Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/2731 K.2022/2667

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekilini dava dilekçesini özetle; Davaya konu ... Bankasına ait, ... seri nolu ... vade tarihli 264.600,00 tl bedelli çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için davalı şirket veya çeki ibraz eden 3. Kişiler aleyhine ödeme yasağı konmasını ve icra takibine konu edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Somut uyuşmazlık yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde, İİK 72/2 mad. kapsamında çekin, taraflar arasındaki alım satım ilişkisi nedeniyle verildiğini gösterir yaklaşık ispatı sağlayıcı delil olmadığından davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin İİK'nın 72/2 mad. gereğince REDDİNE ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu ARA karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin gübre ticareti ile davacının zirai faaliyetlerle iştigal ettiğinin ticari ve meslek odası kayıtlarıyla sabit olduğunu, dava dilekçelerinin ekinde sunulan alış faturası bedeli ile senet bedelinin küsuratına kadar aynı olmasının dava konusu senet ile fatura konusu ticaret arasındaki illiyet rabıtasının varlığına delalet ettiğini, davalı şirketin iştigal alanı olan gübre ticareti haricinde senet tanzim edemeyeceğini, iştigal alanı haricindeki bir hukuki işlem nedeniyle davacıdan senet teslim alınmayacağını,

dava konusu senedin bedeli ile fatura tutarının aynı olmasının gerçeği karşısında senet ile fatura konusu ticaret arasındaki illiyet bağı hususunda yaklaşık illiyet karinesinin gerçekleştiğinin kabulünün gerekeceğini, bu kapsamda ilk derece kararının aksine dava konusu senedin fatura konusu ticareti nedeniyle davalı şirkete verilmiş olabileceğinin ihtiyati tedbir talebi değerlendirilirken kararın yerinde gözetilmesi gerektiğini, dava dilekçelerinin ekinde sunulan Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.

İş sayılı dosya muhteviyatına göre davalı şirketin onlarca kişile sahte gübre satmak suretiyle mağdur ettiğinin anlaşıldığını, davacının ihtiyati tedbir karının uygulanması halinde davalının uğraması muhtemel zararlarına karşılık mahkemece takdir edilecek teminatı yatırmaya hazır olduğunu, taraflarınca aynı gerekçelerle bir başka tarla sahibini temsilen davalı şirkete karşı açmış oldukları Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/866 Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması gerektiğini,

davalı şirketin satmış olduğu gübreler üzerinde Tarım Bakanlığı tarafından yapılan incelemeler neticesinde toplatma kararı alınmış olduğunu, yerel mahkemece tedbir kararı verilmemesi halinde bu durumun çek kanunu gereğince ilgililer aleyhine cezai yaptırımları olacağını, paranın ödenmesi durumunda iadesinin mümkün olmaması tehlikesinin bulunduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi veya geç verilmesi durumunda ihtiyati tedbir kararı ile amaçlanan hukuki faydanın elde edilemeyeceğini, davalı şirketin tahsilat aşamasından sonra her türlü şekilde mal kaçırabileceğini, davalarının başlamamdan sonuçsuz kalacağını,

tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından verilen 24/10/2022 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının istinafen kaldırılmasını, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Derdest dava, dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesi ile, öncelikle davaya konu ... Bankasına ait ... Seri nolu, ... vade tarihli 264.600,00 TL bedelli, keşidecisi "... " LEHDARI (DAVACI) "..." olan ve ciro yoluyla davalıya verilen çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde davacı müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için davalı şirket ve/ veya çeki ibraz eden 3.kişiler aleyhine ödeme yasağı şeklinde ve ayrıca icra takibine konu edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme, 24/10/2022 tarihli gerekçeli ara karar ile, yaklaşık ispat koşulunu sağlayıcı yeterli delil olmadığından bahisle söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiş, davacı vekili iş bu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.

İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş ara kararda yazılı hususlar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde: davanın, dava konusu çekten dolayı icra takibinden önce açılmış menfi tespit davası olduğu,

mevcut dosya kapsamına sunulan deliller,tespit dosyası/bilirkişi raporu ile mevcut tüm dosya kapsamı birlikte gözetildiğinde, davacının söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü için yasaca aranan, gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların bulunduğu sonucuna varılmıştır.Zira burada yasaca aranan kesin bir ispat olmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğu,ancak mahkemece yanılgılı sebep ve gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin tümüyle reddine karar verilmiş olması nedeniyle istinaf edilen ara kararının yasa ve dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf edilen ara kararın kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b.2 gereğince düzeltilerek yeniden bir karar verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.