(Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde.6)

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.(6100 sayılı HMK madde.1)

Kanuni hâkim, görev ve yetkisi kanunla belli edilmiş olan mahkemenin hâkimidir. Dolayısıyla mahkemenin görev ve yetkisinin tayin edilmesi işleminin kanun ile yapılmış bulunmasıdır.

Yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yürürlükte bulunan kanunlar aracılığıyla görevi ve yetkisi belirlenmiş olan mahkemenin hâkimine, tabii hâkim denir. Bu çerçevede, tabii hâkim ilkesine uygunluğun sağlanması için, kanunla mahkemenin görev ve yetkisinin belirlenmesi işleminin yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yapılmış olması şarttır.

Tabii hakim ilkesi, kişilerin, hangi mahkeme önünde yargılanacaklarını kesin olarak bilmelerini mümkün kılmak, bağımsız ve tarafsız mahkemeler önünde yargılanma haklarını güvence altına almak, yargıya güveni sağlamak ve yürütmenin yargıya müdahalesini olabildiğince önlemek amaçlarına yönelmiştir. Bu ilke uyarınca herkes işlem veya eylem tarihinde tabi olduğu mahkeme ve hakim huzurunda yargılanma hakkına sahiptir.

(A.Ü.H.F. Adalet MYO Yargı Örgütleri )

Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı mercinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde; davanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararından önce açıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın gerçekleşmesi tarihinden önce açılmış olan bu davada doğal hakimlik ilkesi ve 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanacağı düzenlemesi gereğince uyuşmazlığın Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinde (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülmesi gerekir.

Nitekim aynı konuda Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2021/1672 Esas 2021/1483 Karar sayılı dosyası ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 2021/1939 Esas 2021/1732 Karar sayılı dosyalarından dolayı Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası Asliye Ticaret Mahkemesi olmayan ilçelerde Asliye Hukuk Mahkemesinin,

Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilip devredilmeyeceği hususunda oluşan görüş ayrılığının giderilmesine yönelik Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/02/2022 tarih ve 2022/1073 Esas 2022/2686 Karar sayılı ilamı ile Hakimler ve Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 Kararı ile yeni kurulan Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemeleri ile faaliyette olan Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bursa, Bakırköy, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun,

Şanlıurfa ve Trabzon Asliye Ticaret Mahkemelerinin Yargı çevrelerinin belirlendiği ancak hali hazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine dair bir düzenlenmenin mevcut olmadığı bu nedenle yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların istek üzerine veya doğrudan doğruya ya da gönderme kararıyla yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine imkan bulunmadığından Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 Kararı ile Müstakil Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri olmayan ilçelerde Asliye Hukuk Mahkemesinin,

Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyalarının görülmeye devam edilmesi gerektiği yönünde karar verilerek bu husustaki farklı uygulamaya son verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince, Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından dosyanın yargı yeri olarak tespit edilen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.