Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/703 K.2022/746

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 22/11/2021 tarih ve 2019/854 Esas 2021/1050 Karar sayılı ilamına karşı ,davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ...'ta halk otobüsü işletmekte olup, halk otobüslerinde ... Belediye Başkanlığı'nın tek tip otobüse geçme kararı alması üzerine, müvekkillerinin 05/07/2018 tarihinde 328.000,00-TL bedelle ... sıra numaralı fatura karşılığında ... motor, ... şasi numaralı, 2018 model, ... marka, ... plaka numaralı otobüsü davalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nden satın aldıklarını, dava konusu aracın garantisinin halen devam etmekte olduğunu, müvekkillerinin aracı yıkamak maksadı ile aracın tavanına çıktığında, tavanın yaklaşık 1 m2'lik kısmının kesildiğini, kesilen kısmın tekrar kapatılarak boyatıldığını, ayrıca tavanın paslandığını fark ettiklerini, durumu davalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne bildirdiklerinde davalının zararın giderileceğini, aracın fabrikadan bu şekilde geldiğini belirtiğini, ancak tüm bu hususlara rağmen müvekkillerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, zararlarının da giderilmediğini, dava konusu araçtaki ayıbın, niteliği gereği gizli ayıp olduğunu ve araç satın alınırken dışarıdan bakıldığında görülemeyecek nitelikte olduğunu, yukarıda bahsedildiği üzere kesilen kısmın aracın tavanında olup, kesilen kısmın tekrar kapatılıp boyanmış olduğunu, anlaşılacağı üzere müvekkillerinin aracı satın alırken ayıbı fark etme gibi bir durumlarının olmadığını, davalı ...

San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ayıbı gizleyerek, müvekkillerini yanıltarak dava konusu aracı satıp teslim ettiğini, ayrıca aracın boyasınında problemli olduğunu, araçta paslanmaların başladığının yapılacak bilirkişi incelemesi ile açığa çıkacağını beyanla davaya konu aracın misli ile değiştirilmesine, aracın misli ile değiştirilmesi mümkün olmadığı taktirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50.000,00-TL'nın avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesinekarar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE VERMİŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE: Müvekkilinin, yaklaşık 25 yıldır ... bölge bayiliği kapsamında otomobil satışı yapan bir şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından bu kapsamda davacılar ile ticari faaliyette bulunulduğunu ve davacıların otobüs sipariş etmesi üzerine 05/07/2018 tarihinde.

2018 model ... marka, ... plaka numaralı, ... şasi nolu otobüsün davacılara satıldığını, otobüsün sorunsuz olarak karşı tarafa teslim edilerek müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, bu satıştan dolayı müvekkili şirketin alacaklı duruma geldiğini ve Seri A, ... sıra numaralı, 328.000,00-TL bedelli fatura kesildiğini, karşı tarafın malı teslim aldıktan sonra da herhangi bir itirazda bulunmadığını ve ödeme yaptığını, müvekkil şirket aleyhinde açılmış bulunan davanın mesnetsiz olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, ayıplı araca ilişkin fatura, servis kayıtları, araç üzerinde yapılan keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; aracın imalattan kaynaklanan gizli ayıplı olduğu,

araçtaki ayıbın tasarımına uygun olmayan şekilde üretim esnasında tavan acil çıkış ve havalandırma kapağı kapağı bulunan bir araç tipinin, aracın tavan acil çıkış ve havalandırma kapağının parça eklenip kapatılması suretiyle tavan acil çıkış ve havalandırma kapağı bulunmayan başka bir tipe dönüştürülmesi niteliğinde olması ve bu durumun aracın ekonomik değerini ciddi ölçüde etkileyici bir unsur olması nedeniyle önemli ayıp olduğu, kullanımla birlikte zaman içinde tespit edilen bu ayıbın oluşumunda davacı alıcıların herhangi bir kusurunun bulunmadığı,

aracın satışı sırasında bu konuda davacılara bilgi verilmemesinin TBK'nun 225. maddede düzenlenen "satıcının ağır kusuru"nun sonuçlarını doğurur nitelikte olduğu, davalıların ayıp ihbar süresinin geçmiş olduğuna ve üretici davalının husumet itirazına itibar edilmesinin mümkün olmadığı. davacıların yasadan kaynaklanan seçimlik haklarını kullanma koşullarının oluştuğu, bu kapsamda davacıların terditli ilk talebi olan aracın ayıpsız misli ile değişimini talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne, dava konusu ayıplı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine,

aracın yenisinin mevcut olmaması durumunda TBK'nun 227/1-4 bent hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca, tüm masrafları davalı tarafa ait olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aracın benzerinin bulunmaması halinde İİK'nun 24. maddesi uyarınca işlem yapılmasına, lehine ipotek veren bankanın 13/10/2021 tarihli cevabi yazısında rehin hakkının yeni araç üzerine taşınması koşulu ile davanın açılmasına ve görülmesine muvafakatlarının olduğunu bildirdiği görülmekle dava konusu ... plakalı aracın trafik kaydında ...

