Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/486 K.2026/562

Yukarıda esas numarası yazılı dosya re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Ltd. Şti ile davalı arsa sahipleri arasında "Kayseri ili, ... ilçesi, ...

Mah.... ada, ... parsel"de kain arsa üzerine bina yapılması için K.K.İ.S imzalandığını, bu sözleşmeye göre dava dışı yüklenici, anılan parselde imalata başlamış ve inşaatın tamamlandığını, dava dışı müteahit firma ile mobilya işlerinin yapımı karşılığında anlaşma yapıldığını, sözleşme gereğince binadaki tüm iş ve işlemler müvekkili tarafından yapılmış ve teslim edilmiş olup binanın da daire sahipleri tarafından kullanılmaya başlandığını, hal böyle olmasına karşın müteahit firmadan dairelerin devri ve bakiye alacak olan 400.000,00 TL'nin ödenmesi talep edilmiş ise de, bu talebe karşı olumlu bir dönüş yapılmadığını,

müvekkilinin edimini yerine getirdiği de sabit olduğundan müvekkiline haklarının teslim edilmesi gerektiğini belirterek davanın kabulünü, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince; "...dahili davalı şirket ile birlikte tacir sıfatına haiz olmayan davalı ve dahili davalı arsa maliklerine karşı birlikte açılmıştır.

Davalı arsa malikleri tacir sıfatına haiz değil ise de ve aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, (davalı arsa malikleri yönünden asliye hukuk mahkemelerinin) diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa;

sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usulüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

(Yargıtay Kapatılan 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/7478 Esas 2016/9003 Karar sayılı ilamı) Mahkememizce de aynı görüş benimsenerek tacir olmayan davalı ve dahili davalı arsa sahipleri yönünden de davacı zararının aynı olaydan doğduğu kabul edilerek ve davaların birlikte görülmesinin zorunlu olduğu kabul edilmek suretiyle tüm davalılar yönünden davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine..." şeklindeki gerekçesiyle Kayseri Nöbetçi Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince ise; "...ek dava açmak suretiyle taraf teşkilinin sağlanması gerekirken mahkemece davacı vekiline dava dışı arsa sahipleri ile yükleniciyi davaya dahil etmek üzere süre verilmesi ve davacı vekilince ..., ..., ..., ... Ltd. Şti.'nin davaya dahil edilmesi mümkün değildir. Nitekim yukarıdaki emsal kararlarda da açıklandığı üzere, hukuk sisteminde dahili davalı şeklinde bir müessese olmayıp eldeki davanın tek davalısı ...'tir.

Hal böyle iken, eldeki davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, kaldı ki istinaf incelemesinde kamu düzenine yönelik inceleme kapsamında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsiz olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılmadığından Mahkememizin görevsiz olması ve davaya bakmaya Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeni ile davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereği usulden reddine,

mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın merci tayini için Dairemize gönderildiği görülmüştür.

Uyuşmazlık; merci tayinine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava, arsa sahibine karşı açılan yüklenicinin temlik işlemine dayalı tapu iptal ve tescil davasıdır.

Yapılan incelemede. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/1323 Esas 2025/1032 Karar sayılı ilamı ile "...mahkemece, dava dışı arsa sahipleri ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı olduğundan öncelikle taraf teşkilindeki eksiklik tamamlanmalı, çekişme arsa sahipleri ve yüklenici de taraf olduktan sonra onun da huzuru ile görülüp sonuçlandırılmalıdır.

Eksik taraf teşkili ile istemin yazılı olduğu şekilde reddinin yerinde olmadığından" gerekçesiyle Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı kaldırılmış olup, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı doğrultusunda öncelikle taraf teşkilinin sağlandığı, taraf teşkilinden sonra görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verildiği, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de, hukuk sistemimizde dahili davalı müessesesi bulunmadığından.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/4138 E. 2021/5083 K. Sayılı ilamı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/2510 E. 2020/4109 K. Sayılı ilamı aynı yöndedir.) ek dava açmak suretiyle taraf teşkilinin sağlanması gerekirken mahkemece davacı vekiline dava dışı arsa sahipleri ile yükleniciyi davaya dahil etmek üzere süre verilmesi ve davacı vekilince ..., ..., ..., ... Ltd. Şti.'nin davaya dahil edilmesi mümkün değildir.

Nitekim yukarıdaki emsal kararlarda da açıklandığı üzere, hukuk sisteminde dahili davalı şeklinde bir müessese olmayıp eldeki davanın tek davalısı ...'tir.

Kaldı ki istinaf incelemesinde kamu düzenine yönelik inceleme kapsamında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsiz olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılmadığını, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince işin ticari iş olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, BAM 4. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında mahkemenin görevsiz olduğu konusunda herhangi bir karar verilmediği,

davanın temelini kat karşı inşaat sözleşmesine dayanması ve mutlak ticari dava olmaması sebebiyle davaya bakmakla Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.