Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1555 K.2025/1143

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin Kayseri'de profesyonel olarak gayrimenkul danışmanlığı hizmeti verdiğini, gayrimenkullerin alım-satım ve kiralanması için tanıtım, aracılık ve pazarlama faaliyetlerini yürüttüğünü, bu kapsamda dükkan sahibi ... tarafından verilen yetki ile Kayseri ili ... İlçesi ... Mahallesi ...

Caddesi ...ada ... parsel No:22-A adresindeki market işletmesi halindeki dükkanın tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin gerçekleştirildiğini, anlaşma uyarınca müvekkilinin üzerine düşen tüm iş ve işlemleri yerine getirdiğini ve hizmet sözleşmesi gereği ücrete hak kazandığını, akabinde davalı tarafın taşınmazın satışından vazgeçerek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini ve daha sonra müvekkili şirketi devre dışı bırakmak suretiyle taşınmazın devrinin yapıldığını, davalı tarafın sözleşmeden tek taraflı olarak caydığını,

sözleşme şartlarının davalıya hatırlatıldığını ve müvekkili şirketin hak etmiş olduğu hizmet bedelinin talep edildiğini ancak davalının hizmet bedeli ödemeyi reddettiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirketi deve dışı bırakarak taşınmazı devrettiğini, davalı tarafa ihtar çekildiğini ve dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurduklarını ancak herhangi bir sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davanın kabulü ile sözleşmeye aykırılıktan doğan alacaklarımızın hesap edilerek şimdilik 15.000,00-TL'nin muacceliyetinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında imzalanan satışa aracılık sözleşmesinde müvekkilinin tüketici sıfatına haiz olduğundan dolayı davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacı tarafça sözleşmede yapması vaat edilen iş ve işlemlerin bir çoğunun yerine getirilmediğini, davacı tarafça işletmenin fotoğraflanması ve ...sitesine yüklenmesi dışında başka bir çalışma yapılmadığını, müvekkili tarafından sorulduğunda ise çalışmaların devam ettiği yönünde cevaplar aldığını, geçen süre zarfında tek bir müşterinin dahi işletmeyi görmek için gelmediğini,

bu durumun davacı tarafça yeterli ve gereğince tanıtım ve reklamın yapılmadığının göstergesi olduğunu, müvekkilin satıştan vazgeçerek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini ve davacıyı devre dışı bırakarak taşınmazı devrettiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan gelen... tarihli cevabi yazıda da 11/05/2023 tarihinde müvekkilin işletmeyi terk beyanı verdiğinin görüldüğü ve bu hususun davacı tarafın iddialarını çürüttüğünü, taşınmazın satış bedelinin dava dilekçesinde belirtildiği gibi 1.100.000,00-TL değil 550.000,00-TL olarak ilanda kaldığını,

bu hususun davacı tarafın kötü niyetle hareket ettiğinin açık göstergesi olduğunu, öncelikle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli tüketici mahkemesine gönderilmesini, aksi durumda haksız, yersiz ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 1. Tüketici Mahkemesince; "Somut olayda taraflar arasında simsarlık sözleşmesi kurulduğu, sözleşme konusunun davalının işletmekte olduğu ticari nitelikteki bakkal işletmesinin devrine aracılık etmek olduğu, davacı şirketin ticari amaçla hareket eden tacir olduğu, davalının ise (Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/653 Esas sayılı dosyasındaki kayıtlara göre) gerçek kişi tacir olduğu, simsarlık sözleşmesi imzalandığı sırada bakkal işletmesine ait vergi kaydı bulunduğu, bu sebeple davalının da tüketici kapsamında olmayıp ticari amaçla işletmesini devretmek isteyen gerçek kişi tacir olduğu" gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince; "... Başkanlığı'nın 11/07/2023 tarihli yazı cevabına göre davalının 28/11/2022-11/05/2023 tarihleri arasında 2. Sınıf tüccar olduğu ve işletme esasına göre defter tuttuğu bildirilmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta davacı ticaret şirketi olup davalının tacir olduğuna ilişkin dosyaya yansıyan bir delil bulunmamaktadır. Mutlak ticari bir dava söz konusu olmayıp davalının tacir olmamasından dolayı nispi bir ticari uyuşmazlık da ortada bulunmamamktadır.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/1-(k) maddesinde, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiler "tüketici"; 3/1-(l) maddesinde ise, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemler "tüketici işlemi" olarak kabul edilmiş ve tüketici kanununun kapsamı esaslı şekilde genişletilmiştir.

Aynı kanunun 73/1. maddesinde “tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda” tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilirken; 83/2. maddesinde de “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez” hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlık, bir tarafı tüketici olan işlemden kaynaklanmakta olup, dava 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra açılmıştır. Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda görevli mahkeme, tüketici mahkemeleri olacaktır.

HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115. maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Eldeki davanın bir tarafı tüketici işleminden kaynaklandığı..." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket gayrimenkullerin alım-satım ve kiralanması için tanıtım, aracılık ve pazarlama faaliyetleri yürüttüğünü, bu kapsamda davalı tarafından verilen satışa aracılık yetkilendirme sözleşmesi ile davacı şirketin bünyesinde satış işlemlerine aracılık eden market işletmesi halindeki dükkanın tanıtım ve pazarlamaya faaliyetlerini gerçekleştirdiğini, anlaşma uyarınca davacı şirketin üzerine düşen tüm iş ve eylemleri yerine getirdiğini ve hizmet sözleşmesi gereği ücrete hak kazandığını ancak davalının taşınmaz satışından vazgeçerek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini,

akabinde müvekkili şirketi devre dışı bırakmak suretiyle taşınmazın devredildiğinin ortaya çıktığını ileri sürerek sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Şu halde eldeki dava, taraflar arasında kurulan simsarlık sözleşme konusunun davalının işletmekte olduğu ticari nitelikteki bakkal işletmesinin devrine aracılık etmek olduğu, davacının şirket, davalının ise simsarlık sözleşmesi imzalandığı sırada bakkal işletmesine ait vergi kaydı bulunduğu, bu sebeple davalının da tüketici kapsamında olmayıp ticari amaçla işletmesini devretmek isteyen gerçek kişi tacir olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, taraflar arasındaki uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.