Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1346 K.2024/1428

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2024 tarih ve 2023/835 Esas 2024/376 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Mülkiyeti müvekkiline ait, ... tarafından don hasar teminatlı poliçeli ... ili, ... ilçesi, ... köyü, ...parsel numaralı arazide... cinsi (...- ... A.Ş.- Poliçe No:...) ...parsel numaralı arazide ... (...- ...

A.Ş.- Poliçe No: ...), bahçelerde elma üretimi yaptığını, 22.04.2019-23.04.2019 tarihinde müvekkilinin bahçelerinin bulunduğu ... ilçesinin, ...köyünde hava sıcaklığı o derecenin altına inmiş ve müvekkilinin bahçelerinde don olayı meydana geldiğini, Nisan ayının 3. haftasında elma ağaçlarının çiçeklenme döneminde meydana gelen don olayı ağaçlarda ki çiçekleri yaktığını meyveye dönüşecek çiçeklere zarar verdiğini, zararlan yönünden sigorta şirketine ihbar yapıldığını, hasarın sigorta kapsamında kalmasına karşın ... tarafından haksız ve hukuksuz olarak hasar ödemesinin reddedildiğini,

müvekkiline ait bahçelerin ... tarım sigortası ile don olayına karşı sigortalandığını, yapılan delil tespiti davasında alınan bilirkişi raporlarında da zarar tarihinde ağaçların Nisan ayında çiçeklenme döneminde olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, meydana gelen maddi zararın hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesini, 2019/48 d.iş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE

Aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu ürünlerde don hasarının olmadığının delilleri ile sabit olduğunu, müvekkili kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının davasını dayandırdığı Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/48 d.iş sayılı tek taraflı raporda hasar olduğu iddia edilen tarihten 7 ay sonra yapılan keşfe dayandığını, 7 ay sonra yapılan incelemeyle don hasarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, don tespitinin en fazla 10-15 gün içinde yapılabildiğini ileri sürerek, haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Taraf beyanları, dosyada mevcut bilgi belgeler, tespit dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın,... İli, ... ilçesi, ...

Köyü ... parsel sayılı taşınmazda bulunan elma bahçesinin 22-23 Nisan 2019 tarihlerinde meydana gelen don olayından görmüş olduğu hasar nedeniyle meydana gelen zararın davalıya yaptırılan sigorta poliçeleri kapsamında tazminine ilişkin maddi tazminat davası olduğu, meteorolojik veriler incelendiğinde 22-23 Nisan 2019 tarihlerinde don olaylarının gerçekleştiği, davaya konu tarım arazilerinde bulunan ağaçlarda meydana gelen verim kaybının don olayından kaynaklandığı, don olayının meydana geldiği tarihlerin sigorta başlangıç ve bitiş tarihleri arasında olduğu, meydana gelen hasarın poliçeler kapsamında olduğu,

yargılama kapsamında alınan bilirkişi raporlarının bilim ve fenne uygun olduğu, hesaplamaların doğru olduğu, zeyilname öncesi poliçeye göre muafiyet ve müşterek sigorta oranları dikkate alınarak yapılmış olduğu anlaşılmakla benimsenen bilirkişi raporları çerçevesinde meydana gelen zarardan davalı şirketin sorumlu olduğu, sigorta kapsamında ödeme yapmamasını gerektirir bir durum olmadığı, toplam tutarın 85.621,50-TL olduğu, davacının usulüne uygun olarak 30.04.2019 tarihinde hasar ihbarında bulunduğu,

poliçe limitleri çerçevesinde oluşan zararın davalının sorumluluğunda bulunduğu anlaşılmakla belirlenen toplam zarar tutarı üzerinden davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek hasar ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası davalının temerrüde düştüğü kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

1-Davanın KABULÜ ile, 85.621,50-TL maddi tazminatın 10/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinden özetle.

Yerel mahkeme, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hüküm tesis edildiğini, bölge adliye mahkemesi bozma kararından önce asliye hukuk mahkemesi nezdinde yapılan yargılama kapsamında alınan bilrikişi raporları üzerinden karar verilmişse de ilgili raporlar denetlenebilir ve bilimsel olmadığını, istinaf incelemesi neticesinde kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, Yerel mahkemece davacının ıslah talebinin zamanaşımı geçtikten sonra yapılması göz ardı edildiğini, Genel Şartlar'ın ilgili maddesi ve yerleşik Yargıtay içtihadı ile sabit olduğu üzere,

poliçe ile ilgili alacak talepleri en erken hasat tarihinde muaccel olacağını, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları'nın B.7 maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1420. maddesine göre Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta poliçesinden doğan alacaklar hasat tarihinden itibaren 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/18579 E. 2015/3571 K. Sayılı kararının emsal gösterileceğini, davacının ıslah talebinin zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığı Yerel Mahkemece göz ardı edildiğini,

dava konusu ürünlerde don hasarı olmadığının dellillerle sabit olduğunu, müvekkil kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğü olmadığını, davacı ... ve ... numaralı poliçeler ile sigortalı elma ürünleri için 22.04.2019 tarihinde don hasarı olduğu iddiası ile 30.04.2019 tarihinde hasar ihbarında bulunduğunu, ihbar üzerine ziraat mühendisi eksperler tarafından 02.05.2019 tarihinde yapılan hasar tespit incelemesinde ürünlerde don hasarı olmadığının tespit edildiğini, yapılan tespitler rapor ve fotoğraflarla kayıt altına alındığını,