Bankası A.Ş. ...

Şubesi lehine 09/07/2018 tarihinde tesis edilen rehin hakkının, misli ile değiştirilmesine karar verilen yeni aracın trafik kaydına taşınmasına, davacıların terditli ilk talebi olan dava konusu aracın misli ile değiştirilmesine ilişkin talebin kabulüne karar verilmesi nedeni ile davacıların zararın giderilmesine yönelik terditli ikinci talebi hakkında hüküm tesisine yer olmadığına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Verilen karar ile.

Davacıların davasının KABULÜ ile dava konusu ... marka, 2018 model, ... ticari isimli,... şasi numaralı, ... motor numaralı, dizel yakıtlı, CE A tabanlı, tek katlı, ... plaka sayılı otobüsün davacılar tarafından tüm takyidatlarından arındırılarak iade ve teslimi ile ilgili masrafların ise davalılar tarafından karşılanmak üzere otobüsün davalı tarafa iadesi ile, davalılar tarafından dava konusu aracın AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,2-İnfaz aşamasında İİK'nun 24. maddesi hükmünün dikkate alınmasına, 3-Dava konusu ... plakalı aracın trafik kaydında ...

Bankası A.Ş. ... Şubesi lehine 09/07/2018 tarihinde tesis edilen REHİN HAKKININ, MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE KARAR VERİLEN YENİ ARACIN TRAFİK KAYDINA TAŞINMASINA, 4-Aracın misli ile değiştirilmesine ilişkin talebin kabulü ile davacıların zararın giderilmesine yönelik terditli talebi hakkında hüküm tesisine YER OLMADIĞINA, 5-Araç üzerinde ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi lehine rehin bulunduğu ve bu rehinin misli ile değiştirilmesine karar verilen yeni aracın trafik kaydı üzerine taşınmasına karar verildiğinden rehin hakkı sahibi ... Bank ... Şube Müdürlüğü'ne karardan bir örneğinin tebliğine..." dair karar verilmiştir.İş bu kararı davalılar vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

... San. ve Tic. A.Ş.

Vekilinin istinaf dilekçesinden özetle; yerel mahkeme kararında belirtilenin aksine huzurdaki davada müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokuluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu araçta üretimden kaynaklı bir ayıp bulunmadığı halde; yerel mahkeme kararında esas alınan bilirkişi raporunda hukuka aykırı tespitler yapıldığını, yerel mahkemenin dosyada mübrez beyanlarına rağmen; müvekkili şirket aleyhine karar vermesi ihtimalinde dahi, söz konusu kararın aracın ayıpsız misli ile değişimi yerine, onarıma ya da bedelde indirime karar verilmesi gerekmekte iken;

aksi yönde hüküm tesis etmesinin hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle yargılama sona erinceye dek tehir-i icra taleplerinin kabulünü, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin istinaf dilekçesinden özetle.

Müvekkili şirket tarafından davanın husumetten reddedilmesi gerekirken davaya devam olunmasının, usule aykırılık teşkil ettiğini, imalatçı firmanın bakım ve sorumluluğunda olan dava konusu ayıp nedeni ile müvekkili şirketin de dava sonucundan müteselsil olarak sorumlu tutmanın hukuka ve adalete duyulan güven ile bağdaşmamadığını, yaklaşık 10 aydır kullanılan bir araca ilişkin hakkaniyet ile bağdaşmayacak şekilde ayıpsız misli ile değişim kararı verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, dava konusu otobüsler Sivas ilinde şehir içi ulaşım konusunda hizmet verdiğini ve her gün yüzlerce kilometre yol yaptığını,

bu hususun göz önüne alındığında aracın ayıpsız misliyle değişiminin hayatın olağan akışına aykırılık gösterdiğini, tüm bu nedenlerle. İstinaf istemlerinin kabulünü, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/854 Esas 2021/1050 Karar ve 22/11/2021 tarihli ilamının kaldırılmasını, Haksız ve mesnetsiz davanın reddedilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, satın alınan aracın/otobüsün ayıplı olması dolayısıyla satın alınan malın/ aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesi mümkün olmadığı taktirde 50.000 TL zararın avans faizi ile birlikte davalılardan tazmini istemine ilişkindir.HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;Her şeyden önce uygulamada Yargıtay Kapatılan 13. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki 26/11/2019 gün ve2018/4168 Esas,

2019/11494 Karar sayılı ve yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30/06/2021 tarih ve 2020/5083 Esas 2021/5398 Karar sayılı ilamlarında belirtilen gerekçelerle Borçlar Kanunun 219.

