Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/303 K.2022/328

Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/09/2021 tarih ve 2020/777 Esas - 221/657 sayılı kararı davacılar vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacıların Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından suça konu olan 30/11/2019 tarihinde 515 adet büyükbaş hayvanın bakımı ve gözetimi hususunda yediemin olarak görevlendirildiklerini ve 16/09/2020 tarihinde yedieminlik görevlerinin sona erdirildiğini, davacıların yediemin olarak görev aldıkları 290 günlük süreçte 515 adet büyükbaş hayvanın bakım ve gözetimi için gerekli olan tüm masrafların (besi yemi, saman, küspe, veteriner gideri, işçi ücreti, elektrik ve su gideri vs) kendilerinin karşıladığını,

ayrıca davacıların bu süreçte herhangi bir yediemin ücreti almadıkları gibi yedieminlik görevi nedeniyle kendi işletmelerinde de ticari faaliyetlerine devam edemediklerini ve ticari kazanç da sağlayamadıklarını, 515 adet büyükbaş hayvanın bakım ve gözetimi için yaklaşık 7.000.000,00-TL'lik masrafı kendilerinin karşıladığını, suça konu edilen ve mahkeme kararıyla el konulan büyükbaş hayvanların Mahkeme/Savcılık makamı kararıyla davacılara yediemin olarak teslim edildiğini, davacıların devletin resmi kurumları tarafın verilen bu görevi bütün hukuki ve cezai sorumluluklarıyla birlikte başarılı bir şekilde yerine getirdiklerini,

ancak davacıların bunun karşılığında yapılan masrafların ödenmesi konusunda muhatap bulamadığını, davacıların yapmış olduğu masraf kalemlerinin sığı besi yemi, arpa küspesi, saman, elektrik ve su gideri, işçilik (çoban) ücretleri, (Hayvanların bakımı için 15 çoban, sağlık kontrolleri için veteriner hekim ücreti ve ilaç gideri) olduğunu, işbu masraf kalemlerinin kimisi için fatura alabildiklerini, kimisi için fatura alınamadığını, 515 adet büyükbaş hayvanın 290 günlük bakım masraflarının ne olabileceği konusunda fiyat araştırması yapılmasını talep etmiş olmakla,

515 adet büyükbaş hayvanın bakım ve gözetimi için yapmış olduğu masraflar nedeniyle uğramış oldukları zarar ve 290 günlük yedieminlik ücreti yönünden şimdilik 350.000,00-TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığını, öncelikle davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın kendilerine ve müştekilere birlikte bırakılan hayvanların bakım ve beslenme masraflarını kalem kalem saymak suretiyle tazminini talep etmiş ise de bu taleplerinin yersiz olduğunu, davacılar tarafından sunulan fişlerin hayvanların bakımında kullanılıp kullanılmadığının belli olmadığını, ayrıca oldukça fahiş olduğunu, ibraz edilen fatura/fiş ve belgelerin farklı isimlerin elle yazdığını,

ticari kazanç elde edemediklerinden bahisle ticari faaliyetlerine devam edemediklerini belirtmiş iseler de bu hususunda araştırılması gerektiğini belirterek öncelikle görev ve husumet yönünde itirazlarının kabulü ile açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda,her ne kadar davalı olarak Adalet Bakanlığı hasım olarak gösterilmiş ise de Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/608 esas sayılı dosyasında devam eden ceza yargılaması sonucunda yediemin ücreti ile bakım ve muhafaza giderlerinin tahsiline ilişkin hükmün mahkumiyet halinde sanıklar aleyhine kurulacak, beraat halinde ise hazine üzerinde bırakılmasına karar verilecek oluşu,

yapılan ceza yargılamasında Adalet Bakanlığı'nın herhangi bir taraf sıfatının bulunmaması nedeniyle davacıların talep edebileceği yediemin ücreti ile kendilerine teslim edilen büyükbaş hayvanların bakımı ve muhafazası için yapmış oldukları masraflardan kaynaklanan alacağa ilişkin davanın Hazine'ye karşı açılması gerektiği " gerekçesiyle davanın 6100 sayılı H.M.K.nın 114/1-d. ve 115/2. maddeleri gereği dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

İşbu kararı davacılar vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

30.11.2019 tarihinde davalı taraf ile davacılar arasında şifahi olarak saklama sözleşmesi kurulduğunu, davacıların saklayan taraf olarak yer almakta, Adalet Bakanlığı'nın ise saklatan (vedia veren) taraf olarak yer aldığını, davacıların davalı taraf ile şifahi olarak 30.11.2019 tarihinde yapmış olduğu saklama sözleşmesi çerçevesinde üzerine düşen bütün edimleri yerine getirdiğinin sübut bulduğunu, davalı tarafın iş bu sözleşme çerçevesinde ücret ve masrafların ödenmemesi şeklinde olan kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmeyerek davacıları zarara uğrattığını,

oluşan zararın yanı sıra yerel mahkemenin husumet yokluğu nedeniyle davayı reddetmesinin davacıların maddi ve manevi kaybını daha da artırdığını belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve esasa ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılması için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava, dolandırıcılık ve sahtecilik iddiasıyla Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatıyla el konularak davacıya yediemin olarak teslim edilen hayvanlara yönelik barınma ücretinin ve masraflarının tahsili istemine ilişkindir.

Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyle Sulh Ceza Hakimliğince hayvanlara el konularak davacıya yediemin olarak teslim edildiğine göre, davacı ile Maliye Hazinesi arasında akdi bir ilişki kurulduğunun kabulü gerekir.

Dolayısıyla davacıya karşı, Maliye Hazinesi akdi ilişki nedeniyle, diğer dava dışı hayvan sahiplerinin ise vekaletsiz iş görme hükümleri gereği barınma ücretinden sorumlu olma ihtimallerinin bulunduğu, dava tarihi itibariyle Maliye Hazinesine husumet yöneltilmesi gerektiği halde Adalet Bakanlığı'na karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmüş, davacıların istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2010/9460 Esas 2011/4177 Karar) Bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davacı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.