Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/44 K.2022/132

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 06/10/2021 tarih ve 2021/382 E - 2021/839 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı müflis Kooperatif,13/10/2020 tarih 2019/599E.-2020/548K. Sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini,iflasın ise Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ...

İflas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, iflas idare memurlarınca düzenlenen sıra cetveli usul ve yasaya aykırı olduğunu, sıra cetveli yapılmasındaki usulün 2004 sayılı İİK’nun‘Adi ve Rehinli Alacakların Sayısı’ başlığı ile 206. maddesinde düzenlendiğini, sıra cetvelindeki birinci sırayı işçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak etmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatları,işverenlerin,

işçiler için yardım sandıkları veya sair yardım teşkilatı kurulması veya bunların yaşatılması maksadıyla meydana gelmiş ve tüzel kişilik kazanmış bulunan tesislere veya derneklere olan borçları, iflâsın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş olan ve nakden ifası gereken aile hukukundan doğan her türlü nafaka alacakları oluşturduğunu,ikinci sırayı, velâyet ve vesayet nedeniyle malları borçlunun idaresine bırakılan kimselerin bu ilişki nedeniyle doğmuş olan tüm alacakları oluşturduğunu,

üçüncü sırayı ise özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklar ve dördüncü sırayı ise imtiyazlı olmayan diğer bütün alacaklar oluşturduğunu, sıra cetvelinin birinci sıra alacaklarının birincisinde yer alan ...’ın davalı müflis kooperatif ile arasındaki ilişki vekil-müvekkil ilişkisi olup söz konusu ilişki işçi-işveren ilişkisine dayanmadığından adı geçen şahsın birinci sıra alacaklısı olarak yer almasının mümkün olmadığını,sıra cetvelinin birinci sıra alacaklarının üçüncü sırasında yer alan ... vekili Av. ...’in alacağı da yine aynı şekilde imtiyazlı bir alacak olmadığını,

sıra cetvelinin birinci sıra alacaklarının dördüncü sırasında yer alan ... isimli şahsın 2017-2018-2019-2020 yıllarına ait maaş alacağı için toplam 108.500,00-TL tutarındaki talebi müflis Kooperatifin de kabul beyanı ile tamamen kabul edildiğini, Oysa ki davalı müflis Kooperatifin defter ve kayıtlarının incelenmesi ile,

bu alacakların belirlenmesi gerektiğini, hiçbir çalışanın 4 yıl boyunca maaş almaksızın çalışmasının hayatın olağan akışına, hakkaniyete, kamu düzenine aykırı olacağını, sıra cetvelinde yer alan dördüncü sıra alacakları arasında yer alan şahısların birçoğu davalı müflis Kooperatifin halen üyesi konumda olan kişiler olduğunu, dördüncü sıra alacakları arasında yer alan kişilerin birçoğu davalı müflis Kooperatife iflas tarihinde üye olup halen de üyeliklerinin devam ettiğini, buna rağmen davalı müflis Kooperatifçe bu kişilere hileli olarak bono verilmiş olduğunu,

karşılıksız bonolara dayanarak hak talebinde bulunulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu kişilerin sıra cetvelinden çıkartılmaları gerektiğini, karşılıksız çıkma ihtimali bulunan bu alacakların iflas masasındaki alacak kayıtlarının iptali ile sıra cetvelinden çıkartılmaları gerektiğini belirterek, sıra cetveline itiraz ettiklerini, sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, öncelikle davacı tarafın itirazlarının yasal süresi içerisinde yapılıp yapılmadığının tespitini ve süresinde yapılmadığının tespiti halinde itirazlarının usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkeme kararında; "... Dava, müflis kooperatifin iflas dosyasında oluşturulan sıra cetvelinde yer alan bazı alacaklıların çıkartılarak sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesi talebine ilişkindir. Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/599E.2020/548K.sayılı ilamı ile 13.10.2020 tarihinde müflis ... Konut Yapı Kooperatifinin iflasına karar verilmiştir. Kayseri Genel İcra Dairesi ... iflas dosyası ile iflas masası oluşturulmuş ve bu masa temsilcileri tarafından sıra cetveli hazırlanmıştır.

Toplanan deliller, dosya kapsamı, İflas dosyası içeriği dikkate dava dilekçesi dikkate alındığında, davacının, başkalarının alacağına ve onlara verilen sıraya itiraz ettiği anlaşılmıştır. İflas masasının bu davalarda taraf sıfatı bulanmamaktadır. 2004 sayılı İİK'nun 235/2. maddesindeki "itiraz eden talebinin haksız olarak red veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır.

Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar." hüküm gereğince davanın, alacağına ve sırasına itiraz edilen alacaklıya karşı açılması gerekmektedir. Taraf sıfatı dava şartlarından olup resen dikkate alınması gereken bir husustur.

Davalının pasif husumet ehliyetinin yokluğu nedeniyle davacının açtığı davasının usulden reddine, karar vermek gerekmiş, 2004 sayılı İİK'nun 235/2. maddesinde "itiraz eden talebinin haksız olarak red veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır.

Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar." hükmü dikkate alınarak davalının pasif husumet yokluğu nedeniyle, davacının açtığı davasının usulden reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/382 E. 2021/839 K. sayılı 06.10.2021 tarihli kararı ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, verilen bu kararın usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olup istinaf kanun yoluna başvurduklarını, İcra İflas Kanununun 235.

Maddesi gereği Yerel Mahkemece usulden red kararı verilmeyip davanın esasına girilip gerekli incelemenin yapılarak,gerekirse alacağı ile ilgili usulsüzlük yapıldığı iddia olunan alacaklıların da davaya dahili sağlanarak sıra cetveli ile esasa ilişkin itirazlarının kabulü ile davaya konu sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesi gerekmekte olup, Yerel Mahkemece verilen usulden red kararının hukuka aykırı olduğunu, zira davalı iflas idaresinin o kadar çok hukuka aykırı kabul kararı verdiğini, bunların hepsinin adreslerini,kimliklerini tespit ile belirtilen sürede dava açma olanağının olmadığını,

bunların bir kısmının dava dilekçesinde isim isim bahsedildiğini, bir kısmından da halen kooperatifte üye oldukları halde bunlara usulsüz senet verildiği ve alacaklarının kabul edildiğinin belirtildiğini, bu çalışmanın öyle organize bir şekilde ve iflas idaresinin bilgi ve gözetiminde yürütüldüğünü, dilekçelerin hemen hemen hepsinin aynı formatta yazıldığını, sun’i bir alacak ve alacaklı çoğunluğunun oluşturularak iflastan önceki düzenin bir nevi devam ettirilmek istendiğini,

bu nedenle verilen usulden red kararının yerinde olmayıp istinaf kanun yoluna başvurma zaruretinin hasıl olduğunu ileri sürerek Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/382 E. 2021/839 K. sayılı 06.10.2021 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak dosyanın esası hakkında inceleme yapılması için Yerel Mahkemeye iadesine, neticeten Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...

İflas sayılı dosyasında sıra ile birlikte esasa ilişkin itirazlarının, gerekirse ilgililerin davaya dahilleri de sağlanmak suretiyle kabulü ile söz konusu sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava sıra cetveline itiraz davasıdır. Sıra cetveline itiraz, alacağın sadece esas ve miktarına yada hem esasına, hem miktarına, hem de sıraya yönelik ise dava yoluyla genel mahkemede ( İİK’nın madde 142/1), itiraz sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla icra mahkemesinde (İİK’nın madde 142/son) görülmelidir.

Hem sıraya ve hem de alacağın esas ve miktarına yönelik itirazların birlikte ileri sürülmesi halinde kural olarak önce sıraya yönelik uyuşmazlığın çözülmesi, bu itirazın yerinde olmadığının anlaşılması halinde ise davalı alacağının varlığının ve miktarının incelenmesi gerekir. İflas kararı verildikten sonra alacaklılar alacağının dayanağını ve miktarını iflas idaresine bildirir.

Alacaklıların alacaklarını kaydettirmeleri için 2004 sayılı Kanun'un 219/2. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin bitiminden sonra, iflas idaresi alacakların doğru olup olmadığını incelemeye başlar. Maddi yönden inceleme sonucu kabul edilen her alacak tespit edilen sıraya göre sıra cetveline kaydedilir. Kabul edilmeyen alacaklar da ret sebepleri ile birlikte sıra cetvelinde gösterilir.

İflas idaresi 2004 sayılı Kanun'un 232. maddesinde öngörülen sürede düzenlediği sıra cetvelini iflas idaresine verir ve alacaklıları aynı Kanun'un 166/2. maddesindeki usule göre ilan yoluyla haberdar eder. Ayrıca iflas masasına müracaat sırasında tebligatı gösterir adres ve tebligat masrafları için avans yatıranlara sıra cetveli tebliğ edilir. Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir. Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar.

Davanın on beş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup Mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. 2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir.

Yine Sıra cetveline itiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ediyorsa davasını masaya karşı, başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, davalı Kooperatifin 13.10.2020 tarihinde iflasına karar verildiği, Davacı vekilince 12.01.2021 tarihinde masadan alacak kaydında bulunduğu, masa tarafından düzenlenen sıra cetvelinin davacı vekiline 05.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafça 12.06.2021 tarihinde mahkemeye başvurarak müflis...Kooperatifinden ... tanzim tarihli 3 adet bonodan kaynaklı alacaklarının bulunduğunu iflas idare memurlarınca sıra cetvelinin 1. ve 4 sırasına kayıt edilmemesi gereken alacakların kayıt edildiği,

yine bu alacakların yanlış şekilde kayıt edilkdiğini ileri sürerek sıra cetvelinin itirazları doğrultusunda yeniden düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. Davacı sıra cetvelinde 3. Kişilerin sırasına ve alacak miktarlarına itiraz ettiği sabit olup eldeki davayı bu kişilere karşı açması gerekirken müflis Kooperatife karşı dava açması usul ve yasaya aykırı olup mahkemece verilen red kararı yerindedir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davacı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.