Maddesinde düzenlenen ayıba karşı sorumlulukta satıcı kavramının ayıplı ürünü üreten kişiyi de kapsadığı, üreticinin de satıcı ile birlikte ayıba karşı müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir.Bu kapsamda dosya içerisindeki bilgi ve belgelere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16.06.2021 tarihli rapordaki tespit ve değerlendirmelerin hukuken isabetli ve yerinde olmasına göre ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamasına göre davalılar ...

San.ve Tic. Ltd. İle ... San.ve Tic. A.Ş vekillerinin aşağıda belirtilen husus dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, mahkemece hükmün 3. Maddesinde davada taraf sıfatı bulunmayan ve üçüncü kişi konumunda bulunan ... Bankası A.Ş. hakkında ''Dava konusu ... plakalı aracın trafik kaydında ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi lehine 09/07/2018 tarihinde tesis edilen REHİN HAKKININ, MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE KARAR VERİLEN YENİ ARACIN TRAFİK KAYDINA TAŞINMASINA,'' ifadesine yer verilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.Zira hükmün (1) nolu bendinde zaten "...... plaka sayılı otobüsün davacılar tarafından tüm takyidatlarından arındırılarak iade ve teslimi ile..." şeklinde yani araç üzerindeki tüm takyidatlarının davacılar tarafından arındırılması ve takyidatlarından temizlenmiş şekilde davalı tarafa teslimi koşuluyla davalılar tarafından dava konusu aracın AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE dair hüküm kurulduğu görülmüştür.

Bu itibarla; Davalılar ... San.ve Tic. Ltd. İle ... San.ve Tic. A.Ş vekillerinin istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden ve yeniden yargılamayı gerektiren bir husus da bulunmadığından davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca KABULÜ ile; yukarıda belirtilen yönden olmak üzere düzelterek yeniden bir karar verilmek üzere Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/11/2021 tarih ve 2019/854esas ve 2021/1050 karar sayılı kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalılar ... San.ve Tic. Ltd. İle ... San.ve Tic. A.Ş vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ayrı ayrı KABULÜ ile; düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/11/2021 tarih ve 2019/854 esas ve 2021/1050 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına,buna göre;

" 1-Davacıların davasının KABULÜ ile dava konusu ... marka, ... model, ... ticari isimli,... şasi numaralı, ... motor numaralı, dizel yakıtlı, CE A tabanlı, tek katlı, ... plaka sayılı otobüsün davacılar tarafından tüm takyidatlarından arındırılarak iade ve teslimi ile ilgili masrafların ise davalılar tarafından karşılanmak üzere otobüsün davalı tarafa iadesi ile, davalılar tarafından dava konusu aracın AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,

2-İnfaz aşamasında İİK'nun 24. maddesi hükmünün dikkate alınmasına,

3-Aracın misli ile değiştirilmesine ilişkin talebin kabulü ile davacıların zararın giderilmesine yönelik terditli talebi hakkında hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 22.405,68-TL nisbi karar ve ilam harcından davacıdan peşin olarak alınan 853,88-TL harç ile 4.747,55-TL tamamlama peşin harcının mahsubu ile bakiye 16.804,25-TL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6-Davacı tarafça yatırılan 44,40-TL başvurma harcı ve 853,88-TL peşin harç ve 4.747,55-TL tamamlama peşin harcı olmak üzere toplam 5.645,83-TL'nın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

7-Davacı tarafça yapılan 55,00-TL e-tebligat masrafı, 170,00-TL tebligat masrafı, 0,60-TL KEP masrafı, 60,30-TL müzekkere masrafı, 2.503,55-TL talimat, keşif ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.789,45-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

8-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı ... Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

10-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,

11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 31.410,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

12-Davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,"

3-İstinaf eden Davalılar ... San.ve Tic. Ltd. İle ... San.ve Tic. A.Ş tarafından istinaf aşamasında yatırılmış olan istinaf karar harçlarının talepleri halinde kendilerine iadesine,

4-İstinaf eden davalı tarafça istinaf aşamasında yapmış olduğu dosya gönderi gideri 73,60TL ve 441,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak istinaf eden davalı tarafa verilmesine,