Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1878 K.2025/1936

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2023/317 Esas 2024/622 Karar sayılı kararına karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; ...tarihinde karşı taraf sigorta şirketince sigortalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın geri geri manevra yaparken sağ arka köşe kısımları ile müvekkiline ait park halindeki ... plakalı ... marka, ...model araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kazada müvekkiline ait araçta ağır hasar meydana geldiğini, ekspertiz raporunda 18.595,16-TL hasar oluştuğunu, kaza tespit tutanağında sigortalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, aracı park halinde olan müvekkilinin ise hiç bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, karşı tarafça,

araçta oluşan değer kaybının 10.972,64-TL gibi fahiş derecede düşük bir bedel olduğu iddia edilerek bu bedelin taraflarına ödendiğini ancak aracın rayiç piyasa bedelinin 600.000,00-TL civarında olduğunu, oluşan değer kaybının çok daha yüksek miktarda olacağını,

söz konusu zararın bilirkişilerce hesaplanması ve değer kaybına ilişkin yapılan 10.972,64-TL'lik ödemenin mahsubu ile davanın kabulü ile müvekkiline ait araçta kaza neticesinde meydana gelen zarardan ve onarımdan doğan şimdilik 100,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 07/05/2024 tarihli bedel artırım dilekçesiyle talebini 49.027,36-TL olarak belirlemiştir. Davalı vekili; müvekkili şirket tarafından, davacı tarafa 24/02/2023 tarihinde 10.972,64 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, borçlarının kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında maddi zararlarda araç başına kaza tarihi itibariyle azami 50.000,00-TL ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; somut olayda davacının davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı, sigorta şirketi tarafından 24/02/2023 tarihinde kısmi ödeme yaptığı, bu tarihin davalı... A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olarak kabul edildiği, davada araç değer kaybı zararından haksız fiil hükümlerine göre sigorta şirketi davalının sorumluluğuna hükmedilerek, davanın kabulü ile, davacının 49.027,36 TL miktarındaki araç değer kaybına ilişkin maddi tazminatının davalı... A.Ş. den temerrüt tarihi olan 24/02/2023'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ZMSS poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili; kaza nedeniyle davacı aracın sigortacısı ...

A.Ş'ye 18.595,15-TL, davacı ...'e 10.972,64-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, yargılama safhasında alınan hesap raporunun hatalı olduğunu, değer kaybı hesaplamanını Trafik Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan değer kaybı hesaplama formülüne göre yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda araçta önceden meydana gelmiş olabilecek hasarların araştırılmadan, tramer ve trafik kayıtları incelenmeden ve aracın kat etmiş olduğu yolun km cinsinden değeri hesaba katılmadan değer kaybı hesaplaması yapılmış olmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu,

hesaplama bedelinin fahiş boyutta olduğunu, raporun denetime elverişli olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun gerçek zarara ilişkin olduğunu, reel kaybın 20.000,00-TL olması gerektiğini, bilirkişinin rayiç değere oranla % 12 değer kaybı belirlemesinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketten dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren faiz talep edilemeyeceğini, mahkemece müvekkili şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu beyan ederek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddi talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak araçta meydana gelen hasar neticesinde oluşan değer kaybı talebine ilişkindir.

Bilindiği üzere, trafik kazasında sürücünün kusurlu olması halinde zarar gören maddi zararını 6098 sayılı TBK'nun 49 maddesi uyarınca sürücüden isteyebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Aynı Kanun md. 3 uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden de maddi zararın tazmini talep edilebilir.

Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir.

Dolayısıyla davacının, maddi zararını ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı... A.Ş.'den isteme hakkı da vardır.

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir rapor düzenlenmeli, alınan bilirkişi raporu gereğince araç perte ayrılacak ise değer kaybına yönelik talebin reddine;

aracın onarılması ekonomik ise aracın hasarsız ikinci el rayiç bedelinin, aracın hasarlı ikinci el bedelinin tespit edilerek, aracın hasarsız ikinci el rayiç bedelinden aracın hasarlı ikinci el rayiç bedelinin mahsubu neticesinde oluşan fark kadar değer kaybı tazminatına karar verilmelidir.

Somut olayda, makine mühendisi ... 21/04/2024 tarihli raporuna göre, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un %100 oranında kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunun ve toplam değer kaybının 60.000,00 TL olduğunun rapor edilmiş olduğu, hükme esas alınan raporun dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, olayın oluş şekline uygun düştüğü ve kaza sonrasında tutulmuş olan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu tespit edilmiş olup, davalı sigorta vekilinin aksi yöndeki istinafının yerinde olmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davacı taraf eldeki davada dava açılmadan önce 20/02/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapmış olup, 24/02/2023 tarihinde, 10.972,64 TL ödeme yapılmıştır. Mahkemece davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu maddi tazminatın tamamı yönünden 20/02/2023 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi doğrudur.

(Yargıtay 17. HD. 15/10/2020 tarih 2019/6477 Esas 2020/5698 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 17. HD. 16/05/2019 tarih 2016/9984 Esas 2019/6211 Karar sayılı ilamı) Bu nedenle davalı sigorta şirketi vekilinin faize dair istinaf başvuru sebebi yerinde değildir.

Yukarıda izah edilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, araç değer kaybının Yargıtay yerleşik uygulamalarına uygun yöntemle hesaplandığı anlaşılmakla, davalı... Aş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.