çiçeklenme döneminde don hasarına uğrayan çiçeklerin taç yapraklarında kahverengileşme ve haşlanmış bir görüntünün olması gerekirken, hasar fotoğraflarında bu duruma ait belirtilerin olduğunu, meyve tutumunun gerçekleştiği ağaçlarda ise zarar gören kısımların, erkek çiçek saplarının kahverengileşmesi ya da kararması don hasarının belirtisi olduğunu, ancak fotoğraflardan görüldüğü üzere dava konusu ürünlerde bu şekilde ve benzeri hasar emareleri olmadığını,

yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu dosya muhtevasına, mevzuata ve poliçe hükümlerine aykırı olduğunu, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda delillerin dikkate alınmadığını, eksik ve hatalı rapor tanzim edildiğini, hasar fotoğrafları, eksper raporları ve tüm deliller ile sabit olduğu üzere davaya konu ürünlerde don hasarı olmamasına rağmen bilirkişice salt meteoroloji verileri dikkate alınarak müvekkil aleyhine tazminat hesaplandığını, müvekkil kurumun hiçbir ödeme yükümlülüğü olmadığının açık olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere,

herhangi bir tazminat ödenmesine karar verilmesi durumunda tazminat hesabının poliçe hükümlerine uygun olarak yapılmasının gerektiğini, hasar tazminatı hesaplamasında dikkate alınacak olan kalemler, eksperler tarafından tespit edilen gerçek verim(eksik beyan durumları hariç olmak üzere), poliçe üzerinde yazılı ürün fiyatı, ağaç sayısı, müşterek sigorta ve muafiyet oranında olduğunu, açıklanan nedenler ve tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere müvekkil kurumca tüm süreç mevzuata ve mevcut duruma uygun olarak yürütüldüğünü, yerel mahkeme kararı dosya muhtevasına aykırı olduğunu,

istinaf incelemesi neticesinde kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini tehir-i icra talepli olarak talep ettiklerini, açıklanan ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle; tehiri icra ve istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini tehir-i icra olarak talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava, ...sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacıya ait tarımsal üründe (elma ürününde) don zararı oluşup oluşmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davacı tarafın sigorta sözleşmesiyle teminat altına alınan ürünlerde meydana gelen don hasarının bilirkişi raporu doğrultusunda sigorta sözleşmesinin teminatı kapsamında kaldığı, bu haliyle zarardan davalının sorumlu olduğu, zararın 85.621,50 TL olduğu görülmüştür. Davacı taraf 08.08.2022 tarihli bilirkişi raporundan sonra 31.08.2022 tarihinde ıslah harcını yatırmak suretiyle davasını kısmen ıslah etmiş, davalı vekili 16.09.2022 tarihli dilekçe ile ıslah edilen kısımla ilgili olarak zamanaşımı def'ini ileri sürerek yapılan ıslaha itiraz etmiştir.

Davaya konu olayı 23.04.2019 - 24.04.2019 tarihlerinde meydana gelmiş olup, elma bitkisinde meydana gelen hasarın hasat tarihi olan 01.10.2019 tarihi itibariyle belirli veya belirlenebilir nitelikte olmasına göre, HMK’nın 107. maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davası koşullarını taşımayan işbu davada ıslah ile artırılan miktara yönelik ileri sürülen zamanaşımı def’inin kabulü ile ıslah ile arttırılan kısma yönelik talebin reddi gerekirken davanın tam kabulü yerinde görülmemiştir.

Davacının ıslah edilen talebinin son hasat tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra ileri sürüldüğü ve ıslah ile artırılan miktarın zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla bu kısım yönünden davanın reddi ile dava dilekçesindeki miktar üzerinden davanın kısmen kabulü gerekmiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/4555 Esas 2024/1207Karar, 2021/3320 Esas 2022/7477 Karar, 2021/6122 Esas 2022/3370 Karar, 2017/3266 Esas 2019/547 Karar, 2015/13542 Esas 2017/1514 Karar, 2015/5925 Esas, 2015/13682 Karar, 2014/2992 Esas 2015/1183 Karar) Fakat bu husus ayrıca yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalının istinaf isteminin bu nedenle kabulü ile kararın kaldırılarak, hükmün bu yönleriyle HMK.353/1-b.2 mad gereği düzeltilmesine karar verilmiştir.