Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1738 K.2025/1989

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/318 Esas ve 2024/561 Karar sayılı ilamı davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalının sigortalısına ait olan ... plakalı aracın ... tarihinde çarpışmaları neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı şirketin sigortalısı olan dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilin aracında oluşan değer kaybının sigorta şirketince aracın yaşı, kilometresi, poliçe limitleri dikkate alınmadan taraflarına 1.489,55 TL ödeme yapıldığını,

ancak söz konusu ödemenin gerçek değer kaybından çok uzak olduğunu belirterek gerçek değer kaybının Yargıtay kararları doğrultusunda belirlenmesini ve belirlenecek gerçek değere göre davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davanın zaman aşımı süresinin geçmiş olması ve belirsiz alacak davası olarak açılmasından dolayı düşmesinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacı hesabına 25/01/2023 tarihinde 1.489,55 TL değer kaybı bedelinin ödendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, teminat kapsamında değerlendirilmesinin gerektiğini, davacının başkaca hak ve alacağının kalmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "1-Davanın KABULÜ ile, 43.510,45-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 22/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiliyle davalıya verilmesine, ..." dair karar verildiği görülmüştür. Bu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili süresinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; istinafa konu kararın davacıya ait 34.110 kilometredeki ...model "..." marka araç için fahiş ve olağan dışı bir değer kaybı tespit edildiğini, 4 yaşında olan bu araç için toplam 45.000,00 TL değer kaybı tespit edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, rapora itirazlarının dikkate alınmadan ve ek rapor aldırılmadan hatalı ve hukuka aykırı rapor esas alınarak hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporunda, her ne kadar ... model kazalı aracın rayiç değerinin tespit edilirken;

kilometresinin ve aracın hasar aldığı bölgelerin dikkate alındığı söylense de kaza tarihi ... olup bilirkişi bu tarihteki rayiç değere tamamen kanaat usulü ile ulaşıldığını, kaza tarihi itibariyle esas alınan rayiç değer olağanın çok üstünde olduğunu, dosyaya ibraz edilen raporda ikinci el otomobil piyasasında yapıldığı iddia edilen araştırmanın dayanaklarının gösterilmediğini ve tespitin temellendirilmediğini, çelişkili ve şüpheli rapora itibar edilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, hasar alan tek kaporta aksamı "bagaj kapağı" olup başkaca bir karoseri hasarı mevcut olmadığını,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda fahiş bir tazminat meblağı belirlendiğini, kullanılan değer kaybı tespit yönteminin, hiçbir zaman kabul görmemiş, tavsiye edilmemiş, ilan olunmamış yahut bilimsel merciilerce çalışılmış bir yöntem olmadığını, hiçbir geçerliliği olmadığını, tespitin, reel kayıp üzerinden yapılacak ise de bunun kamu vicdanına uygun olması gerektiğini, netice olarak, hukuka aykırı kararın kaldırılması ile değer kaybı yönünden davanın reddine dair hüküm kurulmasını;

aksi halde, hakkaniyet ve hayatın olağan akışına uygun kaza tarihi itibarıyla güncel hesaplama yönteminin kullanılacağı, olay tarihindeki rayiç değerin dayanakları ile tespit edileceği, somut dayanağı bulunan ve denetlenebilir nitelikte yeni bir rapor üzerinden hüküm kurulmasını, kusur konusunda “kanun koyucu”nun iradesi raporların adli tıp kurumu nezdinde tanzim ettirilmesi yönündedir. buna karşın, istinafa konu karara esas rapor ile tek uzmanın inisiyatifine bırakıldığını, bu nedenle usul ve yasaya aykırı kararı istinaf ettiklerini belirterek arz ve izah edilen nedenlerle tehir-i icra taleplerinin kabulüne,

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 31/05/2024 tarih, 2023/318 Esas ve ve 2024/561 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın yukarıda belirtilen gerekçeler ve kamu düzeninden olan resen nazara alınacak gerekçelerle reddine, aksi halde müvekkil şirket lehine yeni bir hüküm kurulmasına karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince tarafların istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı zararı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile 43.510,45 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 22/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiliyle davalıya verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı sadece davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir.

Dolayısıyla davacının, maddi zararını ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... A.Ş.'den isteme hakkı vardır.

İlk derece mahkemesince makine mühendisi bilirkişiden alınan 15/02/2024 tarihli raporda özetle; davalı tarafından sigortalanan ... plaka sayılı araç sürücüsü araç takip mesafesini korumadığından seyir halinde önünde durmak zorunda kalan araca çarptığı için "K.Y.T.K.56/c ve Yön:107 (Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.)" tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, davalı yan tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu,

davacı yana ait araç sürücüsü...'ın ise kusurunun olmadığı,... tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasında davacının müterafik kusurunun olmadığı, davalı sigorta firması ... A.Ş. değer kaybı tazmini talep eden davacıya ait ... plaka sayılı araç için, değer kaybı tazminatı olarak 25/01/2023 tarihinde 1.489,55 TL ödediği, hasar tazminatı olarak 03/10/2022 tarihinde 22.037 TL ödemenin davacı yanın araç kasko sigorta firması ...

A.Ş.'ye yapıldığı, davalı yan tarafından dosyada mevcut "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta" poliçesi ... tarihli ... sayılı Resmi Gazete ile 2022 yılı için belirlenen teminat bedelinin araç başına 100.000,00 TL olduğu, davalı yan ...

A.Ş. tarafından dosya konusu trafik kazası dolayısıyla 23.526,55 TL ödeme yapıldığı, poliçeye göre araç başına maddi limit olarak 76.473,45 TL'lik pozisyon olduğu, dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre dört yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kaydının bulunmadığı, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 34.000 km olduğu, kaza öncesi serbest piyasa rayiç değerinin Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivi'ne göre 325.827 TL olduğu,

kazanın gerçekleştiği Ağustos 2022 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 415.000,00 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre (daha önce hasarsız olduğu değerlendirildiğinde) dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 370.000,00 TL olarak değerlendirildiği, dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı araçta ...tarihli kaza sonrası oluşan değer kaybı.

Değer Kaybı = Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 415.000,00 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 370.000,00 TL Değer Kaybı = 45.000,00 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 45.000,00 Toplam Değer Kaybı = 45.000,00 TL olduğu, ... tarihli kaza sonrası yapılan onarımların meydana gelen kaza sonrası değişmesi/onarılması gereken parçalar olduğu ve yapılan faturalandırmaların uygun olduğu değerlendirildiğinden bakiye hasar kaybının olmadığı, bakiye alacak değer kaybı yönünden.

Bakiye Alacak Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı Bakiye Alacak Değer Kaybı = 45.000,00 - 1.489,55 Bakiye Alacak Değer Kaybı = 43.510,45 TL olduğu ve sigorta poliçe limitinin mevcut bu meblağı karşılamaya yeterli olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Dosya kapsamında davacıya ait aracın hasar bedeli ve değer kaybı zararının ayrıca ikame araç zararının belirlenmesi amacıyla bilirkişiden alınan 15/02/2024 tarihli raporda davacıya ait araç bakımından 43.510,45 TL bakiye değer kaybı belirlenmesinin ve ilk derece mahkemesinin bu rakamı esas alarak davanın kabulüne kararı verilmesinin doğru olup davalının aksi yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ve reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf incelemesi sırasında istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ve istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme üzerine; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ... A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.