Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/2212 K.2024/1384

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile borçlu sıfatındaki ...'ya 2009 yılında takip başlatıldığını, İzmir 8.İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile takibin devam ettiğini, müvekkillerinin borçlu ...'nun oğulları olmak dışında dosya ile bir ilgisinin olmadığını, davalı takip alacaklısı tarafından müvekkillerine 16/08/2022 tarihinde İİK m.89/1 uyarınca birinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, adresten taşındığı için 20/08/2022 tarihinde tebligatın iade döndüğü,

davalı tarafça 21/2 maddesi gereğince aynı adrese tekrar ikinci haciz ihbarnamesinin gönderilerek muhtara tebliği ile kesinleştiği, daha sonra müvekkillerinin yeni taşındıkları binanın meskenini aldıktan sonra adres bildirimini gerçekleştirdiğini ve davalı tarafça gönderilen 31/10/2022 tarihili üçüncü haciz ihbarnamesinin yeni adreslerine tebliğ edildiğini, müvekkillerinin babasına karşı herhangi bir borcu olmadığı için taraflarına gönderilen haciz ihbarnamelerinin haksız ve yersiz olduğunu, İzmir 8.İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında takip borçlusu olan ...'ya borçlu olmadığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

İzmir 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelemesinde alacaklısının ... borçlusunun ... olduğu toplam 10.602,88-TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağının 25/09/2009 tarihli 10.000,00 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.

İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ...'ya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir.(Y19HD, 2019/1500 E. 2019/4799 K. Sayılı, 16/10/2019 tarihli ilamı, aynı yönde bkz. Kayseri BAM. 1HD 2022/609 E. 2022/732 K. Sayılı- 2023/261 E. 2023/152 K. Sayılı ilamları, Antalya BAM 5HD, 2022/3799 E. 2022/2728 K. Sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacılar tarafından İzmir 8. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu dava açılmış olup, davacılara haciz ihbarnamelerinin gönderildiği icra dosyasının incelenmesinde takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu yukarıda belirtilen ilamlarda belirtildiği üzere davaya bakmakta görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, görevin kamu düzeninden olması, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınarak mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince. "Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Vermiş Olduğu 2023/5228 esas 2023/6468 Karar numaralı ilamında ;''...

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına,

yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. '' denilerek 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.

Yukarıdaki içtihadı birleştirme kararı gözetilerek İİK 89/3 maddesi uyarınca açılan iş bu davada asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne karşı görevsizlik kararı verilmiştir." gerekçesiyle Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesince, takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu gerekçesiyle davaya Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, İİK 89/3 maddesi uyarınca açılan iş bu davada asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Dava, üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede; İİK.nun 89/III. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisi bulunmadığına ve görevli mahkeme, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.